Australia bất ngờ hợp tác với Mỹ và Anh để phát triển tàu ngầm năng lượng hạt nhân, đồng nghĩa thỏa thuận hợp tác phát triển lớp tàu ngầm lớp Attack theo chương trình SEA 1000 giữa Pháp và Australia đã chấm dứt. Điều này gây tức giận cho phía Pháp, Paris gọi thỏa thuận giữa Anh, Mỹ với Australia là cú đâm sau lưng.
Được biết, dự án SEA 1000 được ký năm 2016, theo đó tập đoàn đóng tàu Naval Group của Pháp sẽ cung cấp 12 tàu ngầm lớp Attack cho hải quân Australia, với tổng trị giá khoảng 40 tỷ USD.
Ông Marcus Hellyer, chuyên gia thuộc Viện Chính sách Chiến lược Australia, nhận định quyết định từ bỏ thỏa thuận mua tàu ngầm Pháp để chuyển sang đóng tàu ngầm hạt nhân với sự trợ giúp của Mỹ, Anh, được Australia đưa ra khi nước này gặp nhiều trở ngại với chương trình SEA 1000 liên quan đến tiến độ và việc liên tục đội chi phí.
Chương trình phát triển 12 tàu ngầm lớp Attack được Australia lên kế hoạch từ năm 2009 để thay thế 6 tàu lớp Collins hải quân Australia đang vận hành. Tuy nhiên, chương trình này nhiều lần bị trì hoãn và đội vốn lên hơn 65 tỷ USD, thay vì khoảng gần 40 tỷ USD theo dự toán ban đầu.
Bộ Quốc phòng Australia năm 2016 lựa chọn biến thể Block 1A của lớp tàu ngầm hạt nhân Suffren, do tập đoàn Naval Group của Pháp chế tạo, làm cơ sở phát triển tàu ngầm phi hạt nhân lớp Attack.
Suffren vốn là lớp tàu ngầm năng lượng hạt nhân và được sửa đổi thành tàu ngầm thông thường cho Australia, do đó đề án được đánh giá mang tính rủi ro cao, ông Hellyer nhận định.
"Một lý do khác khiến Australia hủy thỏa thuận tàu ngầm lớp Attack chạy bằng động cơ thông thường với Pháp do nhận ra rằng chúng thua kém xa tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân, vì thế không đáp ứng được nhu cầu tương lai của họ", ông Hellyer nhận xét.
Tàu ngầm hạt nhân là loại có hỏa lực và sức mạnh mà Australia muốn sở hữu để bảo vệ vùng biển phía bắc của nước này khỏi bất cứ mối đe dọa nào.
Đồng thời tàu ngầm hạt nhân sẽ giúp Australia mở rộng sự hiện diện tại Biển Đông – nơi Canberra cùng với Mỹ đang tìm cách kiềm chế ảnh hưởng của Trung Quốc và thực hiện quyền tự do hàng hải.
"Tàu ngầm lớp Attack (biến thể phi hạt nhân từ tàu Suffren) mang tính cải tiến nhiều hơn là cách mạng và không đem lại bất cứ năng lực nào mới hơn những gì các tàu ngầm thông thường lớp Collins mà Australia đang có", chuyên gia này nói.
"Tàu ngầm này có thiết kế truyền thống, không sở hữu hệ thống đẩy không khí độc lập (AIP), không dùng pin lithium-ion, không được trang bị ống phóng thẳng đứng hoặc ống kích thước lớn để triển khai và thu hồi phương tiện không người lái dưới nước cỡ lớn", ông Hellyer nhấn mạnh.
Hệ thống AIP giúp tàu ngầm hạn chế phụ thuộc vào nguồn không khí từ bên ngoài khi hoạt động trong lòng biển. Tàu ngầm diesel-điện truyền thống thường chỉ lặn dưới nước được vài ngày, trước khi phải nổi lên lấy không khí và dễ bị đối phương phát hiện hoặc tấn công, trong khi các tàu ngầm AIP có thời gian hoạt động lâu hơn.
