Tám điều chỉnh quy chế tuyển sinh đại học
Bộ GD-ĐT dự kiến đưa ra 8 điều chỉnh trong kỳ tuyển sinh đại học năm 2026. Thứ nhất, đối với phương thức xét tuyển bằng kết quả học tập cấp Trung học phổ thông (học bạ): Tổ hợp xét tuyển sử dụng điểm trung bình chung kết quả học tập của 6 học kỳ (lớp 10, 11 và 12) của tối thiểu 3 môn học, trong đó bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn, với trọng số tính điểm xét không thấp hơn 1/3 tổng điểm theo thang điểm 30. Nguồn tuyển của phương thức này là các thí sinh có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp Trung học phổ thông tương ứng với tổ hợp xét tuyển (hoặc điểm thi của môn Toán, Ngữ văn và 1 môn khác) đạt tối thiểu 16 điểm theo thang điểm 30. Quy định này không áp dụng đối với thí sinh được đặc cách hoặc được miễn thi tốt nghiệp Trung học phổ thông.
Thứ hai, mỗi cơ sở đào tạo được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh (bao gồm thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp giữa thi tuyển với xét tuyển), không bao gồm phương thức xét tuyển thẳng.
Thứ ba, điểm cộng trong xét tuyển bao gồm: Điểm thưởng đối với thí sinh đạt giải Học sinh giỏi quốc gia, Olympic quốc tế (nhưng không dùng để xét tuyển thẳng); điểm xét thưởng đối với thí sinh có thành tích hoặc có năng khiếu đặc biệt; điểm khuyến khích đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc có chứng chỉ quốc tế (nếu có), tối đa là 3 điểm theo thang điểm 30. Điểm thành phần của từng loại điểm cộng (điểm xét thưởng, điểm khuyến khích) tối đa là 1,5 điểm theo thang điểm 30.
Thứ tư, tổ hợp xét tuyển sử dụng kết quả các môn thi tốt nghiệp Trung học phổ thông để xét tuyển phải có ít nhất 3 môn phù hợp với đặc điểm và yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo, trong đó bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn, với trọng số tính điểm xét không thấp hơn 1/3 tổng điểm theo thang điểm 30.
Thứ năm, đối với tổ hợp xét tuyển sử dụng kết quả các môn thi tốt nghiệp Trung học phổ thông có sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ (áp dụng cho các trường hợp được miễn thi tốt nghiệp Trung học phổ thông theo Quy chế thi tốt nghiệp.
Thứ sáu, thí sinh được đăng kí tối đa 10 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo của các cơ sở đào tạo khác nhau, nhưng phải sắp xếp các nguyện vọng theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp. Đối với các chương trình đào tạo giáo viên, chỉ xét tuyển thí sinh đăng ký ở các nguyện vọng có thứ tự từ 1 đến 3.
Thứ bảy, bổ sung đối tượng xét tuyển đại học bao gồm học sinh đang theo học bậc trung học nghề theo quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi).
Thứ tám, bổ sung điều kiện tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp Trung học phổ thông theo tổ hợp xét tuyển (hoặc sử dụng điểm thi của môn Toán, Ngữ văn và một môn thi khác) phải đạt từ 20 điểm trở lên đối với thí sinh sử dụng kết quả học tập để xét tuyển vào các ngành do các Bộ phối hợp quy định ngưỡng đầu vào.
Sẽ không còn tình trạng một thành tích được tính điểm thưởng 2 lần
Từ năm 2026, Bộ GD-ĐT dự kiến sẽ điều chỉnh điểm cộng với thí sinh, theo đó điểm cộng trong xét tuyển tối đa là 3 điểm theo thang điểm 30. Điểm thành phần của từng loại điểm cộng (điểm xét thưởng, điểm khuyến khích) tối đa là 1,5 điểm theo thang điểm 30.
GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD-ĐT) cho biết, một học sinh có nhiều năng lực, sở trường khác nhau nên công việc tuyển sinh là làm sao tuyển đúng và tuyển trúng người dự tuyển theo học ngành đào tạo mong muốn. Theo đó, Quy chế tuyển sinh vẫn duy trì mức điểm cộng để “thêm” vào điểm xét (điểm thi hoặc điểm học bạ) của thí sinh nhưng không vượt quá 3 điểm theo thang điểm 30. Điểm cộng là tổng các điểm thành phần. Thành phần thứ nhất là điểm thưởng áp dụng cho đối tượng là các sinh học đạt danh hiệu Học sinh giỏi quốc gia, đội tuyển thi Olympic quốc tế. Những học sinh này được tuyển thẳng vào các ngành đào tạo theo kết quả môn thi nhưng đã không dùng quyền tuyển thẳng và khi đó có thể được cộng điểm thưởng từ 0 - 3 điểm (tùy theo kết quả nhất, nhì, ba) theo thang điểm 30. Thành phần thứ hai là điểm xét thưởng áp dụng đối với thí sinh có thành tích hoặc có năng khiếu đặc biệt. Thành phần thứ ba là điểm khuyến khích đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc có chứng chỉ quốc tế (nếu có). Điểm cộng của điểm thành phần thứ hai hoặc thứ ba nằm trong dải từ 0 - 1,5 điểm theo thang điểm 30.
