1. Ra đời trong phong trào cách mạng, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sáng lập, rèn luyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh, lực lượng Công an nhân dân không ngừng phát triển, trưởng thành, là "lá chắn, thanh bảo kiếm" bảo vệ, vững bước theo Đảng, đồng hành cùng đất nước, phục vụ nhân dân, góp phần làm nên những thắng lợi vẻ vang của dân tộc.
Trong các giai đoạn cách mạng, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, lực lượng Công an dần hoàn thiện về tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ, qua đó nâng cao hiệu quả công tác công an, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.
Ngay sau khi thành lập và kiện toàn theo các quy định của Chính phủ, tổ chức bộ máy công an được chia theo ba cấp: Công an toàn quốc, Công an kỳ, Công an tỉnh. Giai đoạn này, tổ chức bộ máy của lực lượng Công an đã thực hiện theo hướng kiện toàn Nha, củng cố Ty, đơn giản Khu, Sở. Từ đó hình thành các lĩnh vực công tác chuyên sâu: lực lượng Bảo vệ chính trị, lực lượng Trị an hành chính, lực lượng Chấp pháp, Cảnh vệ, Cơ quan văn phòng.
Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, để tăng cường vai trò của lực lượng Công an nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, ngày 16/2/1953, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 141/SL về việc đổi Nha Công an thuộc Bộ Nội vụ thành Thứ bộ Công an. Từ ngày 27 đến ngày 29/8/1953, Hội đồng Chính phủ họp, quyết định đổi Thứ bộ Công an thành Bộ Công an trực thuộc Chính phủ. Đây là bước phát triển mới đặc biệt quan trọng, giúp lực lượng Công an nhân dân ngày càng vững mạnh, góp phần quan trọng vào sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc Việt Nam.
Bước vào thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và chống Mỹ, cứu nước ở miền Nam, Đảng chủ trương xây dựng và kiện toàn lực lượng Công an thành công cụ sắc bén để tăng cường chuyên chính. Nghị định số 132/CP của Chính phủ năm 1961 và Nghị định sửa đổi số 32/CP năm 1973 về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy công an đã bước đầu chính quy hóa bộ máy, tổ chức công an; củng cố, tăng cường chất lượng đội ngũ cán bộ công an các cấp.
Từ đây, các lực lượng An ninh, Cảnh sát, Công an nhân dân vũ trang, các lực lượng tham mưu, tổ chức cán bộ, hậu cần, trường công an được kiện toàn một bước. Ở miền Nam, tổ chức công an được lập và chỉ đạo phù hợp với đặc điểm chiến trường từng thời kỳ. Khi đất nước thống nhất đi lên chủ nghĩa xã hội, thực hiện các nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị, Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (tháng 12/1986), tổ chức công an từ Trung ương đến địa phương đã được xây dựng theo hướng: Chú trọng chất lượng, tập trung, thống nhất, chuyên sâu, bảo đảm lãnh đạo tập thể, chỉ huy thống nhất, nhanh chóng kịp thời, sắc bén, vừa làm đầy đủ chức năng, nhiệm vụ, phục vụ đắc lực sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng và chính quyền các cấp; vừa là lực lượng vũ trang thường trực chiến đấu có hiệu lực, đạt hiệu quả cao.
Các chủ trương của Đảng đã được cụ thể hóa bằng các Nghị định số 250/CP (tháng 6/1981), số 11/CP (tháng 1/1989) bổ sung sửa đổi Nghị định số 250/CP, số 37/CP (năm 1998), số 136/2003/NĐ-CP, số 77/2009/NĐCP, số 106/2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ và tổ chức Công an nhân dân từ Trung ương đến phường, xã. Về cơ bản, cơ cấu tổ chức của Bộ Công an gồm có: cơ quan Bộ Công an và Công an các địa phương. Trong đó, cơ quan Bộ Công an gồm các tổ chức giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước (theo Nghị định số 106/2014/NĐ-CP là 6 Tổng cục, 2 Bộ Tư lệnh) và các tổ chức sự nghiệp thuộc Bộ.
