"Tôi đã nhiều lần nói chuyện với Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Hulusi Akar. Hy vọng rằng chúng tôi có thể giải quyết được vấn đề để Ankara có thể sở hữu được các khí tài phòng thủ thích hợp là tên lửa Patriot và tiêm kích F-35", quyền Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Patrick Shanahan ngày 2-4 cho biết.
Ông Shanahan "rất tự tin" rằng Ankara sẽ lựa chọn các khí tài của Mỹ và từ bỏ thương vụ mua tên lửa phòng không S-400 của Moscow.
Tuyên bố của ông Shanahan được đưa ra chỉ một ngày sau khi Lầu Năm Góc quyết định ngừng bàn giao các lô phụ tùng và thiết bị huấn luyện chiến đấu cơ F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ để phản đối hợp đồng cung cấp S-400 giữa nước này và Nga.
Trước đó, Mỹ đã đề nghị bán tổ hợp tên lửa phòng không Patriot cho Thổ Nhĩ Kỳ với giá ưu đãi thay thế cho S-400, nhưng Ankara sau đó không có bất cứ động thái nào cho thấy họ sẽ hủy hợp đồng với Nga và tuyên bố sẽ nhận tổ hợp tên lửa đầu tiên từ Moskva vào tháng 7.
Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã đặt mua một số tiêm kích F-35 của Mỹ, nhưng các máy bay đầu tiên vẫn đang được sử dụng để huấn luyện phi công tại Arizona.
Nếu bị Mỹ phong tỏa, các tiêm kích F-35 này khó có thể được chuyển giao cho Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 11 như kế hoạch.
Tuy nhiên, ông Shanahan cho biết nếu Thổ Nhĩ Kỳ từ bỏ thương vụ S-400, chương trình F-35 sẽ được tiếp tục triển khai, đồng thời bày tỏ hy vọng Ankara sẽ sớm được bàn giao mẫu chiến đấu cơ này tại căn cứ không quân Luke, bang Arizona.
Ở chiều ngược lại, dù Mỹ tuyên bố dừng chuyển F-35 nhằm ép Ankara bỏ thương vụ S-400 với Nga nhưng Thổ Nhĩ Kỳ vẫn tự tin tuyên bố sẽ nhận được cả 2 loại vũ khí.
"Các thỏa thuận với Nga về hệ thống S-400 đã xong, bất chấp việc Mỹ và một số thành viên NATO đe dọa. Không đời nào chúng tôi từ bỏ và Ankara sẽ sớm nhận được vũ khí này từ Nga", Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ, ông Mevlut Cavusoglu cho biết.
Giới quan sát cho rằng thái độ tự tin của Thổ Nhĩ Kỳ sẽ nhận được F-35 và cả S-400 dường như đang là bài "đánh đu" ngã giá với Mỹ.
Ankara nói, nếu thiếu F-35 họ sẽ tìm tới Su-35 thậm chí Su-57 Nga.
Mỹ chưa dừng lại ở mức độ đe dọa ngừng cung cấp F-35, họ còn có thể áp các biện pháp cứng rắn của một "anh cả" trong khối NATO để ép Thổ Nhĩ Kỳ, thậm chí có thể khai trừ tư cách thành viên đầy đủ, tức Ankara sẽ không nằm trong hệ thống phòng vệ chung NATO với lý do không tương đồng vũ khí.
Ở một khía cạnh nào đó, Thổ Nhĩ Kỳ đã có những thành công ban đầu, Mỹ đã đồng ý bán Pantriot, điều mà trước đây Washington luôn từ chối với lý do Ankara không cần phải có hệ thống phòng không, chính các hệ thống Patriot do Mỹ sở hữu sẽ được đưa tới bảo vệ không phận nước này.
Tuy nhiên hành động mua S-400 của Nga đã khiến Mỹ "nghĩ lại" và ngỏ ý bán.
Điều Mỹ lo lắng không phải không có cơ sở, nếu tích hợp S-400 vào mạng lưới phòng thủ của NATO, đây chẳng khác nào dâng bí mật lá chắn phòng thủ Châu Âu cho Nga.
Nhưng nếu không chia sẻ dữ liệu phòng thủ cho Thổ Nhĩ Kỳ, đây lại vi phạm nguyên tắc bảo vệ các thành viên của khối NATO. Chính vì vậy chưa thấy thỏa thuận bán Patriot đủ hấp dẫn, Mỹ lại gây sức ép không cung cấp F-35.
Rò ràng dù F-35 trước đó tồn tại không ít sự cố, nhưng Mỹ đã khắc phục và biến nó thành máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 cực mạnh.
