Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục bị bao phủ bởi bất ổn địa chính trị, phân mảnh chuỗi cung ứng, xung đột thương mại và suy giảm tăng trưởng, việc niềm tin của một trong những đối tác đầu tư có tiêu chuẩn cao hàng đầu thế giới như châu Âu tăng mạnh cho thấy Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến kinh doanh ổn định, an toàn và nhiều triển vọng.
Tâm lý lạc quan gia tăng từ thực tiễn
Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) ngày 13-1 đã công bố Chỉ số niềm tin kinh doanh (Business Confidence Index - BCI) quý IV-2025 đạt 80 điểm, mức cao nhất kể từ năm 2018. Đáng chú ý, đây không phải là kết quả của một làn sóng lạc quan mang tính tâm lý, mà là sự tổng hòa của những trải nghiệm thực tế trong hoạt động sản xuất - kinh doanh của các doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam.
Sau nhiều năm chịu tác động bởi biến động và gián đoạn quốc tế, chỉ số BCI quý IV-2025 tăng cho thấy tâm lý doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam đã quay trở lại xu hướng tăng trưởng tích cực, vượt qua cả những mức ghi nhận trước giai đoạn công bố thuế quan Mỹ và trước cả đại dịch Covid-19. khảo sát cho thấy, 65% doanh nghiệp đánh giá tình hình kinh doanh hiện tại là tích cực, và con số này tăng lên 69% khi nhìn sang quý I-2026. Có tới 60% doanh nghiệp ghi nhận kết quả kinh doanh năm 2025 cải thiện so với năm trước, trong khi 82% kỳ vọng hiệu quả hoạt động sẽ tiếp tục tăng trưởng trong năm 2026. Đặc biệt, hơn 88% doanh nghiệp châu Âu bày tỏ lạc quan về triển vọng phát triển tại Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030, trong đó gần một phần ba khẳng định họ “rất lạc quan”.
Những con số này cho thấy niềm tin không chỉ phục hồi, mà đã bước sang một trạng thái bền vững hơn, được nâng đỡ bởi các yếu tố nền tảng tăng trưởng ấn tượng của nền kinh tế Việt Nam. Năm 2025, Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng 8,02%, một trong những mức cao nhất châu Á và thế giới. Quy mô GDP đạt 514 tỷ USD, đưa Việt Nam lên vị trí thứ 32 toàn cầu; GDP bình quân đầu người vượt mốc 5.000 USD, tiến sâu vào nhóm thu nhập trung bình cao. Trong khi đó, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam tiếp tục là điểm sáng. Tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký năm 2025 đạt 38,4 tỷ USD, vốn thực hiện lên tới 27,62 tỷ USD, mức giải ngân kỷ lục. Riêng lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm tới 82,8% tổng vốn FDI thực hiện, phản ánh rõ nét vị thế ngày càng quan trọng của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Tính lũy kế, đến cuối năm 2025, Việt Nam có hơn 45.400 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký xấp xỉ 530 tỷ USD.
Trong bối cảnh đó, việc 87% doanh nghiệp châu Âu sẵn sàng giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư cho các đối tác khác, đặc biệt là các tập đoàn lớn, là một sự khẳng định mạnh mẽ về uy tín môi trường đầu tư Việt Nam. Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert cho rằng, chỉ số BCI mới nhất xác nhận điều mà chúng ta đã cảm nhận rõ trong thực tiễn. Sau nhiều năm dao động quanh ngưỡng trung lập, việc đạt mốc 80 cho thấy niềm tin hiện nay không mang tính kỳ vọng đơn thuần, mà được củng cố bằng thực tế: nhà máy duy trì hoạt động ổn định, đơn đặt hàng đang dần phục hồi và các quyết định đầu tư đang được triển khai. Theo ông Bruno Jaspaert, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển dịch mang tính cấu trúc, từng bước khẳng định vai trò là một động lực tăng trưởng chủ chốt, trên lộ trình vươn lên nhóm ba nền kinh tế hàng đầu ASEAN.
Từ “điểm đến chi phí thấp” đến “đối tác chiến lược trong chuỗi giá trị toàn cầu”
Điều đáng chú ý hơn cả là niềm tin kinh doanh của các doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam không chỉ dừng lại ở ngắn hạn, mà đã mở rộng sang trung và dài hạn. Tổng vốn đầu tư từ châu Âu vào Việt Nam hiện đạt hơn 30 tỷ USD, với gần 2.500 dự án còn hiệu lực. Trong đó, 4 quốc gia dẫn đầu là Hà Lan, Pháp, Luxembourg và Đức chiếm hơn 20 tỷ USD. Điều này cũng cho thấy, sự hiện diện của các trung tâm tài chính, công nghệ và công nghiệp hàng đầu châu Âu tại Việt Nam.