Chuyên gia Hellyer cho biết, chương trình SEA 1000 nhằm chế tạo tàu ngầm lớp Attack sớm lộ rõ các vấn đề. Thỏa thuận Đối tác chiến lược giữa Australia và Pháp để quản lý quan hệ giữa các tổ chức trong thời gian triển khai chương trình dự kiến ký vào tháng 10/2017, song bị hoãn tới tháng 2/2019.
Ban Cố vấn đóng tàu hải quân Australia (NSAB) tháng 9/2018 gợi ý chính phủ nước này nên xem xét các lựa chọn thay thế chương trình SEA 1000 nếu Thỏa thuận Đối tác chiến lược với Pháp không thành.
NSAB cho biết, việc kéo dài niên hạn của tàu ngầm lớp Collins giúp Australia có thêm thời gian để "phát triển chiến lược mua sắm mới cho chương trình tàu ngầm tương lai nếu cần".
Australia sau đó phê duyệt chương trình kéo dài niên hạn lớp Collins đến năm 2038 để đảm bảo hải quân nước này đủ khả năng duy trì hạm đội tàu ngầm trong tương lai gần.
Mặt khác, Văn phòng Kiểm toán quốc gia Australia (ANAO) hồi đầu năm 2020 công bố báo cáo cho thấy, chương trình SEA 1000 đã chậm tiến độ 9 tháng và có thể còn chậm tiếp trong tương lai, do cách tiếp cận khác nhau giữa Bộ Quốc phòng Australia và tập đoàn Naval Group của Pháp.
Báo cáo của ANAO nhấn mạnh, việc chậm tiến độ từ ba năm trở lên có thể dẫn đến tụt hậu trong năng lực tàu ngầm của hải quân Australia.
Bộ Quốc phòng Australia cũng bắt đầu nhận ra họ phải chấp nhận rất nhiều rủi ro và chi rất nhiều tiền để sở hữu loạt tàu ngầm không mang lại năng lực tác chiến mà hải quân nước này cần trong những năm 2050 và sau đó.
"Attack sẽ là lớp tàu ngầm thông thường rất có năng lực nếu tiếp nối các chiến hạm Collins được tăng niên hạn", ông Hellyer nói.
Tuy nhiên, thế giới đang ở cuối quỹ đạo phát triển công nghệ cho tàu ngầm thông thường. Cải tiến duy nhất của lớp Attack so với tàu ngầm Collins là có lượng giãn nước lớn hơn, nên mang được nhiều nhiên liệu và pin hơn, di chuyển nhanh hơn và lặn lâu hơn, nhưng điều này không thể so sánh với tàu ngầm hạt nhân.
Bộ Quốc phòng Australia từng gặp vấn đề tương tự với lớp Collins 20 năm trước, khi chọn sử dụng thiết kế điều chỉnh trên cơ sở tàu ngầm lớp Gotland của Thụy Điển.
Chuyên gia Hellyer nhận xét, Bộ Quốc phòng Australia đã dành quá nhiều thời gian và tiền bạc cho các cải tiến trên tàu ngầm có sẵn.
"Nếu muốn có những thay đổi căn bản về hiệu suất của tàu ngầm, hãy chuyển sang hệ thống động cơ dùng năng lượng hạt nhân" do Mỹ và Anh cung cấp, Hellyer kết luận.
Rõ ràng việc Australia ký kết với Pháp để nhận 12 tàu ngầm ngầm thông thường được sửa đổi từ tàu ngầm hạt nhân, được đánh giá là hiệu quả không tương xứng với chi phí khổng lồ bỏ ra. Chính vì thế Canberra đã chấm dứt hợp đồng để quay sang Mỹ và Anh với dự án chế tạo các tàu ngầm hạt nhân đầy tham vọng hơn.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25

[ẢNH] Lý do Australia hủy thương vụ tàu ngầm thế kỷ với Pháp

  • 20/09/2021 19:22
  • 0 bình luận
  • Việt Hùng
ANTD.VN -  Australia quyết định hủy hợp đồng trị giá 40 tỷ USD với Pháp vì tàu ngầm thông thường của nước này không có ưu điểm nổi trội, trong khi tiến độ bị chậm, đồng thời dự án bị liên tục đội giá lên tới 65 tỷ USD.

(Theo USNI)

VIDEO

TIN ẢNH

INFOGRAPHIC