Những sai lầm nên tránh
Tập thể dục ngoài trời lạnh. Nhiều người có thói quen tập thể dục ngoài trời lúc 4-5 giờ sáng. Tuy nhiên, đây lại là thời điểm nhiệt độ thấp nhất trong ngày. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột khiến mạch máu co lại nhanh, gây tăng huyết áp và thiếu máu cơ tim, từ đó làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
Tắm sau khi vừa từ ngoài lạnh về. Sự chênh lệch nhiệt độ nóng lạnh đột ngột khiến tim phải tăng tốc để thích nghi. Vì vậy, chúng ta nên tránh tắm ngay sau khi đi ngoài trời lạnh về; làm ấm cơ thể trước khi tắm; không tắm nước quá nóng, không ngâm mình quá lâu. Nhiều nghiên cứu đã phát hiện ra rằng khi nhiệt độ cơ thể chênh lệch với môi trường lớn hơn 5 độ C, nguy cơ tim và não bị tắc nghẽn mạch máu sẽ tăng lên. Nếu khoảng cách nhiệt độ càng lớn, khả năng bị đột tử càng cao.
Uống rượu để làm ấm cơ thể. Theo các chuyên gia, rượu chỉ tạo cảm giác ấm giả do làm giãn mạch dưới da. Điều này khiến cơ thể mất nhiệt nhanh hơn, đặc biệt trong môi trường lạnh, và dễ dẫn đến hạ thân nhiệt - một nguyên nhân đột tử thường bị bỏ qua. Ngoài ra, rượu làm tăng gánh nặng cho tim, dễ gây rối loạn nhịp ở người có bệnh nền. Vì vậy, thay vì dùng rượu để chống rét, bạn cần giữ ấm bằng trang phục phù hợp.
Sưởi than, dùng máy sưởi trong phòng kín. Khí CO không màu, không mùi, dễ gây mất ý thức nhanh và tử vong trong lúc ngủ. Chuyên gia khuyến cáo không dùng than tổ ong để sưởi trong phòng kín; luôn để khe cửa thoáng khi dùng máy sưởi; ưu tiên thiết bị sưởi an toàn có cảm biến khí.
Hoạt động gắng sức. Khi nhiệt độ thấp, cơ thể cần nhiều năng lượng hơn để duy trì thân nhiệt. Việc lao động nặng, vận động mạnh, nhanh… có thể làm tim hoạt động quá tải, đặc biệt ở người mắc bệnh mạch vành tiềm ẩn. Để giữ gìn sức khỏe, bạn cần giảm cường độ vận động khi trời lạnh; giữ ấm đầy đủ trước khi làm việc ngoài trời.
Ngủ trong phòng quá lạnh. Lạnh sâu về đêm dễ gây co mạch, tăng huyết áp và rối loạn nhịp tim. Để tránh tình trạng này, cần giữ phòng đủ ấm nhưng không bí khí; mặc quần áo giữ nhiệt khi ngủ, đặc biệt với người cao tuổi.
Trùm kín chăn khi ngủ. Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng việc ngủ với chăn trùm kín đầu có thể giúp những người mất ngủ ngon giấc hơn. Tuy nhiên, đối với trẻ sơ sinh, người nằm liệt giường, người mắc chứng mất trí nhớ và người già gặp khó khăn khi trở người... việc ngủ với chăn trùm kín đầu có thể chèn ép đường hô hấp và gây ngạt thở.
Tự ý dùng thuốc cảm lạnh. Một số thuốc cảm lạnh chứa chất gây tăng nhịp tim và tăng huyết áp, nguy hiểm với người có bệnh tim mạch hoặc huyết áp cao. Do vậy, bạn không nên tự ý dùng thuốc; tham khảo ý kiến bác sĩ khi có bệnh nền.
Hút thuốc ngoài trời lạnh. Thuốc lá chứa hàng trăm hợp chất độc hại và chất gây ung thư. Carbon monoxide làm giảm lượng ôxy có sẵn cho các tế bào cơ thể, nicotine làm co mạch máu và tăng nhịp tim, và hắc ín làm hỏng các tế bào. cùng với tác dụng kép của không khí lạnh, hành động trên làm tăng gánh nặng cho tim và có thể dẫn đến nguy cơ đột tử.
Hiểu đúng về đột tử và đột quỵ
Đột quỵ (hay tai biến mạch máu não) thường xảy ra một cách đột ngột khi nguồn cung cấp máu cho não bị tắc nghẽn, suy giảm hoặc gián đoạn. Lúc này, não bị thiếu oxy, chất dinh dưỡng và các tế bào não bắt đầu chết trong vòng vài phút, gây ra các triệu chứng như tê liệt một phần cơ thể, mất ý thức... nhưng tim vẫn tiếp tục hoạt động và người bệnh có thể không tử vong ngay lập tức. Nhưng nếu không được phát hiện, cấp cứu kịp thời, người bị đột quỵ có nguy cơ tử vong cao.
Đột tử là tình trạng tử vong một cách đột ngột, xảy ra trong thời gian ngắn kể từ thời điểm khởi phát các triệu chứng cấp tính hoặc khi không có người chứng kiến thời điểm tử vong nhưng trước đó người bệnh không có biểu hiện gì. Đột tử thường liên quan đến hệ thống tim mạch, khi tim ngừng hoạt động đột ngột, dẫn đến tử vong ngay lập tức nếu không có sự can thiệp y tế kịp thời. Đột tử thường xuất hiện ở người gặp vấn đề về sức khỏe tim mạch (thường không được phát hiện từ trước).
Phòng ngừa nguy cơ đột tử và đột quỵ
Tiến hành kiểm tra sức khỏe định kỳ khoảng 1-2 lần/năm. Thăm khám sớm nếu trong gia đình có tiền sử bị bệnh tim mạch, bản thân đang gặp những triệu chứng như đánh trống ngực, ngất xỉu không rõ lý do, khó thở, hồi hộp, đau ngực khi vận động. Người bị tăng huyết áp, bệnh tiểu đường, rối loạn mỡ máu cần được chữa trị, kiểm soát tốt và kiểm tra thường xuyên nhằm đảm bảo các chỉ số vẫn đang ở giới hạn an toàn. Duy trì lối sống khoa học, bao gồm: ăn uống cân đối, tập thể dục đều đặn, tránh hút thuốc lá, ngủ đủ giấc, hạn chế tắm đêm.
