Tập đoàn Boeing của Mỹ hôm 03/02/2026 xác nhận họ đã đình chỉ thương vụ bán máy bay chiến đấu F-15EX Eagle II cho Chính phủ Indonesia, dù hai bên từng ký bản ghi nhớ thỏa thuận và có kế hoạch ký hợp đồng chính thức nhiều năm trước.
Phó chủ tịch phụ trách phát triển kinh doanh và chiến lược của Boeing Defense, Bernd Peters, cho biết tại Hội chợ Hàng không và Quốc phòng Singapore Airshow rằng “về quan hệ hợp tác với Indonesia, chúng tôi không còn theo đuổi thương vụ này nữa”. Không có lý do rõ ràng được công bố cho quyết định này, và cả phía Indonesia lẫn các cơ quan chính phủ Mỹ cũng chưa đưa bình luận chi tiết.
Vụ việc gây bất ngờ vì thương vụ tiêm kích F-15EX cho Indonesia từng được coi là một trong những hợp đồng vũ khí quan trọng nhất của khu vực Đông Nam Á trong những năm gần đây. Vào tháng 8/2023, Chính phủ Indonesia và Boeing ký một bản ghi nhớ mua tối đa 24 máy bay F-15EX trong các phiên bản có thể mang tên gọi F-15IDN khi phục vụ Jakarta, với kỳ vọng nâng cấp đội bay chiến đấu đã cũ và tăng cường khả năng phòng không tầm xa.
Tiêm kích F-15EX Eagle II là biến thể hiện đại nhất của dòng F-15 Eagle, vốn là biểu tượng tiêm kích hạng nặng của Không lực Mỹ từ cuối thập niên 1970.
Một trong những điểm mạnh của F-15EX là khoang điều khiển hiện đại với hệ thống điều khiển bay bằng máy tính (fly-by-wire), buồng lái điện tử với hiển thị nền kỹ thuật số và hệ thống điện tử nhiệm vụ tiên tiến cho phép đánh chặn mục tiêu nhanh và chính xác. Máy bay có thể mang nhiều loại vũ khí, từ đạn tên lửa không đối không dẫn đường radar chủ động.
Indonesia trước đây đã coi hợp đồng mua F-15EX như một bước cải tổ quan trọng cho lực lượng không quân, vốn phải đối mặt với đội máy bay chiến đấu F-16 và Su-27/Su-30 cũ. Thỏa thuận nguyên thủy ban đầu được xem là bước đi chiến lược nhằm cân bằng lực lượng không quân trong khu vực, trong bối cảnh các nước láng giềng như Singapore, Malaysia và Philippines đều đang hiện đại hóa phi đội chiến đấu.
Tuy nhiên, việc Boeing từ bỏ thương vụ đã mở ra một lỗ hổng lớn trong kế hoạch hiện đại hóa này.
