Bài học cai nghiện của lính Mỹ trong chiến tranh Việt Nam

0 Mỹ Anh (Theo CNN)

ANTĐ Khi quân đội Mỹ mở chiến dịch Dòng chảy vàng (Operation Golden Flow) 45 năm trước, không ai có thể ngờ rằng nó lại có tác động lớn đến việc nghiên cứu về chứng nghiện, hành vi và não người về sau này.

ảnh 1Binh lính Mỹ tại Việt Nam đã trải qua chiến dịch cai nghiện thành công từ năm 1971

 Chiến dịch Dòng chảy vàng 

Đó là năm 1971, trở về Mỹ sau chuyến khảo sát tại Việt Nam, đại diện phía Mỹ là Robert Steele và Morgan Murphy mang về một thông tin khiến người Mỹ sững sờ: 15% binh lính Mỹ tại chiến trường Việt Nam nghiện heroin. Với việc Tổng thống Richard Nixon trước đó hứa rằng sẽ chấm dứt chiến tranh Việt Nam và giải quyết tỷ lệ tội phạm trong nước ngày càng tăng thì thông tin này đặc biệt đáng lo ngại. 

Chiến dịch Dòng chảy vàng đã ra đời trong hoàn cảnh đó. Cụ thể, khi ấy, binh lính Mỹ ở Việt Nam sẽ không được phép lên máy bay trở về nhà cho tới khi kết quả kiểm tra nước tiểu của họ âm tính với chất gây nghiện. Nếu không, họ sẽ bị buộc phải ở lại Việt Nam, cai nghiện khi nào xong mới thôi. 

Nhiều người cho rằng chiến dịch khó thành công vì heroin là chất gây nghiện đặc biệt và không thể cai được. Năm 1972, các nhà khoa học tại Viện Johns Hopkins đã khám phá ra não người có sự hấp thụ thuốc phiện một cách tự nhiên. Các chất như codeine, morphine và heroin khi đi vào cơ thể sẽ kích hoạt một thứ gì đó nguyên thủy nằm sâu trong tế bào thần kinh. Đặc biệt hơn, họ chỉ ra hoạt chất trong thuốc phiện và tất cả các dẫn xuất của nó đều gần giống với chất hóa học mà chúng ta vốn có trong não mình: endorphin - một loại “thuốc phiện tự nhiên”, tạo cho chúng ta cảm giác hưng phấn dễ chịu đến mức nghiện cảm giác này.

Hơn thế, không có loại thuốc phiện nào có tác động nhanh hơn heroin. Cấu trúc hóa học cho phép nó hòa tan trong mỡ, vượt qua hàng rào máu não và có tác dụng ngay tức khắc với cường độ cao. Những người sử dụng heroin thường xuyên dần dần sẽ làm cho trung tâm tạo ra cảm giác dễ chịu yếu đi và họ phải tăng liều để có được sự hưng phấn. Khi không dùng heroin, họ sẽ suy sụp. Vì tất cả những lý do trên, ở mọi góc độ, heroin được coi là một trong những loại thuốc phiện nguy hiểm nhất hành tinh. 

Bài học về thay đổi môi trường đối với người nghiện

Trở lại với chiến dịch Dòng chảy vàng, bất ngờ là chỉ có 5% nam giới trở về Mỹ sau khi  nghiện ở Việt Nam bị tái nghiện trong vòng một năm và 12% tái nghiện trong 3 năm. Tỷ lệ này là đáng ngạc nhiên bởi theo Bộ Y tế và dịch vụ nhân sinh Mỹ, trung bình 78% người nghiện heroin ở Mỹ đều cai nghiện ít nhất một lần trước đó.

Trong lịch sử Mỹ chưa bao giờ có một chương trình cai nghiện thành công như vậy và nguyên nhân được lý giải là sự thay đổi về môi trường. Khi tham gia chương trình cai nghiện ở Việt Nam, lính Mỹ không chỉ trải nghiệm sự khác biệt về địa điểm và văn hóa so với Mỹ mà họ còn không phải chịu tâm lý chán nản và nỗi sợ hãi đặc trưng trên chiến trường. Họ được hòa mình vào cuộc sống đời thường hơn. Chỉ điều này thôi cũng tác động lớn đến việc vượt qua cơn nghiện.

Nhờ các nhà tâm lý học, chúng ta biết thêm nhiều về tác động của môi trường lên hành vi của một người. Vì thế, phá vỡ môi trường của một người nghiện đã trở thành tiêu chuẩn trong phương pháp điều trị cai nghiện. Chỉ cần sắp xếp lại đồ đạc trong nhà, thay đổi thói quen… những thay đổi nhỏ về môi trường như vậy có thể ngăn cản sự lôi kéo về hành vi. Ở khía cạnh này, chiến dịch Dòng chảy vàng tạo ra bài học hữu ích trong cai nghiện heroin và những thói nghiện khác nói chung trong đời sống hàng ngày hiện nay.

bình luận(0 bình luận)

Cùng chuyên mục
Top