Cơ cấu đầu tư của các doanh nghiệp vào Việt Nam cũng phản ánh sự dịch chuyển chất lượng. Ngoài công nghiệp chế biến, chế tạo, dòng vốn FDI châu Âu ngày càng hướng mạnh vào năng lượng tái tạo, công nghệ cao, logistics, hạ tầng và các dịch vụ giá trị gia tăng. Đây là những lĩnh vực gắn trực tiếp với chiến lược tăng trưởng xanh, chuyển đổi số và tái cấu trúc chuỗi cung ứng của Liên minh châu Âu (EU). Việt Nam với vị trí địa chiến lược tại Đông Nam Á, mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng khắp, đặc biệt là Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) cùng chính trị ổn định và lực lượng lao động dồi dào… đang nổi lên như một đến điểm quan trọng trong chiến lược “đa dạng hóa, giảm rủi ro” của doanh nghiệp châu Âu.
Khảo sát BCI cho thấy, bước sang năm 2026, 50% doanh nghiệp châu Âu ưu tiên mở rộng hoạt động và đa dạng hóa đầu tư tại Việt Nam, trong đó 45% tập trung vào tuyển dụng và giữ chân nhân tài và 41% đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo. Điều này phản ánh một sự dịch chuyển quan trọng: doanh nghiệp châu Âu không chỉ đến Việt Nam vì chi phí thấp, mà vì tiềm năng trở thành trung tâm sản xuất - dịch vụ - đổi mới trong dài hạn.
Một điểm nổi bật trong kết quả BCI quý IV-2025 là sự ghi nhận ngày càng rõ nét của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu đối với nỗ lực cải cách của Chính phủ Việt Nam. Từ các dự án hạ tầng quy mô lớn được công bố cuối năm 2025, đến các nghị quyết thúc đẩy đơn giản hóa và số hóa thủ tục hành chính, thông điệp về một Chính phủ kiến tạo, đồng hành cùng doanh nghiệp ngày càng rõ ràng hơn.
Doanh nghiệp châu Âu, vốn nổi tiếng khắt khe về tính minh bạch và dự đoán được, đã đánh giá cao sự nhất quán và tốc độ thực thi của Việt Nam. Các doanh nghiệp châu Âu cho rằng, trong 12-18 tháng tới, đầu tư công và phát triển hạ tầng sẽ là động lực tăng trưởng quan trọng cho các ngành xây dựng, logistics, thương mại và tiêu dùng. Việc cải thiện kết nối giao thông, năng lực cảng biển, logistics và tiếp cận đất đai sẽ tạo ra dư địa tăng trưởng dài hạn cho khu vực FDI.
Việc niềm tin kinh doanh của doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam đạt đỉnh 7 năm cho thấy, Việt Nam đã vượt qua giai đoạn “điểm đến chi phí thấp” để bước sang vai trò một đối tác chiến lược trong chuỗi giá trị toàn cầu. Đây là kết quả của sự hội tụ giữa ổn định vĩ mô, tăng trưởng cao, hội nhập sâu rộng và cải cách thể chế. Trong một thế giới đang phân mảnh, nơi rủi ro địa chính trị và kinh tế ngày càng khó lường, niềm tin của nhà đầu tư chính là loại một “tài sản” quý giá. Việc cộng đồng doanh nghiệp châu Âu, một đối tác kinh tế lớn và tiêu chuẩn cao hàng đầu thế giới, tiếp tục coi Việt Nam là điểm đến kinh doanh an toàn, hiệu quả không chỉ là một thắng lợi về thu hút đầu tư FDI, mà còn là sự khẳng định vị thế và uy tín quốc gia. Niềm tin ấy nếu được tiếp tục nuôi dưỡng bằng cải cách thực chất, hạ tầng hiện đại và môi trường kinh doanh minh bạch sẽ trở thành động lực quan trọng giúp Việt Nam bứt phá trong kỷ nguyên phát triển mới, đúng như kỳ vọng của cả các nhà đầu tư châu Âu lẫn chiến lược phát triển dài hạn của đất nước.
