Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông năm học 2025-2026 đã kết thúc với 145 dự án đạt giải, trong đó có 14 giải nhất, 29 giải nhì, 44 giải ba và 58 giải tư.
Hà Nội là địa phương giành nhiều giải nhất nhất trên cả nước với 3 giải. Cùng số lượng này còn có Trường Đại học Khoa học tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội (3 giải); Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hải Phòng, Hưng Yên, Ninh Bình, Đồng Nai, TP Hồ Chí Minh, Viện Khoa học giáo dục Việt Nam - mỗi địa phương, đơn vị có 1 giải nhất.
Ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GD&ĐT), Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo cuộc thi cho biết: Sau những ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, trách nhiệm, Cuộc thi Nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông năm học 2025-2026 thành công tốt đẹp.
Dù là năm đầu tiên tổ chức sau khi sáp nhập các đơn vị hành chính, nhưng 34/34 tỉnh, thành phố thành lập đoàn tham gia cấp quốc gia. Tình trạng một số địa phương không tham gia như các năm trước được khắc phục. Phong trào nghiên cứu khoa học đã được phát triển thực chất trong các nhà trường. Các địa phương đều tổ chức bài bản từ tổ chuyên môn, cấp trường, cấp cụm, cấp Sở và tạo ra một đợt sinh hoạt trí tuệ sâu rộng, thực chất.
Về công tác tổ chức Cuộc thi cấp quốc gia, theo ông Thái Văn Tài, sự phối hợp nhịp nhàng giữa Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT, Trường Đại học Phenikaa đã mang lại một kỳ thi tuyệt đối an toàn, nghiêm túc, chuyên nghiệp.
Quy mô cuộc thi năm nay mở rộng đáng kể với 51 đơn vị dự thi; tăng mạnh sự góp mặt của các trường đại học, viện nghiên cứu từ 10 lên 17 đơn vị dự thi. Ngoài các nội dung chính của cuộc thi, Ban tổ chức còn bố trí các hoạt động như hội thảo, chương trình văn hóa, du lịch Hà Nội và chương trình trải nghiệm khoa học của Trường Đại học Phenikaa tổ chức.
Cuộc thi đón nhận 242 dự án thuộc 21 lĩnh vực (tăng 30 dự án so với năm học trước). Các dự án thể hiện rõ tư duy nhạy bén của học sinh với những vấn đề mang tính thời đại, bám sát chủ trương của Đảng và Nhà nước về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Cụ thể, dấu ấn đậm nét của chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) thể hiện ở việc các lĩnh vực công nghệ chiếm áp đảo với 34 dự án phần mềm hệ thống, 32 dự án hệ thống nhúng và 16 dự án robot và máy tính thông minh.
Học sinh không chỉ lập trình đơn thuần mà đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo, IoT vào giải quyết các vấn đề bài toán thực tiễn như: giám sát an toàn giao thông, trợ lý học tập ảo, chẩn đoán y tế và nông nghiệp thông minh. Điều này chứng minh cho thành công trong đẩy mạnh giáo dục STEM, năng lực số ở giáo dục phổ thông và thực hiện giáo dục hình thành phẩm chất, năng lực cho học sinh theo định hướng Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
19 dự án khoa học vật liệu và 8 dự án kỹ thuật môi trường được nghiên cứu; nhiều dự án tập trung vào vật liệu phân hủy sinh học từ bã mía, từ vỏ sầu riêng, vỏ hến; xử lý vi nhựa, rác thải, năng lượng xanh… cho thấy các em đã ý thức sâu sắc về phát triển bền vững, trách nhiệm bảo vệ môi trường.
Lĩnh vực khoa học xã hội và hành vi vươn lên dẫn đầu với 48 dự án tham gia Cuộc thi. Rất nhiều nghiên cứu trực diện giải quyết các góc khuất của kỷ nguyên số như hiện tượng quá tải trong kỹ thuật số, an toàn mạng hay nâng cao sức khỏe tâm lý cho học sinh.
Với tinh thần làm việc khách quan, Ban giám khảo đã báo cáo kết quả để Ban tổ chức, Ban chỉ đạo xét duyệt và tuyển chọn ra 145 dự án trao giải nhất, nhì, ba, tư và chọn các dự án xuất sắc để tham gia quốc tế.
GS.TS Phạm Thành Huy, Phó tổng Giám đốc ĐH Phenikaa, Trưởng Ban Giám khảo cho rằng, điểm nổi bật của cuộc thi là số lượng đề tài phong phú, trải rộng trên nhiều lĩnh vực. Chất lượng chuyên môn được nâng lên rõ rệt, nhiều đề tài thể hiện tư duy nghiên cứu bài bản, có phương pháp, có số liệu và đối sánh cụ thể. Đặc biệt, tinh thần đổi mới sáng tạo và khả năng gắn kết với thực tiễn được thể hiện rõ nét.
Các lĩnh vực như y học, khoa học tự nhiên - công nghệ, kỹ thuật, công nghệ thông tin và khoa học xã hội đều có nhiều đề tài đáng chú ý, trong đó xuất hiện ngày càng rõ nét việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ số vào giải quyết các vấn đề thực tiễn.
Trong khuôn khổ chương trình, Đại học Phenikaa đã trao giải thưởng “Phenikaa ESG Innovation Makers” cho 3 dự án; đồng thời trao 160 suất học bổng cho các học sinh có dự án đoạt giải nhất, nhì, ba.