Các bài thử nghiệm đặt kết quả cao và quan trọng nhất Israel đã cho F-35 thực chiến khiến mọi nghi ngờ về năng lực chiến đấu của F-35 tiêu tan.
Thậm chí ngay cả sự chê bai F-35 là "lợn béo chậm chạp" cũng bị xóa nhòa khi chiếc máy bay một động cơ này có thể mang tới 10,5 tấn vũ khí, mang tối đa 16 tên lửa. Điều này nhỉnh hơn cả Su-35 vả cả Su-57 Nga.
Rõ ràng dù Su-35 rất mạnh nhưng dù sao nó vẫn là chiến đấu cơ thế hệ thứ 4, trong khi đó Su-57 vẫn trễ hẹn và không biết khi nào mới đi vào sản xuất loạt.
Thổ Nhĩ Kỳ đang sở hữu toàn bộ máy bay chiến đấu của Mỹ, nếu dùng thêm máy bay Nga, chắc chắn họ sẽ tốn không ít chi phí để vận hành do không đồng bộ hóa về mặt vũ khí và cơ sở hạ tầng.
Nếu như Ankara luôn mặn mà với S-400 thì các loại chiến đấu cơ Nga lại không được như thế. Vì vậy không loại trừ Thổ Nhĩ Kỳ có màn "thi gan" với Mỹ để đạt được kết quả có lợi nhất.
Trong thương vụ này không ai khác, người thấp thỏm chính là Nga. Cho đến hiện tại vẫn không lấy gì làm bảo đảm chắc chắn Thổ Nhĩ Kỳ sẽ theo thương vụ S-400 tới cùng.
Xét trên tổng thể lợi ích, nếu Mỹ hủy bỏ bán F-35 và gây sức ép lên tư cách thành viên đầy đủ của Thổ Nhĩ Kỳ tại khối NATO, rõ ràng Ankara sẽ phải suy nghĩ kỹ hơn trước mọi quyết định.
"Việc Thổ Nhĩ Kỳ mua tổ hợp phòng không S-400 của Nga sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng cho quan hệ quốc phòng với Mỹ. Chúng tôi đang giúp Thổ Nhĩ Kỳ tìm kiếm những giải pháp tốt hơn cho nhu cầu quốc phòng của họ, đồng thời tiếp tục cảnh báo về hậu quả khi mua S-400", phát ngôn viên Lầu Năm Góc Eric Pahon ngày 4-3 cho biết.
Báo cáo được Lầu Năm Góc trình lên Quốc hội Mỹ cuối tháng 11-2018 nhận định thương vụ S-400 của Thổ Nhĩ Kỳ có thể khiến nước này bị tước vĩnh viễn quyền mua tiêm kích tàng hình F-35 của Mỹ. Thương vụ này còn có thể ảnh hưởng đến việc mua sắm các loại vũ khí Mỹ khác như trực thăng CH-47F, UH-60 Black Hawk và tiêm kích F-16.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15-2 ký thông qua đạo luật ngân sách đình chỉ việc chuyển giao 100 tiêm kích F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ. Hiện chưa rõ số phận hai chiếc F-35 đã được Mỹ chuyển giao cho Thổ Nhĩ Kỳ nhưng đang ở Mỹ để phục vụ huấn luyện phi công ra sao.
"Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ đang có cuộc đối thoại cởi mở về vấn đề này. Chúng tôi nhấn mạnh tầm quan trọng trong việc duy trì khả năng tương tác với hệ thống của NATO trong mọi thương vụ mua sắm hệ thống vũ khí lớn", ông Pahon nói.
Thổ Nhĩ Kỳ ký hợp đồng trị giá 2,5 tỷ USD mua tên lửa S-400 của Nga vào tháng 12-2017, bất chấp những phản đối gay gắt từ Mỹ. Ankara quyết tâm theo đuổi thương vụ, nhấn mạnh việc này có ý nghĩa rất quan trọng đối với an ninh nước này.
Tuy vậy Tổng thống Recep Tayyip Erdogan tuần trước bày tỏ hy vọng Mỹ sẽ thay đổi quan điểm về thương vụ S-400 của Thổ Nhĩ Kỳ. Thương vụ S-400 giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tiếp tục cho những chuyển biến trong giai đoạn tới.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30

[ẢNH] S-400 và thời khắc lịch sử của ‘thương vụ đánh đu’ tay ba Mỹ - Thổ Nhĩ Kỳ - Nga

  • 04/04/2019 14:04
  • 0 bình luận
  • Việt Hùng
ANTD.VN - Trong khi Mỹ tin rằng Thổ Nhĩ Kỳ sẽ hủy bỏ thương vụ tên lửa S-400 với Nga thì ngoại trưởng nước này lại tuyên bố Ankara sẽ có cả máy bay F-35 lẫn S-400. Chỉ có Nga lại rơi vào thấp thỏm lo sợ thiệt thòi trong thương vụ đánh đu của Thổ Nhĩ Kỳ.

Tổng hợp

VIDEO

TIN ẢNH

INFOGRAPHIC