2. Từ sau khi được thành lập, Bộ Công an đã nhiều lần cải cách, sửa đổi mô hình tổ chức và cơ chế vận hành bộ máy, xác định rõ hơn chức năng, nhiệm vụ, tăng cường tổ chức bộ máy và các đơn vị nghiệp vụ. Kế thừa có chọn lọc ưu điểm của tổ chức bộ máy từ đó đến nay, Bộ Công an đã gương mẫu, tiên phong trong việc thực hiện chủ trương của Đảng về đổi mới, sắp xếp lại tổ chức bộ máy, bằng việc nghiên cứu, đề xuất Chính phủ ban hành Nghị định số 01/2018/ NĐ-CP ngày 6/8/2018 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Công an.
Đến ngày 16/3/2022, Bộ Chính trị phê duyệt và ban hành Nghị quyết số 12-NQ/TW “về đẩy mạnh xây dựng lực lượng CAND thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới”. Đảng ủy Công an Trung ương sau đó ban hành Kế hoạch số 118 và Bộ Công an ban hành, triển khai thực hiện Đề án số 19 “về tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy bên trong của Công an đơn vị, địa phương tinh, gọn, mạnh”.
Ngày 11/1/2025 Bộ Công an trình Đề án số 25 và đã được Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương, Quốc hội, Chính phủ đồng ý tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy Công an địa phương, kết thúc hoạt động Công an cấp huyện và tiếp nhận một số nhiệm vụ từ các bộ, ngành phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Bộ Công an. Theo đó, ngày 18/2/2025 Chính phủ ban hành Nghị định số 02/2025/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức Bộ Công an, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2025.
3. Cùng với cả nước, trong bối cảnh toàn hệ thống chính trị vừa hoàn thành cuộc cách mạng “tinh gọn bộ máy”, “sắp xếp lại giang sơn”, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Đảng uỷ - Ban Giám đốc Công an Thành phố đã quyết liệt chỉ đạo toàn lực lượng khẩn trương thực hiện chủ trương chấm dứt hoạt động Công an cấp huyện từ ngày 01/3/2025; triển khai 126 Công an cấp xã theo địa giới hành chính mới từ ngày 01/7/2025 với tinh thần “vừa chạy, vừa xếp hàng”, bảo đảm đúng mục tiêu, yêu cầu, tiến độ đề ra.
Công an Thành phố là đơn vị thực hiện công bố sớm nhất trong toàn quốc về triển khai bộ máy mới. Quan trọng nhất là tiếp tục giữ vững tình hình ANTT trên địa bàn Thủ đô, triển khai ngay 04 nhiệm vụ mới tiếp nhận từ Sở, ngành Thành phố, không để gián đoạn, ngắt quãng công việc, không để ảnh hưởng đến công việc, đời sống, sinh hoạt của Nhân dân, gồm: Quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy; Quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp; Sát hạch, cấp Giấy phép lái xe cơ giới đường bộ; Quản lý nhà nước về an toàn, an ninh thông tin mạng.
Đồng thời, Công an Thành phố cũng chủ động làm tốt công tác chính trị tư tưởng, đoàn kết nội bộ; quan tâm tập trung thực hiện tốt nhất chế độ, chính sách đối với CBCS bị tác động, ảnh hưởng; kịp thời giải quyết thấu đáo theo quy định các tâm tư, nguyện vọng chính đáng của CBCS.
Với tinh thần “người ở lại là để gánh vác công việc của Đảng, Nhà nước, người xin nghỉ cũng vì Đảng, vì Nhà nước, vì Nhân dân”, 59 cán bộ lãnh đạo, chỉ huy đã xin nghỉ hưu trước hạn tuổi, 10 đồng chí Trưởng phòng, Trưởng Công an cấp huyện xin giữ chức vụ thấp hơn. Điều này thể hiện tinh thần trách nhiệm trước Đảng, vì nhiệm vụ và yêu cầu chính trị chung của toàn Ngành, vì lợi ích chung của tập thể, đặt lợi ích của tập thể lên trên quyền lợi cá nhân. Đồng thời cũng thể hiện sự đồng thuận cao trong đội ngũ lãnh đạo chỉ huy các cấp ủng hộ chủ trương quan trọng này của Đảng, Nhà nước và ngành Công an.
