Sự thực về khả năng vô hiệu hóa Tomahawk của hệ thống tác chiến điện tử Krasukha-4

0 Bạch Dương
ANTD.VN - Trong cuộc tập kích bằng tên lửa hành trình của Mỹ vào Syria diễn ra năm ngoái, phía Nga thông báo rằng có tới 36/59 quả Tomahawk đã không tới được mục tiêu.

Mặc dù sau đó có nhiều tranh cãi quanh con số được Bộ Quốc phòng Nga đưa ra, nhưng gần như ngay lập tức đã xuất hiện các giả thiết nhằm lý giải về hiệu suất kém đến mức khó tin của tên lửa hành trình BGM-109 Tomahawk.

Bên cạnh ý kiến cho rằng Tomahawk bị S-400, Pantsir-S1 lặng lẽ bắn chặn, thì hầu hết đều cho rằng tổ hợp tác chiến điện tử Krasukha-4 mà Nga đang triển khai trên đất Syria đã phát huy tác dụng, gây nhiễu hệ thống định vị GPS của Tomahawk khiến nó chệch mục tiêu. Nhận định trên liệu có chính xác?

ảnh 1

Tên lửa hành trình tấn công mặt đất BGM-109 Tomahawk - TLAM

Đầu tiên, thực tế cho thấy nếu một quả đạn tên lửa mang theo lượng nhiên liệu cực lớn cùng đầu đạn nặng tới 1 tấn như Tomahawk bị rơi dọc đường thì nó không thể biến mất như một mũi kim trong sa mạc mà phải gây ra vụ nổ cực lớn.

Vậy nhưng khắp nơi trên đất Syria không ghi nhận một trường hợp nào như trên, cũng chẳng có báo cáo nào từ truyền thông địa phương, cho nên tuyên bố của Nga bị nghi ngờ là hiển nhiên.

Cần nói thêm rằng Tomahawk đã đi vào phục vụ từ giai đoạn cuối thập niên 1970 - đầu 1980, trong khi hệ thống định vị toàn cầu GPS của Mỹ trong những năm 1990 mới hoàn thiện và được tích hợp vào hệ dẫn đường của tên lửa nhằm tăng độ chính xác mà thôi, vậy nên nói rằng chỉ cắt đường tham chiếu GPS là vô hiệu hóa được Tomahawk thật là bất hợp lý.

Tiếp theo, để hiểu rõ Tomahawk thì cần xác định rằng TLAM là loại tên lửa sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính (INS) kết hợp cùng hệ thống định dạng mặt đất (TERCOM), đây chính là công nghệ lõi của nó. Những phiên bản nâng cấp sau này bổ sung cơ chế tham chiếu qua hệ thống định vị toàn cầu (GPS) nhằm giảm bớt sai số của INS TERCOM chứ không để phải thay thế.

Bởi vậy, kể cả khi hệ thống tác chiến điện tử Krasukha-4 phát huy tác dụng và cắt được đường liên kết GPS của TLAM thì cũng chỉ gây giảm độ chính xác của Tomahawk chứ không làm mất hoàn toàn quỹ đạo của đạn.

Muốn thực sự đánh lừa Tomahawk cần gây nhiễu phần lớn quỹ đạo giai đoạn cuối của nó, tức là phải giả lập được môi trường GPS, TERCOM trên chiều dài hàng trăm km tính từ mục tiêu, điều này gần như bất khả thi.

ảnh 2

Không đơn giản chỉ cần gây nhiễu GPS bằng hệ thống Krasukha-4 là có thể vô hiệu hóa Tomahawk

Bên cạnh gây nhiễu GPS, còn một phương pháp nữa được nhắc tới là làm sai lệch thiết bị đo độ cao của Tomahawk thông qua khí tài chế áp điện tử, nhưng điều này cũng không dễ dàng gì.

TLAM được trang bị một radar đo cao để xác định tham số cho máy tính dẫn đường, ngoài ra nó còn có hệ thống vẽ bản đồ địa hình từ trên không bằng tia laser (LIDAR) và tọa độ 3D tham chiếu qua GPS nhằm đối chứng giá trị thang đo. Vô hiệu hóa tổ hợp phức tạp này không đơn giản chỉ là dùng Krasukha-4 phát sóng gây nhiễu lên không trung.

Vậy còn phương án ngụy trang mục tiêu bằng khói bụi để đánh lừa Tomahawk?

Đạn TLAM nhận diện mục tiêu qua giao thức DSMAC - Hệ thống so sánh ảnh quang học kỹ thuật số về vị trí mục tiêu mà nó sẽ tấn công.

Thế hệ TLAM đầu tiên dùng camera khuếch đại ánh sáng hồng ngoại và bắt đường biên tương phản (corelation) để so khớp ảnh, nó vướng nhược điểm là có thể bị lóa chế áp và giảm năng lực khi môi trường nhiều khói bụi, sương mù hay bão tuyết. Tuy vậy các đời TLAM sau dùng camera ảnh nhiệt cận hồng ngoại tầm hoạt động lên đến 40 km đã khắc phục tốt vấn đề trên.

ảnh 3

Máy bay chiến đấu của Syria bị tên lửa hành trình Tomahawk phá hủy

Tóm lại, làm sai lệch quỹ đạo hay cản trở nhận diện mục tiêu của TLAM không đơn thuần chỉ là triển khai thiết bị gây nhiễu sóng GPS, hay ngụy trang vùng cận mục tiêu bằng khói bụi.

Điều kiện tiên quyết ít nhất là phải giả lập được môi trường GPS, TERCOM một vùng vài trăm km quanh mục tiêu, hoặc/ và ngụy trang mục tiêu kém tương phản đến mức không thể nhận diện qua camera ảnh nhiệt. Thực hiện đầy đủ những biện pháp trên chẳng đơn giản, thậm chí còn phải khẳng định là bất khả thi với điều kiện hiện nay tại Syria.

Trong diễn biến sau đó, Mỹ đáp trả Nga rằng thực tế 58/59 quả Tomahawk đã hoàn thành nhiệm vụ, chỉ có duy nhất 1 quả không được kích hoạt do trục trặc kỹ thuật, tuyên bố Krasukha-4 vô hiệu hóa TLAM chỉ đơn giản nhằm mục đích bôi xấu vũ khí Mỹ mà thôi.

bình luận(0 bình luận)

Cùng chuyên mục
Top