Mạch ngầm khó chống

0 Hoàng Sơn
(ANTĐ) - Tờ Thời báo New York vừa tiết lộ thông tin gây xôn xao dư luận: bất chấp lệnh trừng phạt của Washington với Tehran, trong suốt 10 năm qua, Chính phủ Mỹ đã chi hơn 107 tỷ USD cho các công ty nước ngoài và Mỹ làm ăn ở Iran.

Mạch ngầm khó chống

(ANTĐ) - Tờ Thời báo New York vừa tiết lộ thông tin gây xôn xao dư luận: bất chấp lệnh trừng phạt của Washington với Tehran, trong suốt 10 năm qua, Chính phủ Mỹ đã chi hơn 107 tỷ USD cho các công ty nước ngoài và Mỹ làm ăn ở Iran.

Mỏ khí đốt South Pars của Iran
được đánh giá là lớn nhất thế giới

Quan hệ Mỹ - Iran bắt đầu trở nên căng thẳng kể từ năm 1979, khi các sinh viên Iran chiếm Đại sứ quán Mỹ ở Tehran và bắt 63 người Mỹ làm con tin trong 444 ngày. Hành động này đã châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng chính trị giữa hai nước, dẫn đến việc Washington cắt đứt quan hệ ngoại giao với Tehran và áp đặt lệnh cấm vận kinh tế lên quốc gia Hồi giáo này.

Quan hệ ngoại giao hai nước càng trở nên tồi tệ hơn trong những năm đầu của thế kỉ 21 với việc cựu Tổng thống George W. Bush xếp Iran vào “trục ma quỷ” và cáo buộc nước này âm mưu chế tạo bom nguyên tử.

Ấy vậy mà theo tờ Thời báo New York, chính các doanh nghiệp làm ăn với Iran lại được chính quyền của cả Tổng thống B. Obama và cựu Tổng thống George W. Bush “thưởng”, bất chấp lợi ích thương mại của các doanh nghiệp này xung đột với các mục tiêu an ninh của Mỹ.

Trong số 107 tỷ USD mà tờ Thời báo New York đưa ra, 102 tỷ USD được dùng để thanh toán các hợp đồng kể từ năm 2000, gần 4,5 tỷ USD dưới dạng các khoản cho vay và bảo lãnh vay của Ngân hàng xuất nhập khẩu, khoảng 500 triệu USD được chi dưới dạng viện trợ cho các công việc như nghiên cứu ung thư, chuyển đổi các phụ phẩm nông nghiệp thành nhiên liệu.

Điều gì đã dẫn đến nghịch lý như vậy?

Không khó khăn gì để tìm được câu trả lời khi biết rằng, có tới 2/3 số tiền nói trên của Chính phủ Mỹ chui vào túi các công ty hoạt động trong lĩnh vực năng lượng, một lĩnh vực được xem là thế mạnh của Iran. Thực tế, có gần 15 tỷ USD được trả cho các công ty đầu tư lớn giúp Iran phát triển các mỏ dầu khí khổng lồ.

Ai cũng biết về trữ lượng và sản lượng khai thác dầu, Iran đứng vị trí thứ 4 trên thế giới, sau Arập Xêút, Iraq và Kuwait. Về trữ lượng khí đốt tự nhiên, nước này đứng thứ 2, chỉ sau Nga.

Tiềm năng khí đốt của Iran được báo chí phương Tây mô tả “còn mạnh hơn vũ khí nguyên tử”. Trong chiến lược phát triển, năm 2006, Tehran đã khởi động chương trình 5 năm với chi phí nhiều tỉ đô la cho những mỏ khai thác mới và xây dựng 7 nhà máy lọc dầu nhằm mở rộng và nâng cấp năng lực lọc dầu từ 1,65 triệu lên mức 3,3 triệu thùng.

Sự hấp dẫn của nguồn năng lượng Iran càng tăng lên khi dự án đường ống dẫn khí Nabucco, mà Mỹ và EU coi là công cụ để ngăn chặn sự thống trị của Nga trên thị trường tiêu thụ khí đốt châu Âu, không thể hoạt động hết công suất ấn định là 30 tỷ mét khối khí mỗi năm nếu như thiếu nguồn cung của Iran. Để đổ đầy khí vào đường ống này, tập đoàn năng lượng của Áo OMV đã lên dự án khai thác mỏ khí đốt South Pars của Iran (lớn nhất thế giới với trữ lượng lên tới 3.500 tỷ mét khối khí).

Chính vì thế, dù quan hệ Mỹ - Iran căng thẳng như “thùng thuốc súng” nhưng sức hấp dẫn của dầu lửa, khí đốt Iran cứ như mạch ngầm đầy sức mạnh, dễ dàng thẩm thấu qua các rào cản cấm vận. Lợi ích kinh tế khổng lồ từ Iran là điều khó cưỡng lại với các công ty của Mỹ và châu Âu.

Hoàng Sơn

bình luận(0 bình luận)

Cùng chuyên mục
Top