Quan hệ Việt Nam - Nga phát triển toàn diện trên nhiều lĩnh vực
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng đoàn Đại biểu cấp cao Việt Nam đang có chuyến thăm chính thức Liên bang Nga từ ngày 22 đến 25-3 theo lời mời của Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin. Chuyến thăm là dịp để hai bên tái khẳng định mối quan hệ hữu nghị truyền thống, bền bỉ vượt thời gian, hợp tác chân thành, tin cậy giữa hai nước, đồng thời với tầm nhìn cho giai đoạn tới, tăng cường và củng cố quan hệ cả về bề rộng lẫn chiều sâu, hướng tới nâng tầm toàn diện hợp tác giữa hai nước.
Quan hệ Việt Nam - Nga được xây dựng trên nền tảng hữu nghị truyền thống lâu đời, được thiết lập từ năm 1950 và không ngừng được vun đắp qua nhiều giai đoạn lịch sử. Trong suốt chặng đường phát triển, Liên bang Nga (Liên Xô trước đây) luôn là đối tác tin cậy, đồng hành cùng Việt Nam trong công cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc cũng như xây dựng và phát triển đất nước. Việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào năm 2012 đã tạo ra một khuôn khổ hợp tác sâu rộng và toàn diện hơn. Trên cơ sở đó, các lĩnh vực hợp tác từ chính trị, kinh tế đến quốc phòng, khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo đều được thúc đẩy mạnh mẽ. Tin cậy chính trị tiếp tục là trụ cột then chốt, tạo nền tảng để mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực khác.
Chuyến thăm lần này của Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp tục khẳng định sự coi trọng của Việt Nam đối với quan hệ với Nga, đồng thời thể hiện quyết tâm của cả hai bên trong việc làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ song phương trong bối cảnh mới. Một trong những điểm nổi bật của quan hệ Việt Nam - Nga là tính toàn diện và đa dạng trong hợp tác. Các lĩnh vực truyền thống như quốc phòng - an ninh, năng lượng - dầu khí, công nghiệp, giáo dục - đào tạo vẫn tiếp tục đóng vai trò chủ đạo, trong khi những lĩnh vực mới như chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, năng lượng tái tạo đang dần trở thành động lực tăng trưởng mới. Trong lĩnh vực kinh tế - thương mại, mặc dù chịu tác động của tình hình kinh tế toàn cầu, kim ngạch thương mại song phương vẫn duy trì xu hướng tăng trưởng ổn định. Năm 2025, tổng kim ngạch đạt 4,77 tỷ USD, cho thấy tiềm năng hợp tác vẫn còn rất lớn. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như dệt may, cà phê, thủy sản tiếp tục giữ vị trí quan trọng tại thị trường Nga, trong khi Việt Nam nhập khẩu từ Nga các nguyên liệu thiết yếu phục vụ sản xuất như than, phân bón và kim loại. Đầu tư song phương cũng ghi nhận những kết quả đáng chú ý. Nga có hơn 200 dự án tại Việt Nam, tập trung vào các lĩnh vực như khai khoáng, chế biến, dịch vụ. Ở chiều ngược lại, Việt Nam cũng đang từng bước mở rộng đầu tư tại Nga, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và bất động sản. Điều này cho thấy sự bổ trợ lẫn nhau giữa hai nền kinh tế.
Hợp tác năng lượng luôn là điểm sáng và mang tính biểu tượng trong quan hệ Việt Nam - Nga. Từ các dự án dầu khí truyền thống đến những định hướng hợp tác mới trong năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, hai bên đều thể hiện quyết tâm nâng tầm hợp tác lên một mức cao hơn. Đặc biệt, việc ký kết hiệp định hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân trên lãnh thổ Việt Nam trong khuôn khổ chuyến thăm lần này được xem là một bước tiến mang tính đột phá. Đây không chỉ là dự án có ý nghĩa về mặt kinh tế - kỹ thuật mà còn là biểu tượng mới của sự tin cậy và hợp tác chiến lược giữa hai quốc gia trong lĩnh vực công nghệ cao.
