Phòng tránh và tự bảo vệ trước hiểm họa
Vụ cháy tại chung cư cao tầng JSC số 34 Lê Văn Lương - Hà Nội mới xảy ra gần đây là một câu chuyện buồn. Dư luận xôn xao về nguyên nhân gây cháy cũng như cái chết của 2 người trong một gia đình. Có thể người mẹ và đứa con của chị đã không phải ra đi một cách oan uổng như vậy nếu như họ được trang bị những kiến thức cơ bản về phòng cháy và chữa cháy.
Hiểm họa nói chung và hiểm họa cháy nổ nói riêng có thể xảy ra bất cứ ở đâu và bất cứ lúc nào. Làm cách nào để có thể chủ động phòng tránh hay chí ít là có được kỹ năng để tự bảo vệ mình trước hiểm họa ? Báo An ninh thủ đô đã tìm câu trả lời từ những người trong cuộc…
Chủ động trong phòng cháy chữa cháy
Phòng cháy, chữa cháy tại các khu nhà cao tầng là một vấn đề hết sức cấp thiết hiện nay. Với đặc thù khó khăn trong công tác chữa cháy, cứu hộ, cứu nạn nên việc phòng cháy chữa cháy ở các khu nhà cao tầng, chung cư phần lớn chỉ tập trung vào nhiệm vụ phòng cháy tại cơ sở. Để phòng cháy, chữa cháy nhà cao tầng, chúng ta cần chủ động. Chủ động ở trang bị hệ thống phòng cháy chữa cháy, xây dựng cầu thang, lối thoát nạn an toàn, không bị khói, nhiệt để người dân chủ động thoát ra ngoài. Chúng ta phải phòng cháy ngay từ khi thiết kế.
Thí dụ như lối thoát nạn đủ chiều rộng, hành lang thoát nạn không bị nhiễm khói, không bị nhiệt lửa, để người dân có thể đi xuống. Hiện tại, một số nhà cao tầng xây dựng mới đã tuân thủ quy định này, song vẫn còn tồn tại nhiều những nhà cũ xây dựng từ trước khi Luật Tiêu chuẩn có hiệu lực. Thực tế này đòi hỏi chính quyền địa phương, cơ sở phải khắc phục theo đúng tiêu chuẩn. Thêm vào đó các địa phương cần chủ động tuyên truyền, nâng cao tinh thần cảnh giác của người dân, chuẩn bị sẵn các phương án ứng phó, xây dựng đội ngũ chữa cháy cơ sở luôn sẵn sàng khi xảy ra hỏa hoạn.
Đại tá Nguyễn Văn Tươi
Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ - Bộ Công an
| Một buổi tập huấn về công tác PCCC và cứu hộ, cứu nạn |
Xây dựng quy chế an toàn phòng cháy chữa cháy
Khi thực hiện dự án xây dựng khu nhà B Kim Liên, các công trình về điện, nước, môi trường, phòng cháy chữa cháy… đều được chúng tôi và các bên liên quan thỏa thuận bằng văn bản kỹ lưỡng. Ngoài ra, chúng tôi cũng không thiết kế mô hình hệ thống rác thải đường ống để đảm bảo vệ sinh và phòng chống cháy nổ. Thay vào đó, mỗi tầng sẽ được đặt các thùng bỏ rác thải ở những vị trí thuận tiện và sẽ có nhân viên vệ sinh đi thu dọn hàng ngày. Làm như vậy sẽ tránh được trường hợp nhiều hộ gia đình dùng than tổ ong, sau đó đưa vào hệ thống rác thải đường ống gây ảnh hưởng đến môi trường và nguy cơ xảy cháy cao.
