Cuốn sách Hiệp định Paris - Thắng lợi của ý chí độc lập, tự chủ và chính nghĩa Việt Nam của nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình đưa độc giả trở lại bàn đàm phán Paris đầy cam go, nơi trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam tỏa sáng. Cuốn sách không chỉ là tư liệu lịch sử mà còn là những trang hồi ức sống động, được viết trên sự trải nghiệm của bà Nguyễn Thị Bình, một trong những nhân chứng lịch sử tiêu biểu, trực tiếp tham gia và để lại dấu ấn sâu đậm tại bàn đàm phán Paris.
Điều làm nên giá trị và sự thu hút của tác phẩm không chỉ là việc tái hiện một sự kiện lớn, mà còn ở cách câu chuyện được kể. Tác giả Nguyễn Thị Bình kể bằng ký ức của chính mình, từ trải nghiệm trực tiếp lắng nghe, quan sát và tham gia vào những quyết định mang tính bước ngoặt. Điều đó khiến người đọc có cảm giác như đang quay trở lại lịch sử, sống trong từng thời khắc, theo từng bước đi của một hành trình ngoại giao đặc biệt dẫn tới ký kết Hiệp định Paris năm 1973. Lối kể chuyện gần gũi và dung dị đã xóa nhòa khoảng cách lịch sử, đưa những trang sử vàng của dân tộc đến gần hơn với độc giả.
Nếu hồi ký của nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình lắng đọng với những trải nghiệm cá nhân đầy xúc cảm của người trong cuộc thì tác phẩm Các cuộc thương lượng Lê Đức Thọ - Kissinger tại Paris của hai nhà ngoại giao kỳ cựu Lưu Văn Lợi và Nguyễn Anh Vũ lại phác họa sắc nét bức tranh toàn cảnh về một hậu trường ngoại giao đầy biến động.
Qua hệ thống tư liệu phong phú, cuốn sách tái hiện sống động những cuộc đấu trí “ngạt thở” giữa Cố vấn đặc biệt Lê Đức Thọ và Cố vấn Henry Kissinger. Sự kết hợp giữa hai góc nhìn từ những người tham gia đến tư duy phân tích hệ thống đã làm làm sáng rõ bản lĩnh, trí tuệ và nghệ thuật ngoại giao Việt Nam trên hành trình kiên cường bảo vệ chân lý độc lập, tự do của dân tộc.
Với dung lượng hơn 400 trang, gồm 11 chương, cuốn sách không chỉ phác họa các tiếp xúc bí mật Việt Nam - Hoa Kỳ, các vòng đàm phán căng thẳng, mà còn hệ thống hóa toàn bộ quá trình chuyển hóa từ chiến tranh sang hòa bình. Dựa trên tư liệu và lời kể của các nhà ngoại giao Lưu Văn Lợi, Nguyễn Anh Vũ, tác phẩm đi sâu phân tích chiến lược, những toan tính của phía Mỹ, đồng thời làm rõ phương sách đối phó linh hoạt nhưng kiên định của Việt Nam qua từng giai đoạn.
Tiến trình đàm phán được tái hiện theo trình tự thời gian, từ bước ngoặt năm 1968 khi Mỹ buộc phải chấm dứt ném bom miền Bắc, đến giai đoạn “Việt Nam hóa chiến tranh”, các cuộc thương lượng bí mật, những vòng mặc cả căng thẳng và giai đoạn bế tắc trước khi đi tới ký kết. Qua đó, cuốn sách không chỉ cung cấp tư liệu lịch sử mà còn làm rõ một chân lý: hòa bình không tự nhiên có, mà là kết quả của quá trình đấu tranh kiên cường, khôn khéo và bản lĩnh chính trị.
Trong bối cảnh quốc tế hiện nay, những bài học từ Hội nghị Paris và Hiệp định Paris năm 1973 vẫn giữ nguyên giá trị. Hai cuốn sách không chỉ là tư liệu lịch sử quý giá mà còn góp phần khẳng định ý nghĩa trường tồn của Hội nghị Paris - một mốc son không thể phai mờ, nơi hội tụ ý chí độc lập, khát vọng hòa bình và trí tuệ, bản lĩnh Việt Nam trên trường quốc tế.
