Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) vừa công bố Báo cáo Xu hướng Việc làm và Xã hội 2026, cho thấy chất lượng việc làm toàn cầu đang chững lại dù kinh tế tiếp tục tăng trưởng.
Báo cáo Xu hướng Việc làm và Xã hội 2026 dự báo tỷ lệ thất nghiệp toàn cầu sẽ duy trì ở mức 4,9% vào năm 2026, tương đương khoảng 186 triệu người. Tuy nhiên, hàng triệu người lao động trên thế giới vẫn chưa được tiếp cận với việc làm có chất lượng.
Hiện có gần 300 triệu người lao động sống trong tình trạng nghèo cùng cực, với thu nhập dưới 3 đô la Mỹ mỗi ngày. Trong khi đó, khu vực phi chính thức tiếp tục gia tăng, với khoảng 2,1 tỷ người lao động được dự báo sẽ làm việc trong khu vực này vào năm 2026. Phần lớn trong số họ ít có tiếp cận với an sinh xã hội, quyền lao động và việc làm ổn định.
Báo cáo cho thấy tiến độ cải thiện việc làm tại các quốc gia thu nhập thấp đang diễn ra rất chậm, khiến những nhóm lao động dễ bị tổn thương tiếp tục bị tụt lại phía sau.
Đáng chú ý, thanh niên vẫn là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề. Tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên tăng lên 12,4% vào năm 2025, với khoảng 260 triệu thanh niên không có việc làm, không đi học hoặc không được đào tạo (NEET).
Tại các quốc gia thu nhập thấp, tỷ lệ NEET ở mức đáng lo ngại, lên tới 27,9%. ILO cảnh báo rằng trí tuệ nhân tạo và tự động hóa có thể làm trầm trọng thêm những thách thức hiện có, đặc biệt đối với thanh niên có trình độ học vấn tại các quốc gia thu nhập cao đang tìm kiếm công việc đầu tiên trong các vị trí đòi hỏi kỹ năng cao.
Tăng trưởng việc làm năm 2026 được dự báo đạt 0,5% tại các quốc gia thu nhập trung bình cao, 1,8% tại các quốc gia thu nhập trung bình thấp và 3,1% tại các quốc gia thu nhập thấp. ILO cảnh báo rằng nếu không tạo đủ việc làm có năng suất, các quốc gia nghèo hơn có nguy cơ bỏ lỡ cơ hội từ “lợi tức dân số” của mình.
Việc năng suất lao động tăng chậm tại các quốc gia thu nhập thấp đang khiến khoảng cách phát triển giữa các khu vực ngày càng nới rộng, làm chậm tiến trình tạo việc làm thỏa đáng và kéo giãn khoảng cách mức sống so với các nền kinh tế phát triển.
Bên cạnh đó, những gián đoạn trong thương mại toàn cầu đang làm gia tăng tính bất định đối với thị trường lao động. Sự thiếu rõ ràng về các quy tắc thương mại và tình trạng tắc nghẽn chuỗi cung ứng đang gây sức ép lên tiền lương của người lao động, đặc biệt tại Đông Nam Á, Nam Á và châu Âu.