Ban quản lý cũng sẽ đặt những dụng cụ chữa cháy trên mỗi tầng, và hướng dẫn cách sử dụng cho người dân. Chúng tôi cũng sẽ thường xuyên tổ chức họp bàn, phổ biến kiến thức và nâng cao ý thức về phòng cháy chữa cháy cho toàn bộ người dân trong khu nhà. Chủ đầu tư sẽ phải ký hợp đồng bảo hiểm cháy nổ bắt buộc. Khi đi vào vận hành, ban quản lý sẽ xây dựng quy chế An toàn Phòng cháy chữa cháy toàn dân. Quy chế này sẽ áp dụng cho các tòa nhà trong dự án, và người dân sinh sống tại đó buộc phải thực hiện nghiêm túc.
Ông Đinh Tiến Sang
Giám đốc Ban Quản lý dự án Kim Liên
Lồng ghép kỹ năng sống vào các môn học
Để xây dựng các kỹ năng cho học sinh, trên thế giới hiện có 2 cách tiếp cận, thứ nhất là xây dựng thành môn học riêng, thứ 2 là tích hợp vào những môn học trong nhà trường. Ở Việt Nam hiện nay có thực tế là cứ tăng thêm môn học sẽ tạo sự quá tải cho học sinh do vậy xu hướng của Bộ Giáo dục - Đào tạo là tích hợp, lồng ghép không chỉ kỹ năng sống mà còn cả những giá trị mang tính quốc tế như sự vị tha, sự thỏa hiệp, lòng nhân ái, tiết kiệm năng lượng… vào các môn học trong nhà trường. Theo tôi việc trang bị các kỹ năng sống cho học sinh phải thông qua hoạt động giáo dục ở từng cấp học khác nhau.
Khi tạo ra các tình huống đối với trẻ mầm non, đối với học sinh tiểu học, trung học và phổ thông, tùy theo mức độ phải phù hợp trình độ nhận thức của các em để xây dựng chương trình tránh được hiểm họa cho bản thân, cho người thân cũng như cho cộng đồng. Phải dạy các em thông qua các hoạt động cụ thể là những tình huống có thật trong cuộc sống để giúp các em làm được việc đó. Tuy nhiên ở nước ta thực tế hiệu quả những hoạt động đó chưa được như ý muốn của người xây dựng chương trình. Nguyên nhân là do từ xưa đến nay các nhà trường mới chỉ quen học các môn học trong 4 bức tường mà chưa mở ra các hoạt động với xã hội, tự nhiên… Theo tôi, các phong trào đó cần phải được thể chế hóa trong các chương trình và nội dung giáo dục của nhà trường.
Ông Nguyễn Anh Dũng
Phó Viện trưởng Viện Khoa học giáo dục Việt Nam
Nên trang bị kiến thức để tự bảo vệ
Tôi đã sống ở Việt Nam khá nhiều năm, nhưng theo quan sát của tôi không mấy người dân quan tâm đến việc phòng cháy chữa cháy (PCCC) tại chính ngôi nhà mình đang sống, lẫn khu vực lân cận. Phải chăng, khi thảm họa cháy chưa xảy đến với bản thân và gia đình mình, mọi người không mấy chú trọng đến việc trang bị những kỹ năng cơ bản để PCCC. Ở đất nước chúng tôi, từ trẻ em đến người trưởng thành - luôn được nhà trường và chính quyền nơi cư trú khuyến cáo phải tự cứu chính mình trước khi xảy ra hỏa hoạn. Lưu ý đầu tiên đó là khi xảy ra sự cố, mỗi người sẽ thoát ra theo biển báo Exit hoặc theo đèn chiếu sáng của đường thoát hiểm.
Khi hỏa hoạn xảy ra, nhiều người chưa bị chết bởi lửa đã bị chết bởi ngợp khói, vì khi cháy thường có nhiều khói. Và chúng tôi đã được phổ biến rằng, khói thường bốc ra theo hướng lên cao, khi thoát hiểm phải cúi thấp mặt xuống đất để giảm nồng độ khói. Trước khi di chuyển, nên sử dụng khăn tắm to, thấm nước để trùm lên đầu… Hiện nay, ở Việt Nam mọi người có xu hướng sống trong các chung cư cao tầng. Vì vậy, trước khi dọn đến ở trong nhà cao tầng người dân phải có ý thức tìm hiểu các kiến thức PCCC để tự bảo vệ mình. Mỗi gia đình thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, các thiết bị điện để kịp thời khắc phục những nguy cơ gây cháy, nhất thiết phải trang bị phương tiện chữa cháy trong nhà.