Bên cạnh đó, hợp tác trong lĩnh vực khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cũng đang mở ra những cơ hội lớn. Sự tham gia của các tập đoàn năng lượng hàng đầu của Nga vào các dự án tại Việt Nam sẽ góp phần quan trọng trong việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang các nguồn năng lượng sạch hơn.
Thúc đẩy hợp tác phát triển mạnh mẽ, thực chất, hiệu quả và bền vững
Không chỉ dừng lại ở các lĩnh vực truyền thống, Việt Nam và Nga đang tích cực mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo, công nghệ thông tin, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Đây là những lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0 và xu hướng phát triển bền vững trên toàn cầu. Việc hai bên xác định khoa học - công nghệ là một trụ cột hợp tác mới cho thấy tầm nhìn dài hạn và sự chủ động thích ứng với xu thế phát triển của thời đại. Các chương trình hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ là nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh của cả hai quốc gia. Ngoài ra, hợp tác trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo và giao lưu nhân dân tiếp tục được chú trọng. Hàng nghìn sinh viên Việt Nam đã và đang học tập tại Nga, trở thành cầu nối quan trọng trong việc tăng cường hiểu biết và gắn kết giữa hai dân tộc. Các hoạt động văn hóa, du lịch, thể thao cũng góp phần làm sâu sắc thêm mối quan hệ hữu nghị truyền thống.
Chuyến thăm chính thức Liên bang Nga của Thủ tướng Phạm Minh Chính diễn ra trong bối cảnh thế giới đang trải qua nhiều biến động, từ cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn đến những thách thức về năng lượng, biến đổi khí hậu và đứt gãy chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh đó, việc củng cố và phát triển quan hệ với các đối tác truyền thống như Nga có ý nghĩa quan trọng đối với Việt Nam trong việc đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, bảo đảm lợi ích quốc gia, dân tộc.
Đối với Nga, Việt Nam là đối tác quan trọng tại khu vực Đông Nam Á, có vai trò cầu nối trong việc thúc đẩy quan hệ giữa Nga với ASEAN. Do đó, việc tăng cường hợp tác với Việt Nam cũng phù hợp với chiến lược “hướng Đông” của Nga. Chuyến thăm Nga của người đứng đầu Chính phủ nước ta không chỉ nhằm duy trì đà phát triển của quan hệ song phương mà còn hướng tới việc “định vị lại” quan hệ trong bối cảnh mới, với những ưu tiên và lĩnh vực hợp tác phù hợp hơn với yêu cầu phát triển của mỗi nước.
Với những kết quả đạt được trong chuyến thăm, có thể kỳ vọng quan hệ Việt Nam - Liên bang Nga sẽ bước sang một giai đoạn phát triển mới, sâu sắc và hiệu quả hơn. Các thỏa thuận được ký kết, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng, công nghiệp và công nghệ cao, sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho hợp tác song phương trong những năm tới. Tuy nhiên, để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, hai bên cần tiếp tục nỗ lực tháo gỡ các rào cản về thanh toán, logistics, cũng như thích ứng với những thay đổi của môi trường quốc tế. Việc tận dụng hiệu quả Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á - Âu (mà Nga là thành viên) cũng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thương mại và đầu tư. Quan trọng hơn, sự tin cậy chính trị và quyết tâm của lãnh đạo hai nước sẽ là yếu tố rất quan trọng bảo đảm cho sự thành công của các chương trình hợp tác.
Chuyến thăm chính thức Liên bang Nga của Thủ tướng Phạm Minh Chính là một bước tiến quan trọng trong việc củng cố và phát triển quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga. Với nền tảng hữu nghị truyền thống vững chắc, sự bổ trợ về lợi ích và tầm nhìn chiến lược chung, quan hệ giữa hai nước có đầy đủ điều kiện để phát triển mạnh mẽ, thực chất và bền vững trong thời gian tới. Trong một thế giới biến động nhanh, phức tạp và khó lường, việc duy trì và làm sâu sắc các mối quan hệ đối tác tin cậy như Việt Nam - Liên bang Nga không chỉ mang lại lợi ích cho mỗi quốc gia mà còn góp phần vào hòa bình, ổn định và phát triển chung của khu vực và thế giới.
