Rạn nứt hai bờ Đại Tây Dương

0 HOÀNG SƠN
ANTĐ Quyết định của Liên minh châu Âu (EU) ra riêng một tuyên bố về quan hệ EU - Mỹ sau khi những thông tin rò rỉ cho thấy tình báo Mỹ nghe trộm nhiều lãnh đạo EU đang làm cho mối liên kết giữa hai bờ Đại Tây Dương rạn nứt. 

ảnh 1
Thủ tướng Đức A. Merkel là đối tượng nghe trộm của tình báo Mỹ

Mặc dù chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh EU hiện đang diễn ra tại Thủ đô Brussels (Bỉ) là vấn đề kinh tế và tị nạn, song gần như nó đã bị chi phối bởi vụ bê bối tình báo Mỹ nghe lén điện thoại của nhiều nhà lãnh đạo EU. Những người đứng đầu của 28 quốc gia thành viên EU khẳng định: “EU đã thảo luận về những diễn biến gần đây liên quan tới các vấn đề tình báo tiềm tàng, cũng như những quan ngại sâu sắc của các công dân châu Âu về các sự vụ này...”.

Mọi việc bùng lên khi đúng vào ngày Hội nghị thượng đỉnh EU khai mạc (24-10), tờ “The Guardian” của Anh cho đăng tiết lộ của cựu nhân viên Cơ quan tình báo trung ương Mỹ (CIA) E. Snowden cho biết tình báo Mỹ đã nghe lén các cuộc nói chuyện điện thoại của 35 lãnh đạo trên thế giới. Theo tiết lộ của E. Snowden, một quan chức Mỹ đã cung cấp hơn 200 số điện thoại, trong đó có những nhà lãnh đạo trên thế giới, và những người này ngay lập tức được đưa vào diện do thám của Cơ quan an ninh Quốc gia Mỹ (NSA).

EU rất tức giận khi trong danh sách này có những đồng minh truyền thống của Mỹ như Thủ tướng Đức A. Merkel, Thủ tướng Italy E. Letta. Phát biểu trước thềm hội nghị, bà A. Merkel nêu rõ: “Do thám bạn bè là điều không nên làm. Chúng ta cần lòng tin giữa các đối tác và lòng tin đó cần được tái thiết lập”. Còn Thủ tướng Italy E. Letta thì tuyên bố: “Chúng tôi muốn sự thật về vấn đề này”.

Không đợi phản ứng từ phía Mỹ, EU đã có ngay hành động “trả đũa”. Tiến trình đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa Mỹ và EU, cơ hội mà báo chí đánh giá là “trăm năm có một” bởi là thỏa thuận thương mại lớn nhất thế giới, có thể bị gián đoạn. Ủy viên Tư pháp EU Viviane Reding khẳng định EU và Mỹ khó có thể đạt được những dự án lịch sử như FTA khi hai bên không có niềm tin với nhau. Chủ tịch Nghị viện châu Âu Martin Schulz thậm chí yêu cầu đình chỉ các cuộc đàm phán về FTA với Mỹ.

Nhân cơ hội này, nhiều nước EU, trong đó có Pháp, muốn thúc đẩy Ủy ban châu Âu (EC) có biện pháp bảo vệ hệ thống dữ liệu. EU muốn các nhóm quản lý Internet đạt được thỏa thuận trước với khách hàng trước khi sử dụng thông tin cá nhân của họ, bằng không sẽ phải nộp tiền phạt. Nghị viện châu Âu (EP) cũng đã yêu cầu EC hủy bỏ hiệp ước giữa EU và Mỹ về vấn đề chuyển dữ liệu ngân hàng được ký kết trong khuôn khổ cuộc chiến chống tài trợ cho khủng bố.

Washington đang ở vào tình thế mà như lời của bà L. Monaco, Trợ lý của Tổng thống Mỹ về an ninh nội địa và chống khủng bố, rằng những rò rỉ tình báo vừa qua đã đặt ra những thách thức “to lớn” trong quan hệ giữa Washington với các đồng minh. Nhưng xem ra vụ việc còn chưa dừng lại. Các giới chức an ninh Mỹ còn cảnh báo các đối tác về nguy cơ cựu nhân viên tình báo E. Snowden vẫn còn trong tay khoảng 30.000 tài liệu mật, trong đó chứa đựng cả những thông tin về các hoạt động do thám có sự trợ giúp từ các nước đối tác của Mỹ. Đây là các hoạt động do thám, nhằm chống lại Iran, Nga hay Trung Quốc, với sự hỗ trợ của cơ quan mật vụ các nước khác, kể cả những nước không phải liên minh chính thức của Mỹ.

bình luận(0 bình luận)

Cùng chuyên mục
Top