Theo đại diện CATP Hà Nội, phong trào thi đua đã khơi dậy tinh thần chủ động, sáng tạo của các đơn vị cơ sở trong việc xây dựng và áp dụng nhiều mô hình, cách làm hay, sát với thực tiễn địa bàn. Những mô hình này không chỉ nâng cao chất lượng công tác quản lý mà còn mang tính nhân văn sâu sắc, góp phần quan trọng giúp người lầm lỗi tái hòa nhập cộng đồng bền vững.
Dưới đây là một số mô hình, cách làm tiêu biểu cần được nghiên cứu, tổng kết để nhân rộng. Mô hình “Cảnh sát khu vực đồng hành cùng người chấp hành án”. Đây là mô hình được ghi nhận là phổ biến và mang lại hiệu quả rõ rệt nhất, được áp dụng thành công tại nhiều đơn vị như Công an phường Từ Liêm, Định Công, Hoàng Liệt, và Xuân Đinh. Bản chất của mô hình là chuyển từ vai trò giám sát đơn thuần sang đồng hành, hỗ trợ. CSKV không chỉ quản lý mà còn trực tiếp gặp gỡ, lắng nghe tâm tư, giúp đỡ các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn, kết nối, giới thiệu việc làm. Cách làm này đã xây dựng được lòng tin, xóa bỏ khoảng cách và mặc cảm, tạo động lực mạnh mẽ để họ phấn đấu, sửa chữa lỗi lầm.
Mô hình "Zalo/Group tự quản An ninh". Nhiều đơn vị đã lập các nhóm Zalo kín bao gồm CSKV, đại diện tổ dân phố/thôn xóm và gia đình người chấp hành án. Mô hình này phát huy hiệu quả trong việc trao đổi thông tin nhanh chóng, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng cũng như các di biến động bất thường của đối tượng. Việc tăng cường tương tác và giám sát đã giúp phòng ngừa sớm các nguy cơ vi phạm.
Cách làm “Theo dõi án treo qua số điện tử”. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, quản lý hồ sơ, nhật ký giám sát, các bản cam kết bằng tập lưu điện tử đã giúp công tác tra cứu, thống kê, báo cáo trở nên khoa học, thuận tiện và chính xác hơn. Cách làm này giúp giảm tải công việc giấy tờ, để CBCS có thêm thời gian bám sát địa bàn.
Chương trình "Cán bộ - Một người bạn". Mang chiều sâu và tính nhân văn, mô hình này phân công CBCS đóng vai trò là một người bạn đồng hành, chia sẻ, giúp đỡ đối tượng về mặt tâm lý và định hướng cuộc sống. Cách tiếp cận này đặc biệt hiệu quả đối với các trường hợp có nguy cơ tái phạm cao, giúp họ cảm nhận được sự quan tâm của xã hội và có thêm niềm tin vào tương lai.
Sáng kiến phối hợp hỗ trợ tín dụng. Điển hình như Công an phường Bồ Đề và Nghĩa Đô đã chủ động tham mưu, phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội để triển khai chính sách tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù. Việc tạo điều kiện cho họ được vay vốn để sản xuất, kinh doanh là giải pháp "cho cần câu chứ không cho con cá", giải quyết tận gốc vấn đề việc làm và ổn định cuộc sống, là biện pháp phòng ngừa tái phạm bền vững nhất.
Những mô hình và cách làm trên là những kinh nghiệm quý báu, cần được tổng kết, đánh giá và xây dựng thành tài liệu hướng dẫn để nhân rộng trên toàn Thành phố. Và để phát huy hiệu quả hơn nữa của các mô hình, cách làm, phòng chức năng CATP cần phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức hội thảo, tổng kết, đánh giá và xây dựng bộ tài liệu hướng dẫn chuẩn để nhân rộng các mô hình hiệu quả đã được kiểm chứng qua thực tiễn. Cùng với đó nghiên cứu, bổ sung biên chế và nguồn lực. Đây là kiến nghị cấp thiết từ nhiều đơn vị cơ sở, đề xuất các cấp có thẩm quyền nghiên cứu, xem xét việc bổ sung biên chế hoặc có cơ chế, chính sách phủ hợp nhằm giảm tải khối lượng công việc cho lực lượng CSKV, đảm bảo CBCS có đủ thời gian và điều kiện thực hiện tốt nhiệm vụ. Đồng thời, kiến nghị tăng cường trang thiết bị, kinh phí phục vụ công tác chuyên môn tại cơ sở,
Vấn đề quan trọng nữa là đẩy mạnh phối hợp liên ngành và truyền thông. CATP tăng cường cơ chế phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể, đặc biệt là Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Sở Giáo dục và Đào tạo, các trung tâm dạy nghề, hiệp hội doanh nghiệp trong việc hỗ trợ học nghề, giới thiệu việc làm. Đẩy mạnh công tác truyền thông nhằm xóa bỏ định kiến xã hội đối với người chấp hành án hình sự tại cộng đồng và tái hòa nhập cộng đồng, tạo một môi trường lành mạnh, nhân văn, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người lầm lỗi tái hòa nhập cộng đồng có việc làm ổn định, nhằm hạn chế thấp nhất tình trạng tái phạm tội.
(còn nữa)
