Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) vừa tổ chức cuộc họp về phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh đối với nhóm sản phẩm năng lượng.
Theo ông Trần Hữu Linh- Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, thị trường năng lượng thế giới đang diễn biến phức tạp, giá các mặt hàng chủ chốt biến động mạnh dưới tác động của địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng và chuyển dịch năng lượng. Trong nước, Việt Nam ngày càng phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng, khiến nền kinh tế đối mặt với rủi ro lớn về giá và áp lực lạm phát.
Trong khi đó, các công cụ phái sinh năng lượng, vốn được sử dụng phổ biến trên thế giới để phòng ngừa rủi ro vẫn chưa phát triển đầy đủ tại Việt Nam. Thị trường trong nước chưa hình thành các sản phẩm phái sinh năng lượng nội địa, khung pháp lý còn thiếu đồng bộ, khiến doanh nghiệp gặp nhiều hạn chế trong việc quản trị rủi ro giá.
Nhiều ý kiến đồng thuận cho rằng, để phát triển thị trường phái sinh với sản phẩm năng lượng, cần quan tâm đến nhu cầu phòng ngừa rủi ro giá (hedging) của doanh nghiệp, định hướng phát triển sản phẩm và mô hình thị trường, cũng như các yêu cầu về hạ tầng và khung pháp lý.
Nhu cầu sử dụng công cụ hedging trong lĩnh vực năng lượng hiện rất lớn, đặc biệt đối với các doanh nghiệp xăng dầu, điện, khí và than.
Về lộ trình phát triển, nhiều ý kiến đề xuất ưu tiên triển khai một số sản phẩm phái sinh có tính chuẩn hóa cao như: dầu thô, xăng dầu, LNG và than; đồng thời nghiên cứu cơ chế phù hợp đối với sản phẩm điện do đặc thù thanh toán bằng tiền.
Bên cạnh đó, cần kết hợp giữa việc tiếp tục liên thông với thị trường quốc tế và từng bước xây dựng thị trường nội địa, gắn với phát triển thị trường giao ngay và hệ thống chỉ số giá tham chiếu.
Đại diện Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) ủng hộ phát triển phái sinh năng lượng, đặc biệt là điện. Từ kinh nghiệm quốc tế, NSMO kiến nghị cho phép triển khai song song giao dịch qua Sở Giao dịch hàng hóa và giao dịch OTC phù hợp với đặc thù ngành điện, cùng với việc nghiên cứu xây dựng hệ thống thanh toán bù trừ riêng.
Đại diện một số doanh nghiệp cũng nhấn mạnh yêu cầu cần hoàn thiện hạ tầng thị trường, đặc biệt là xây dựng hệ thống thanh toán bù trừ trung tâm (CCP) đạt chuẩn quốc tế; hoàn thiện khung pháp lý, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhà nước, tham gia thị trường phái sinh một cách hiệu quả, an toàn.
Cục trưởng Trần Hữu Linh khẳng định, trong bối cảnh hiện nay, việc phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh đối với sản phẩm năng lượng là rất cần thiết, góp phần tạo công cụ phòng ngừa rủi ro giá, ổn định chi phí sản xuất và hỗ trợ điều hành kinh tế vĩ mô.
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp tại cuộc họp để hoàn thiện Dự thảo Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, bảo đảm xây dựng được khuôn khổ pháp lý đồng bộ, phù hợp với thông lệ quốc tế và điều kiện thực tiễn của Việt Nam.
