Dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) đã chuyển toàn bộ thẩm quyền đăng ký hộ tịch về UBND cấp xã, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền mới.
Theo Điều 3 dự thảo, cơ quan đăng ký hộ tịch trong nước chỉ còn UBND cấp xã. Trên cơ sở đó, các thẩm quyền trước đây thuộc cấp huyện đã được chuyển xuống cấp xã, gồm:
Đăng ký hộ tịch có yếu tố nước ngoài; Đăng ký khai sinh trong các trường hợp đặc biệt, có yếu tố nước ngoài; Đăng ký nhận cha, mẹ, con; giám hộ có yếu tố nước ngoài; Thay đổi, cải chính hộ tịch cho mọi đối tượng (không còn phân biệt độ tuổi như trước); Ghi vào Sổ hộ tịch các sự kiện đã giải quyết ở nước ngoài; Đăng ký khai tử có yếu tố nước ngoài.
Ngoài ra, dự thảo Luật còn đề xuất quy định đăng ký hộ tịch không phụ thuộc nơi cư trú.
Điều 8 dự thảo nêu rõ, việc đăng ký hộ tịch được thực hiện không phụ thuộc vào nơi cư trú của cá nhân.
UBND cấp xã có thẩm quyền đăng ký các việc hộ tịch mà không bị giới hạn bởi nơi thường trú hoặc tạm trú của người dân. Chủ tịch UBND cấp xã là người có thẩm quyền ký giấy tờ hộ tịch và có thể ủy quyền cho người khác ký tùy theo tình hình thực tế tại địa phương.
Tuy nhiên, việc ủy quyền này không áp dụng đối với các giấy tờ quan trọng như Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn, Giấy chứng tử và các giấy tờ hộ tịch có yếu tố nước ngoài.
Như vậy, trên cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử được kết nối toàn quốc, người dân có thể thực hiện đăng ký hộ tịch tại bất kỳ Ủy ban nhân dân cấp xã nào, không phụ thuộc vào nơi cư trú, qua đó tạo thuận lợi hơn trong quá trình thực hiện thủ tục.
Nội dung đăng ký hộ tịch bao gồm việc xác nhận các thông tin, sự kiện cơ bản của cá nhân như khai sinh, kết hôn, giám hộ và giám sát việc giám hộ, nhận cha, mẹ, con, thay đổi thông tin hộ tịch, xác nhận tình trạng hôn nhân và khai tử.
Bên cạnh đó, so với quy định hiện hành, dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) đã bổ sung nhiều quy định mới theo hướng số hóa, giảm giấy tờ, tăng tính liên thông dữ liệu, tạo thuận lợi tối đa cho người dân.
Điều 10 Dự thảo Luật Hộ tịch đã quy định về giá trị pháp lý của giấy tờ hộ tịch, thông tin hộ tịch, dữ liệu hộ tịch điện tử.
Cụ thể, giấy tờ hộ tịch, thông tin hộ tịch trong Sổ hộ tịch, Cơ sở dữ liệu hộ tịch là căn cứ để điều chỉnh thông tin trong các giấy tờ, hồ sơ khác của cá nhân.
Dữ liệu hộ tịch điện tử bao gồm bản điện tử giấy tờ hộ tịch, dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch đáp ứng các quy định của pháp luật giao dịch điện tử, có giá trị như giấy tờ hộ tịch bản giấy khi thực hiện thủ tục hành chính và các giao dịch khác.
Theo đó, Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử là hệ thống dữ liệu thống nhất, được quản lý trên môi trường số và có giá trị pháp lý tương đương giấy tờ hộ tịch. Thông tin trong hệ thống là căn cứ để xác nhận tình trạng hộ tịch của cá nhân.
