Kỳ 1: Nơi hoa trái nở nghịch mùa

0 Nguyễn Đức Tuấn
(ANTĐ) - Khó ai lý giải được tại sao ở Ngọc Chiến (Mường La, Sơn La) lại có những điều diệu kỳ đến vậy. ở đó, hoa, đất, nước và người đều có những điều khác biệt đến lạ kỳ khiến ai đó một lần đặt chân đến sẽ dường như quên mất đường về.

Cõi tiên giữa trần gian

Kỳ 1: Nơi hoa trái nở nghịch mùa

(ANTĐ) - Khó ai lý giải được tại sao ở Ngọc Chiến (Mường La, Sơn La) lại có những điều diệu kỳ đến vậy. ở đó, hoa, đất, nước và người đều có những điều khác biệt đến lạ kỳ khiến ai đó một lần đặt chân đến sẽ dường như quên mất đường về.

Đôi bạn già ở suối nóng vào những buổi chiều

Suối “tu tiên”

Cảnh chiều nhuốm đầy những mái gỗ pơ mu xã Ngọc Chiến, Mường La, Sơn La. Tôi vượt núi từ cánh đồng Mường Chiến thênh thang đến bản Lướt, nơi có suối “tu tiên” như lời ông Lò Văn Chinh, nguyên là Bí thư Chi bộ xã Ngọc Chiến. Bản làng chiều thanh bình quá. Bên suối nước nóng, vạt váy của những cô gái Thái e ấp rồi dần được vén cao, ngâm mình xuống suối để khỏa tan những giọt mồ hôi, để lộ dần những đôi vai trần trắng tinh khôi. Nhìn từ trên đường, dòng suối như được trải những tấm thân da trắng chảy dài theo con nước trong ngút ngàn rừng xanh. Đó là dòng suối khoáng nóng đã có từ ngàn đời nay chảy qua bản Lướt để “bóc” cho làn da trắng hồng của người con gái thêm mịn màng. Thiên nhiên như ban tặng cho nơi đây tất cả cái đẹp, cảnh đẹp, con người đẹp, vì vậy mà tự ngàn năm qua, suối “tu tiên” là nơi tắm của những cô tiên trong cõi thực. 

Ông Chinh bảo: “Đó là nhà tắm cộng đồng của bản”. Thầy Vũ Duy Thi - Hiệu trưởng trường THCS xã Ngọc Chiến thốt lên rằng, đây là mảnh đất đặc biệt. Khí hậu mát mẻ quanh năm, cho nên ngay cả vào tháng 8 mà cà chua mọc hoang ngoài hiên lớp học cũng sai trĩu quả, chín đỏ mọng. Còn Lò Văn Thoa, sinh viên quê gốc Ngọc Chiến, chuyên nghiên cứu về văn hóa dân tộc cho biết: “Nhiều người dân Mường La (cách đây khoảng 40km đường núi) thấy con gái ở Ngọc Chiến làm lụng vất vả mà vẫn có nước da mịn màng nên đã hỏi “bí quyết”. Nhiều người vào ở đó hàng tháng, cùng sinh hoạt tắm tiên với bà con thì thấy da sáng dần lên, nhưng khi về nhà được một thời gian thì lại như cũ”. Cuộc sống ở Ngọc Chiến không phải chuyện hoang đường. Bởi theo các chuyên gia nghiên cứu về tài nguyên, vùng tiểu khí hậu mát mẻ quanh năm như Ngọc Chiến không chỉ làm con người khỏe mạnh mà ở đó còn có nguồn dược liệu quý mà không phải nơi nào cũng có được.

Với người dân bản làng ở Ngọc Chiến, người ta vẫn tin truyền thuyết về suối nước nóng ở bản Lướt rằng, đó là nơi con rồng núi bay lên mây sau khi đánh thắng bộ lạc chuyên đi cướp bóc của cải của người hiền. Các cụ già ở Ngọc Chiến kể lại, suối nước nóng là do rồng phun lửa để đuổi quân cướp bản, sau đó một người trong bản dùng nước suối làm nước sinh hoạt đã khỏe mạnh và đẹp dần theo ngày tháng. Từ đó, cả bản đã cùng sinh hoạt, tắm vào buổi sớm đi nương để như tiếp sinh lực cho ngày bắt đầu lao động và chiều về lại tắm để hồi sức sau những giờ lao động vất vả.