Đến nay, có thể khẳng định toàn Công an Thành phố đã "hàng thẳng, lối thông, đồng lòng cùng tiến". Với mục tiêu “bộ máy mới phải tốt hơn, hiệu quả hơn bộ máy cũ” và yêu cầu “tinh, gọn, mạnh”, Đảng ủy CATP đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, tăng cường phân cấp, phân quyền, phân rõ trách nhiệm giữa CATP và Công an xã, bảo đảm sự vận hành thông suốt, hiệu quả, đồng bộ của bộ máy mới. Việc triển khai, mô hình tổ chức mới đã phát huy hiệu quả rõ rệt. Công tác chỉ huy, điều hành được rút ngắn đầu mối, tăng tính chủ động, linh hoạt; các mặt công tác nghiệp vụ cơ bản được triển khai sâu sát cơ sở, kịp thời nắm chắc tình hình, phát hiện và xử lý hiệu quả các vấn đề phát sinh ngay từ địa bàn. Công an xã, phường đã phát huy vai trò nòng cốt trong bảo đảm an ninh, trật tự, gần dân, sát dân hơn, phục vụ tốt hơn cho Nhân dân.
Cùng với việc tổ chức các hội nghị giao ban, sơ kết, để kịp thời đánh giá toàn diện, cũng như định hướng nhiệm vụ trọng tâm về công tác bảo an ninh, trật tự tại Công an cấp xã sau thời gian thực hiện mô hình mới, Đảng uỷ, BGĐ CATP đã chỉ đạo thành lập 7 đoàn công tác do các đồng chí Phó Giám đốc CATP làm trưởng đoàn cùng đại diện các đơn vị nghiệp vụ trực tiếp đến làm việc, kiểm tra, hướng dẫn nghiệp vụ tại Công an 126 xã, phường trên địa bàn.
Mục đích nhằm kịp thời đánh giá đúng thực trạng tình hình, kết quả triển khai các mặt công tác của Công an cấp xã sau khi triển khai tổ chức bộ máy mới; nắm bắt những khó khăn, vướng mắc, bất cập trong quá trình triển khai để đề ra giải pháp lãnh đạo, chỉ đạo, nâng cao hiệu quả hoạt động, phục vụ tốt hơn cho Nhân dân.
Tại các buổi kiểm tra, Đoàn công tác của CATP đã làm việc với Chỉ huy, CBCS các đơn vị và đại diện chính quyền địa phương. Các buổi làm việc được thực hiện trên tinh thần thẳng thắn, dân chủ. Các đồng chí lãnh đạo CATP cùng đại diện các phòng chức năng đã trực tiếp trao đổi, đánh giá kết quả công tác, chỉ ra những tồn tại, nguyên nhân, đồng thời hướng dẫn cụ thể các giải pháp khắc phục phù hợp với tình hình thực tế của từng địa bàn.
Các nội dung được tập trung thảo luận gồm: nâng cao hiệu quả quản lý cư trú và người nước ngoài; tăng cường phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm; bảo đảm trật tự an toàn giao thông, trật tự đô thị; đẩy mạnh công tác cải cách hành chính, ứng dụng chuyển đổi số; nâng cao tinh thần, thái độ phục vụ nhân dân; xây dựng hình ảnh người chiến sĩ Công an Thủ đô tận tụy, trách nhiệm, gần dân, vì dân phục vụ.
Cũng tại các buổi làm việc, đồng chí đại diện cấp ủy, chính quyền địa phương đã đã ghi nhận những đóng góp quan trọng của lực lượng Công an cơ sở trong bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn; khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Đảng uỷ, BGĐ CATP trong lãnh đạo, chỉ đạo Công an cấp xã trong thực hiện nhiệm vụ, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị ở cơ sở; mong muốn trong thời gian tới CATP cùng các phòng chức năng tiếp tục quan tâm, chỉ đạo, tạo điều kiện để để lực lượng Công an cơ sở hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần xây dựng Đảng bộ, chính quyền địa phương trong sạch, vững mạnh, phục vụ phát triển chung của Thủ đô.
Các buổi làm việc trực tiếp giữa Đảng uỷ, BGĐ CATP với Công an cấp xã và đại diện chính quyền địa phương không chỉ giúp đánh giá toàn diện kết quả triển khai mô hình tổ chức mới mà còn là dịp để lắng nghe, tiếp thu ý kiến từ cơ sở, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, bất cập trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Qua đó, tăng cường mối quan hệ phối hợp, gắn bó mật thiết giữa lực lượng Công an với cấp ủy, chính quyền và Nhân dân ở cơ sở; phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn.