Tiến sỹ Oh Eun Chul
Giảng viên ĐH Quốc gia Hà Nội
Cần bình tĩnh trong mọi tình huống
Trong cuộc sống ai cũng phải đối mặt với những tình huống bất thường. Đứng trước những tình huống nguy hiểm có những người bình tĩnh tìm cách xử lý, nghĩ làm thế nào để mình sống được, làm thế nào để thoát ra được, nhưng cũng có những người hoảng loạn và nghĩ thế này thì sẽ chết mất, không thể sống nổi. Chẳng hạn sau vụ cháy chung cư, nhiều người khi được hỏi về cách phòng chống khi gặp hỏa hoạn tại nhà cao tầng đều không biết các kỹ năng cơ bản là lấy khăn ướt chụp vào mũi lấy ôxy rồi cúi thấp xuống tránh ngạt khói, đa số đều chen lấn nhau và hoảng loạn khi nguồn điện bị chập, hệ thống thang máy ngừng hoạt động, thang bộ tắc nghẽn, chứ không hề bình tĩnh xử lý. Kỹ năng kiềm chế cảm xúc, đối phó với thảm họa là vô cùng cần thiết.
Thay vì chen lấn, xô đẩy, giẫm đạp lên nhau gây kiệt sức và khó xử lý mọi người nên bình tĩnh, tìm cách trấn an nhau cũng như bàn bạc nhanh chóng tìm hướng giải thoát tốt nhất. Làm chủ được cảm xúc của mình, giữ được bình tĩnh trong mọi tình huống bất thường là một kỹ năng tự bảo vệ. Kỹ năng này cũng cần được hướng dẫn và rèn luyện. Nếu như mỗi người chỉ cần dành ra 1 hoặc 2 buổi tìm hiểu về các kỹ năng phòng chống khi có cháy thì chắc chắn sẽ không xảy ra hậu quả đau buồn như vừa qua. Các em học sinh nếu như trong trường cũng được học những kỹ năng cơ bản về phòng chống cháy nổ, cách tự bảo vệ để không ngạt khói sẽ rất hiệu quả trong những tình huống như vậy.
Tiến sĩ tâm lý Trần Bội Lan
Trung tâm ABS TRAINING
Đừng “mất bò mới lo làm chuồng”
Có một sự thật đáng buồn là người lớn cũng như trẻ em chúng ta học hết cái này đến cái kia, ngoại ngữ này đến ngoại ngữ kia, số lượng thời gian dành cho việc học và lao động được xếp vào loại cao nhất thế giới. Nhưng có những kỹ năng rất cơ bản có ý nghĩa thiết thực cho cuộc sống thì lại gần như không được học, một trong những kỹ năng đó là tự bảo vệ mình trước những tình huống nguy hiểm.
Khi xảy cháy, một phương pháp rất tối thiểu và giản đơn để chống ngạt khói là di chuyển nhanh ra khỏi đám khói bằng cách trườn, bò dưới sàn thấp để lấy oxy, lấy khăn ướt bịt mũi thì có lẽ có đến gần 90% người dân không biết. Sau vụ cháy, tôi có đọc trên báo nói một chị sống tại tòa nhà JSC sau đêm kinh hoàng đó, hôm sau lên cơ quan, việc đầu tiên chị làm là vào Internet đọc các thông tin hướng dẫn về các biện pháp PCCC, cách sơ cứu khi bị ngạt khói. Như vậy là “mất bò mới lo làm chuồng”. Như mẹ con chị Phương thì cũng chẳng có cơ hội “làm chuồng” nữa.
Bác sĩ Nguyễn Ngọc Khánh
Bệnh viện E Hà Nội
Nhóm Phóng viên ANTĐ Cuối tuần thực hiện
