Hàng loạt các vụ vi phạm pháp luật liên quan thanh - thiếu niên dịp nghỉ hè
Trong những năm gần đây, số vụ thanh - thiếu niên vi phạm pháp luật trong dịp hè có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp. Các hành vi vi phạm phổ biến bao gồm tụ tập đua xe trái phép, gây rối trật tự công cộng, sử dụng chất kích thích, đánh nhau, trộm cắp tài sản, tham gia các tệ nạn xã hội hoặc vi phạm an toàn giao thông. Nhiều em chưa đủ tuổi điều khiển xe máy nhưng vẫn tự ý lái xe với tốc độ cao, không đội mũ bảo hiểm, lạng lách trên đường phố, gây nguy hiểm cho bản thân và người khác.
Ngoài ra, sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội cũng khiến một bộ phận thanh - thiếu niên bị lôi kéo tham gia các hành vi vi phạm trên không gian mạng như xúc phạm người khác, phát tán thông tin sai lệch hoặc tham gia các hội nhóm có nội dung tiêu cực.
Kỳ nghỉ hè 2025 đã ghi nhận một loại các vụ việc vi phạm pháp luật liên quan đến thanh - thiếu niên như: Ngày 20/5/2025, Công an Nghệ An khởi tố 17 thanh thiếu niên từ 16-18 tuổi về hành vi gây rối trật tự công cộng. Hai nhóm thanh niên ở huyện Yên Thành và Diễn Châu đã hẹn nhau giải quyết mâu thuẫn, mang theo ná cao su, hung khí tự chế, sử dụng xe máy rượt đuổi và hỗn chiến trong đêm khuya. Vụ việc gây mất an ninh trật tự, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân địa phương.
Đầu tháng 7/2025, lực lượng chức năng tỉnh Ninh Bình phát hiện và tạm giữ 9 thanh thiếu niên có dấu hiệu tổ chức đua xe trái phép trên các tuyến đường nội thành. Nhóm này thường tụ tập vào ban đêm, phóng nhanh, lạng lách, đánh võng, gây mất trật tự công cộng và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông nghiêm trọng.
Tại tỉnh Vĩnh Phúc, tháng 6/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an tỉnh đã triệu tập và làm việc với gần 40 đối tượng thanh, thiếu niên, độ tuổi từ 15 đến 20 tuổi, có hành vi gây rối trật tự công cộng, xảy ra tại địa bàn huyện Tam Đảo, thành phố Vĩnh Yên và huyện Bình Xuyên.
Theo đó vào tối ngày 14/6/2025, khoảng 40 đối tượng trú tại tỉnh Tuyên Quang và các huyện trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc cùng nhau tụ tập và điều khiển 19 xe mô tô đi thành tốp, cầm theo hung khí là các loại dao phóng lợn, ná cao su, kiếm… đi trên các tuyến đường của các xã Vĩnh Yên, Bình Xuyên và Tam Đảo.
Trên đường đi, các đối tượng đã quay video đăng tải lên mạng xã hội Facebook, Tiktok... Đồng thời, cầm theo hung khí, đi xe lạng lách, đánh võng, bóp còi, dàn hàng ngang, hô hào, kích động nhau qua các tuyến đường.
Vai trò của gia đình là yếu tố quyết định
Theo phân tích từ các chuyên gia và cán bộ điều tra, mùa hè là thời điểm dễ phát sinh các hành vi vi phạm pháp luật ở lứa tuổi học sinh, sinh viên. Khi không còn sự giám sát thường xuyên của nhà trường và trong khi nhiều phụ huynh vẫn bận rộn với công việc, thanh thiếu niên rất dễ bị rủ rê, lôi kéo vào các hoạt động vi phạm pháp luật.
Bên cạnh đó, môi trường xã hội cũng có tác động không nhỏ đến nhận thức và hành vi của thanh - thiếu niên. Trong thời gian nghỉ hè, các em có nhiều thời gian rảnh nhưng lại thiếu sân chơi lành mạnh và các hoạt động bổ ích. Điều này khiến một số em tìm đến các trò giải trí thiếu lành mạnh hoặc tụ tập với bạn bè để thực hiện những hành vi bồng bột.
Tâm lý thích thể hiện bản thân, muốn khẳng định cái tôi nhưng chưa đủ khả năng nhận thức hậu quả cũng là nguyên nhân khiến nhiều thanh thiếu niên dễ vi phạm pháp luật.
Một nguyên nhân khác là sự tác động của công nghệ thông tin và mạng xã hội. Hiện nay, thanh - thiếu niên có thể tiếp cận nhiều nguồn thông tin khác nhau chỉ với một chiếc điện thoại thông minh. Những video cổ súy bạo lực, lối sống lệch chuẩn hoặc các thử thách nguy hiểm có thể ảnh hưởng tiêu cực đến suy nghĩ và hành động của các em. Khi thiếu sự kiểm soát và định hướng, thanh thiếu niên rất dễ học theo những hành vi không đúng đắn.
Tình trạng thanh - thiếu niên vi phạm trong dịp nghỉ hè để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng. Nhiều vụ tai nạn giao thông thương tâm xảy ra do thanh thiếu niên điều khiển phương tiện khi chưa đủ điều kiện hoặc không tuân thủ luật giao thông. Bên cạnh đó, việc tham gia các hành vi vi phạm pháp luật còn ảnh hưởng đến tương lai, học tập và quá trình phát triển nhân cách của các em. Không ít trường hợp đã bị xử lý hình sự.
Để ngăn chặn tình trạng trên, lực lượng Công an đã tăng cường các biện pháp phòng ngừa, tuyên truyền và xử lý nghiêm minh. Nhiều đơn vị đã lên kế hoạch triển khai các đợt tuần tra khép kín, ứng dụng cả hình thức công khai và hóa trang để phát hiện, ngăn chặn từ sớm các nhóm đối tượng tụ tập, có dấu hiệu vi phạm. Cùng với đó là việc phối hợp chặt chẽ giữa Công an, chính quyền địa phương, nhà trường và các tổ chức đoàn thể nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của chính các em học sinh, cũng như vai trò giám sát của gia đình.
Từ ngày 04/5 đến 28/5/2026, Công an xã Sóc Sơn, Hà Nội đã phối hợp tổ chức tuyên truyền pháp luật tại 100% trường THCS, THPT trên địa bàn, thu hút 11.800 cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh tham gia. Nội dung tập trung vào những vấn đề thiết thực trước kỳ nghỉ hè như: an toàn giao thông đường bộ; phòng, chống đua xe, gây rối trật tự công cộng; phòng, chống bạo lực học đường, ma túy; phòng ngừa vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên; phòng, chống đuối nước và kỹ năng cứu nạn cơ bản.
Tuy nhiên, bên cạnh các biện pháp nghiệp vụ, vai trò của gia đình vẫn là yếu tố quyết định. Gia đình cần tăng cường quan tâm, giáo dục con em về đạo đức, kỹ năng sống và ý thức chấp hành pháp luật. Phụ huynh nên dành thời gian trò chuyện, lắng nghe tâm tư của con, đồng thời quản lý hợp lý việc sử dụng mạng xã hội và các thiết bị điện tử. Nhà trường cũng cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật trước khi học sinh nghỉ hè. Đây không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chức năng mà cần sự chung tay từ toàn xã hội để bảo vệ, nuôi dưỡng thế hệ trẻ trong một môi trường an toàn và lành mạnh.