Công tác kiểm tra, hướng dẫn của CATP là hoạt động thể hiện rõ tinh thần sâu sát, trách nhiệm và quyết tâm đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng uỷ, BGĐ CATP Hà Nội theo hướng bám sát với cơ sở, hướng về cơ sở. Kết quả kiểm tra, đánh giá thực tiễn là cơ sở quan trọng để Đảng uỷ, BGĐ CATP tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách, quy trình công tác; nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của lực lượng Công an cơ sở, xây dựng thế trận an ninh nhân dân ngày càng vững chắc, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
4. Đảng uỷ, BGĐ CATP đã phát huy tinh thần đoàn kết, bản lĩnh, đổi mới tư duy, phong cách lãnh đạo, kết hợp hài hòa giữa tính toàn diện và trọng tâm, lựa chọn chính xác các nhiệm vụ ưu tiên, các nhiệm vụ chiến lược, các vấn đề cấp bách, cần tháo gỡ. Trong bối cảnh Thủ đô diễn ra nhiều sự kiện chính trị, kinh tế, văn hóa quan trọng, Đảng uỷ, BGĐ CATP đã chủ động tham mưu với Bộ Công an, Thành ủy, UBND Thành phố nhiều chủ trương, giải pháp, đồng thời chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, phường triển khai hiệu quả các kế hoạch bảo đảm an ninh, trật tự, xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị.
CATP thể hiện rõ vai trò nòng cốt, tiên phong, gương mẫu, dẫn dắt, đi đầu trong tham mưu triển khai các nghị quyết chiến lược của Bộ Chinh trị, trong đó đặc biệt giữ vai trò nòng cốt trong tham mưu triển khai Đề án 06, quyết liệt trong công tác chuyển đổi số, thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị; tham mưu xây dựng “Đề án đô thị Hà Nội thông minh đến năm 2030, tầm nhìn 2045”. Đồng thời, tiên phong, quyết tâm thực hiện chỉ đạo của Thành uỷ về tập trung tháo gỡ 05 “điểm nghẽn” đang trực tiếp ảnh hưởng đến chất lượng đời sống Nhân dân và sự phát triển bền vững của Thủ đô.
Với tinh thần chủ động, trách nhiệm cao, tình hình ANTT trên địa bàn Thủ đô được giữ vững; không để xảy ra khủng bố, phá hoại, gây rối, hình thành “điểm nóng” về ANTT đồng thời đề xuất các cơ chế, chính sách hỗ trợ đặc thù riêng có, mang tính đi đầu cả nước của Thủ đô. Đáng chú ý, Đảng uỷ, BGĐ CATP đã lãnh đạo toàn diện lực lượng Công an Thủ đô hoàn thành khối lượng lớn công tác, đạt và vượt các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra trong nhiệm vụ bảo vệ ANQG, bảo đảm TTATXH với nhiều “sáng tạo”, “đổi mới”, giải pháp mang tính bước ngoặt, tạo ra những chuyển biến rõ nét.
Công tác xây dựng Đảng được tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và đạt nhiều kết quả quan trọng; được triển khai thường xuyên, quyết liệt, toàn diện, đồng bộ cả về “xây” và “chống” với quyết tâm chính trị cao nhất. Song song với các mặt công tác trên, Đảng uỷ, BGĐ CATP đã lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện hiệu quả công tác tài chính, hậu cần, kỹ thuật theo đúng tinh thần Nghị quyết số 12 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh xây dựng lực lượng CAND thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; gắn với đẩy mạnh chuyển đổi số, thực hành tiết kiệm, phòng, chống lãnh phí, tiêu cực, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.
Những kết quả đạt được cho thấy tinh thần hành động quyết liệt, sự đổi mới trong lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy CATP Hà Nội, thể hiện rõ định hướng lấy người dân làm trung tâm phục vụ, xây dựng lực lượng thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
5. Trên hành trình viết tiếp truyền thống lịch sử Công an Thủ đô Anh hùng, luôn tự hào mang trong tim sự tin yêu của Nhân dân, niềm tin của Đảng, được soi sáng bởi 5 Lời thề danh dự thiêng liêng và Sáu Điều Bác Hồ dạy Công an nhân dân, Công an Thủ đô tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong trong bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, góp phần xây dựng Hà Nội – Thành phố vì hòa bình, văn minh và phát triển bền vững, xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô.
