Sức nặng của “con bài” khí đốt

  • 12/02/2008 11:09
  • 0 bình luận
  • Hoàng Sơn
(ANTĐ) - Thời hạn chót theo tối hậu thư mà Tập đoàn khí đốt quốc gia Gazprom của Nga đưa ra để Ukraine thanh toán khoản nợ khí đốt đã đến, ấy vậy mà các cuộc đàm phán giữa đôi bên vẫn bế tắc. Trái với cái rét bất thường của mùa đông khắc nghiệt mà châu Âu đang phải trải qua, quan hệ Nga – Ukraine lại đang nóng lên từng giờ.

Sức nặng của “con bài” khí đốt

(ANTĐ) - Thời hạn chót theo tối hậu thư mà Tập đoàn khí đốt quốc gia Gazprom của Nga đưa ra để Ukraine thanh toán khoản nợ khí đốt đã đến, ấy vậy mà các cuộc đàm phán giữa đôi bên vẫn bế tắc. Trái với cái rét bất thường của mùa đông khắc nghiệt mà châu Âu đang phải trải qua, quan hệ Nga – Ukraine lại đang nóng lên từng giờ.

Trước đó, Gazprom đã lên tiếng cảnh báo nếu Ukraine không thanh toán khoản nợ 1,5 tỷ USD tiền mua khí đốt, tập đoàn này sẽ cắt nguồn cung cấp cho Ukraine kể từ 10 giờ (giờ Matxcơva) ngày 12-2. Nhưng những thông tin phát đi từ Matxcơva cho thấy cuộc đàm phán trong ngày 11-2 giữa Công ty cổ phần quốc gia Dầu khí Ukraine và Gazprom đã thất bại. Điều bất thường là trong vai trò con nợ nhưng chính Ukraine lại là người đặt điều kiện chỉ thanh toán nợ nếu được ký kết hợp đồng trực tiếp mua khí đốt với Gazprom chứ không phải qua một công ty trung gian là RosUkrEnergo.

Một lần nữa người ta lại thấy những mâu thuẫn tiềm ẩn trong quan hệ Nga – Ukraine mà khủng hoảng khí đốt chỉ là biểu hiện bề ngoài. Kể từ khi liên kết với nhau để tái giành quyền lực từ tay Thủ tướng thân Nga V. Yanukovich vào cuối năm ngoái, các lực lượng thân phương Tây ở Ukraine lại phất lên ngọn cờ “hướng Tây”, đẩy mạnh việc đưa quốc gia láng giềng của Nga sớm gia nhập Liên minh châu Âu (EU) và Khối quân sự NATO.

Sức nặng của “con bài” khí đốt ảnh 1
Hệ thống cung cấp khí đốt của RosUkrEnergo cho Ukraine

Có điều sau thời gian dài bất ngờ trước hàng loạt lời thất hứa của phương Tây, giờ đây nước Nga đã cảnh tỉnh và luôn chuẩn bị sẵn con bài riêng của mình. Khí đốt đã trở thành một trong những công cụ quan trọng trong chính sách ngoại giao của Nga. Kể từ năm 2006, toàn bộ nguồn khí đốt của Ukraine là do Công ty RosUkrEnergo thuộc quyền quản lý của Gazprom và hai thương nhân người Ukraine thân Nga cung cấp. RosUkrEnergo mua khí đốt của các nước Trung á và một phần của Nga để bán cho Ukraine với giá mềm hơn so với giá thị trường. Tuy nhiên thông qua RosUkrEnergo và hai thương nhân thân cậy, Nga có thể tác động để ngăn chặn xu thế bài Nga trên chính trường Ukraine.

Biết rõ con bài khôn ngoan của Nga nên ngay sau khi tái giành quyền lực, bà Thủ tướng Y. Tymoshenko thân phương Tây đã tuyên bố xem lại phương thức mua khí đốt của Nga, tiếp đó là từ chối thanh toán khoản nợ 1,5 tỷ USD kèm theo các điều kiện. Đây chính là bước đi của lực lượng thân phương Tây ở Ukraine nhằm loại bỏ ảnh hưởng của Nga thông qua RosUkrEnergo.

Tuy nhiên, cũng như cuộc đối đầu với Nga hồi đầu năm 2006 xung quanh giá khí đốt, Ukraine vẫn ở thế yếu. Sự phụ thuộc hoàn toàn về nguồn khí đốt do Nga cung cấp hoặc trung chuyển từ Trung á đến đã làm cho tiếng nói của Ukraine không có trọng lượng. Thêm vào đó, do giá lạnh của mùa đông năm nay, ngay nguồn cung cấp khí đốt từ Trung á cho Ukraine cũng đang sụt giảm mạnh, RosUkrEnergo thậm chí phải chịu thiệt khi mua thêm khí đốt của Nga với giá cao hơn để cung cấp cho Ukraine theo thỏa thuận.

Con bài gây khó cho Nga bằng cách chặn dòng khí đốt của Nga trung chuyển qua Ukraine bán cho các nước Tây Âu cũng vô tác dụng. Trong khi cái lợi về chính trị với Ukraine còn lâu mới thấy mà thiệt hại về kinh tế thì nhỡn tiền nếu dòng khí đốt bị chặn lại, giờ đây Liên minh châu Âu (EU) chẳng dại gì bênh vực Ukraine. Đại diện EU đã tuyên bố rằng Gazprom đã hành động đúng khi thông báo với EU về việc có thể ngừng cung cấp khí đốt tới Ukraine.

Chính vì thế mà các nhà phân tích cho rằng, dù lớn tiếng đặt điều kiện nhưng Ukraine chẳng có lối thoát nào khác ngoài việc chấp nhận thực tế đã sắp đặt. “Con bài” khí đốt của Nga xem ra ngày càng tỏ rõ sức nặng.

Hoàng Sơn

Tin cùng chuyên mục