Cõi “tiên cảnh bồng lai”

Tôi dỏng tai mà nghe thầy Vũ Duy Thi - Hiệu trưởng trường THCS xã Ngọc Chiến nói về vùng đất “bồng lai tiên cảnh”. Thầy Thi bảo: “Tôi sống ở đây nhiều năm nhận thấy, nó không chỉ là đặc sắc riêng của Sơn La đâu. Cả nước chắc chỉ đây mới có những điều thú vị về cuộc sống thiên nhiên thôi”. Lẽ thường, người Thái chỉ sinh sống ở những nơi có thiên nhiên phong phú và không khí trong lành. Trong các tài liệu nghiên cứu về đồng bào Thái có nói rằng, đây là đồng bào chuyên ăn theo nước, vì vậy bên bờ những con sông, suối thường chỉ thấy bản nhà sàn của người Thái quây quần như hòa vào dòng nước cỏ cây thiên nhiên. ở Ngọc Chiến thì có khác, có những bản có cả 2 đồng bào Mông và Thái cùng sinh sống, họ sống thuận hòa qua bao đời nay.    

Cảnh sinh hoạt của gia đình chị Lò Thị Khăm, bản Phảy, Ngọc Chiến, Mường La, Sơn La

ở Ngọc Chiến, dường như không có mùa hạ thì phải, bởi mới tháng 9 mà trời đã se lạnh, nhất là vào ban đêm, phải dùng chăn bông, nệm cỏ quanh năm. Đến Ngọc Chiến,  sẽ không thể tìm được nhà nghỉ, hay phòng trọ, nhưng có thể vào bất cứ gia đình nào cũng được quý như người thân, giúp ta có nơi ăn ngủ cùng gia đình ở gian nhà sàn pơ mu trang trọng nhất. Thầy giáo Thi là người quê gốc Ninh Giang (Hải Dương), lên Ngọc Chiến cắm bản gần 10 năm nay. Bây giờ thầy đã trở thành người của bản, được bà con ở đây “tín” như con của gia đình: “Tôi đi dạy nhiều vùng núi, nhưng thấy ở Ngọc Chiến bà con rất hiếu học, không như những nơi khác thầy cô phải vất vả vận động các em đến trường mà lớp vẫn vắng”.

Ông Hoàng Văn Tâm - Trưởng ban Tuyên giáo huyện Mường La cho biết: “Tây Bắc có biết bao điều lạ, nhưng điều lạ và đẹp nhất thì dường như hội tụ ở Ngọc Chiến”. Những người biết đến Ngọc Chiến ví nơi đó như Đà Lạt, Sa Pa của Tây Bắc. Ngoài không khí mát lành còn có hoa, đất, nước và người vẫn đậm đặc bản sắc rất riêng. Mùa này đang vào vụ nếp Tan chín trĩu bông. Cánh đồng Mường Chiến rộng đến 5-6km2, được bao bọc bốn phía bởi những dãy núi cao ngất, chủ yếu cấy nếp Tan đặc sản. Đây là loại nếp chỉ trồng ở Ngọc Chiến mới thơm ngon, trong dẻo. Giá nếp đắt gấp 3-4 lần nếp thường. Việc thu hái nếp Tan cũng khác với loại lúa khác, không gặt được mà chỉ hái từng bông.

Chưa có ai lý giải vì đâu mà vùng đất Ngọc Chiến làm cho hoa trái trở nên đặc sản hiếm có. Hoa đào, mận ở đây nở thắm quanh năm. Hoa dại cũng vậy, rất khác thường, cùng loài hoa dứa dại nhưng ở Ngọc Chiến bông hoa to gấp 5, 6 lần ở nơi khác, cao đến gần 10m. Thấy đây là vùng đất có tiểu khí hậu đặc biệt, năm 2004 một số chuyên gia trong và ngoài nước đã đưa giống hoa Tulip, Ly về trồng thử nghiệm bên dòng suối Chiến. Thật bất ngờ, hương và sắc hoa đẹp đến ngỡ ngàng, cánh dầy, hương thơm nồng nàn. Những bông hoa chào hàng đã được đối tác nước ngoài hưởng ứng tích cực, họ sẵn sàng làm bạn hàng tiềm năng cho đầu ra loài hoa bên suối Chiến. Bà con vui lắm, giữa rừng già núi thẳm lại có cánh đồng hoa sặc sỡ ngát hương đem nguồn lợi cho dân bản.  

(Còn nữa)       

Nguyễn Đức Tuấn

bình luận(0 bình luận)

Cùng chuyên mục
Top