Dự thảo quy chế tuyển sinh lần này điều chỉnh theo hướng khai thác được năng lực ngoại ngữ của thí sinh và bảo đảm nguyên tắc công bằng trong xét tuyển. Tổ hợp xét tuyển sử dụng kết quả các môn thi tốt nghiệp Trung học phổ thông, hoặc kết quả học bạ có dùng chứng chỉ ngoại ngữ thì cơ sở đào tạo quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp môn xét tuyển theo trọng số tính điểm xét môn ngoại ngữ không vượt quá 1/3 của tổng điểm theo thang điểm 30. “Đặc biệt, chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng trong quy đổi điểm môn ngoại ngữ hoặc chỉ được sử dụng cho điểm thưởng. Từ năm 2026, Bộ GD-ĐT hướng dẫn quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ thống nhất sử dụng trong toàn hệ thống. Chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng 1 lần, hoặc thay thế môn ngoại ngữ hoặc được cộng điểm tối đa 1,5” - GS Nguyễn Tiến Thảo thông tin.
Như vậy, dự kiến năm nay thí sinh có các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS sẽ được cộng tối đa 1,5 điểm. Trong khi đó những năm trước, tại nhiều trường đại học, thí sinh có chứng chỉ IELTS vừa được quy đổi ra điểm thi môn tiếng Anh vừa được cộng thêm điểm thưởng. Như tại Đại học Thương mại, thí sinh được 5.0 IELTS được quy đổi ra điểm 10 và cộng thêm 0,5 điểm thưởng. Từ 7.0, các em được quy đổi 10 điểm và có 3 điểm thưởng. Hay tại Đại học Kinh tế quốc dân, nếu đăng ký xét tuyển bằng IELTS (hoặc TOEFL iBT, TOEIC), mỗi thí sinh được cộng 0,75 điểm vào tổng điểm, bên cạnh việc quy đổi. Với quy định này, sẽ không còn tình trạng một thành tích được tính điểm 2 lần như những năm trước.
Xét tuyển bằng học bạ sẽ phải có tổng điểm 3 môn tổ hợp 16 điểm trở lên
Dự kiến năm 2026, thí sinh xét tuyển theo hình thức học bạ sẽ phải có tổ hợp xét tuyển sử dụng điểm trung bình chung kết quả học tập 6 học kỳ (lớp 10, 11, 12) cấp Trung học phổ thông của tối thiểu 3 môn học, trong đó bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn với trọng số tính điểm xét không thấp hơn 1/3 của tổng điểm theo thang điểm 30. Thí sinh sử dụng phương thức này phải có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp Trung học phổ thông tương ứng tổ hợp xét tuyển (hoặc điểm thi của môn Toán và Ngữ văn và một môn khác) đạt tối thiểu 16 theo thang điểm 30.
“Dự thảo quy chế hiện nay thực hiện đúng chủ trương đánh giá toàn diện quá trình học tập của học sinh thông qua kết quả học tập đủ 3 năm cấp 3. Thêm vào đó, phương thức này bổ sung thêm điều kiện cần là học sinh phải đạt 16 điểm cho 3 môn trong tổ hợp xét tuyển (hoặc điểm môn Toán và môn Ngữ văn và một môn thi khác). Điều này đảm bảo thí sinh không lơ là học tập năm lớp 12 vì với thiết kế chương trình Trung học phổ thông thì kiến thức lớp 12 là kiến thức nền tảng quan trọng kết nối với khối kiến thức cơ bản của các ngành đào tạo bậc đại học. Quy định này không chỉ giúp học sinh học tập nghiêm túc lớp 12, sẵn sàng cho kỳ thi tốt nghiệp mà còn giúp thí sinh có hành trang vững chắc khi trúng tuyển và khả năng hoàn thành tốt chương trình đào tạo bậc đại học. Mức điểm 16 cũng là mức điểm mà phần lớn thí sinh có thái độ và trách nhiệm sẽ đạt được trong kỳ thi tốt nghiệp, bảo đảm nguồn tuyển đủ ngưỡng chất lượng cho các trường đại học tuyển sinh, xa hơn nữa là hướng tới mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực đạt chỉ số 260 sinh viên trên 10.000 dân của một quốc gia phát triển theo lộ trình tiến tới năm 2030” - GS.TS Nguyễn Tiến Thảo nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, việc điều chỉnh số lượng nguyện vọng của thí sinh giảm còn 10 nguyện vọng trong một đợt tuyển sinh so với không giới hạn nguyện vọng trước đây cũng khiến nhiều thí sinh lo lắng. Thông tin về việc này, ông GS.TS Nguyễn Tiến Thảo cho biết, qua theo dõi kết quả thí sinh trúng tuyển trong thời gian qua, Bộ nhận thấy thí sinh trúng tuyển ở nguyện vọng 1 chiếm 35,1%; thí sinh trúng tuyển ở nguyện vọng dưới 10 chiếm 98,5%. Số thí sinh xét tuyển ở các đợt bổ sung chiếm hơn 1,0%. Như vậy, số thí sinh trúng tuyển và nhập học ở nguyện vọng lớn hơn 10 là vô cùng thấp. Tại Hội nghị Giáo dục Đại học năm 2025 vừa qua, phần lớn các trường đại học đề xuất giới hạn nguyện vọng đăng ký từ 1-5 cho mỗi thí sinh. Qua phân tích số liệu và bảo đảm cơ hội học tập của học sinh theo cách thức xét tuyển hiện nay mà tất cả được xét chọn bình đẳng, do đó đề xuất 10 nguyện vọng cho mỗi đợt xét tuyển của một thí sinh là hợp lý.
