Cụ thể, Viện kiểm sát nhân dân Tối cao truy tố bị can Nguyễn Năng Mạnh (cựu Chủ tịch HĐQT Công ty MediUSA) về các tội “Sản xuất buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm”, “Đưa hối lộ” và “Vi phạm quy định kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.
Các bị can Nguyễn Hữu Tuân (cựu Phó tổ trưởng Ban giám sát quản lý về Hải quan, trước đây là Phó trưởng phòng giám hải quan 5, Cục Giám sát quản lý về hải quan); bị can Nguyễn Thế Việt (cựu Phó trưởng Ban giám sát quản lý về hải quan, trước đây là Phó cục trưởng Cục Giám sát quản lý về hải quan, Cục Hải quan) và Phan Công Chiến (cựu Trưởng phòng Quản lý kinh doanh dược, Cục Quản lý dược, Bộ Y tế) cùng bị truy tố về tội “Nhận hối lộ”.
Trong vụ án, 9 bị can khác lần lượt bị truy tố về các tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, “Sản xuất buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm” và “Cố ý làm lộ bí mật công tác”.
Theo cơ quan tố tụng, quy định tại Điều 7 và Điều 29 Nghị định số 15/2018/NĐ-CP ngày 2/2/2018 nêu rõ, điều kiện để sản xuất thực phẩm chức năng là nhà máy sản xuất phải được Cục An toàn thực phẩm (ATTP) Bộ Y tế thẩm định, cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đạt yêu cầu thực hành sản xuất tốt (GMP) với thời hạn 3 năm.
Ngoài ra, điều kiện để tiêu thụ thực phẩm chức năng, thực phẩm bảo vệ sức khỏe trên thị trường là sản phẩm phải được Cục ATTP cấp phép công bố sản phẩm.
Để sản xuất và tiêu thụ thực phẩm chức năng giả trên thị trường, Nguyễn Năng Mạnh (cựu Chủ tịch HĐQT Công ty MediUSA, Giám đốc Công ty MegaPharco; Phó Giám đốc, sở hữu 70% cổ phần tại Công ty MediPhar; cổ đông sáng lập Công ty Hùng Phương) cùng đồng phạm đã thống nhất chi tổng số hơn 3,4 tỷ đồng để “lót tay” cho lãnh đạo và nhân viên Cục ATTP trong việc thẩm định, hậu kiểm và cấp phép công bố sản phẩm.
Kết quả điều tra chỉ ra rằng, từ năm 2020 đến năm 2024, “ông trùm” thực phẩm chức năng giả cùng đồng phạm đã chi hơn 1 tỷ đồng cho Cục ATTP trong việc thẩm định, hậu kiểm và cấp 4 Giấy chứng nhận GMP cho Nhà máy MediPhar và MediUSA để Đoàn thẩm định (do Cục ATTP chủ trì) ghi giảm số lỗi, hướng dẫn cách khắc phục, cho thời gian để khắc phục lỗi.
Quá trình khắc phục lỗi, Công ty MediUSA và Công ty MediPhar thực hiện qua loa, mang tính hình thức, đối phó nhưng Cao Văn Trung (Phó Trưởng phòng Giám sát ngộ độc Cục ATTP, Trưởng Đoàn thẩm định) chỉ đánh giá báo cáo khắc phục tồn tại của 2 công ty trên hồ sơ và ảnh chụp do 2 doanh nghiệp này gửi, không kiểm tra tính xác thực.
Từ đó, ông Nguyễn Hùng Long (cựu Phó Cục trưởng Cục ATTP) đã ký 4 Giấy chứng nhận GMP cho Công MediUSA và Công ty MediPhar, tạo điều kiện cho 2 công ty của Nguyễn Năng Mạnh sản xuất thực phẩm giả với số lượng đặc biệt lớn.
Liên quan đến hành vi đưa hối lộ, nhận hối lộ trong việc cấp Giấy chứng nhận công bố sản phẩm, tài liệu tố tụng nêu rõ, để hồ sơ xin cấp phép công bố sản phẩm không bị trả đi trả lại nhiều lần, gây khó khăn, kéo dài thời gian xin phép, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, Mạnh giao nhân viên gặp gỡ, trao đổi và thống nhất với chuyên viên Cục ATTP về việc doanh nghiệp sẽ chi cho Cục ATTP từ 9- 12 triệu đồng/hồ sơ xin Giấy chứng nhận công bố sản phẩm (tùy từng thời điểm).
Nhân viên của Cục ATTP đã báo cáo xin ý kiến cấp trên và được ông Nguyễn Thanh Phong (cựu Cục trưởng Cục ATTP) đồng ý.
Theo đó, từ tháng 7-2018 đến tháng 4-2025, nhân viên của Mạnh đã chi 2,3 tỷ đồng 10 cho nhân viên Cục ATTP trong việc xin cấp phép công bố 236/289 sản phẩm của 9/10 công ty thuộc hệ sinh thái của “ông trùm” thực phẩm chức năng giả.
Số tiền 2,3 tỷ đồng nêu trên được chia cho ông Nguyễn Thanh Phong, Nguyễn Hùng Long (cựu Phó Cục trưởng Cục ATTP) và các cán bộ khác của Cục ATTP.
Tháng 8-2025, Cơ quan điều tra đã quyết định tách vụ án hình sự, tách hành vi nhận hối lộ của 6 bị can, trong đó có Nguyễn Thanh Phong, Nguyễn Hùng Long và các cá nhân liên quan.
Đầu năm 2026, cựu Cục trưởng Cục ATTP cùng 5 người dưới quyền có hành vi nêu trên đã bị Toà án nhân dân TP Hà Nội đưa ra xét xử về tội “Nhận hối lộ”. Trong đó, Nguyễn Thanh Phong bị tuyên phạt 20 năm tù và Nguyễn Hùng Long cũng phải lĩnh 12 năm tù.
