Một số phân tích trong vụ truy đuổi cướp khiến đối tượng tử vong

3
ANTD.VN - Chị Vũ Thị T. (SN 1993) trên đường đi làm về thì bị một đối tượng đi xe máy giật chiếc điện thoại di động. Mặc dù bị bất ngờ nhưng chị T. vẫn kịp tri hô mọi người xung quanh. Lúc này anh Đinh Quốc B. (SN 1985) đang đi xe máy trên đường, sau khi nghe tiếng hô của chị T., phát hiện đối tượng cướp điện thoại đang phóng xe không đội mũ bảo hiểm vượt qua liền tăng ga đuổi theo. 

Khi đuổi kịp đối tượng, anh B. đạp vào phía sau xe máy khiến đối tượng bị ngã đập đầu xuống đường. Chiếc điện thoại di động nhãn hiệu Nokia trị giá 500.000 đồng mà đối tượng cướp của chị T. đã được thu hồi. Đối tượng cướp sau đó được người dân đưa vào bệnh viện cấp cứu. Tuy nhiên, do bị chấn thương sọ não nên đối tượng đã tử vong sau đó.

Vấn đề đặt ra là trong trường hợp này anh Đinh Quốc B. có phạm tội không, nếu có thì phạm tội gì?

ảnh 1(Ảnh minh họa)

Ý kiến bạn đọc

Giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ

Việc anh Đinh Quốc B. phát hiện ra tên cướp sau đó đuổi theo là một hành động chính đáng. Trong quá trình anh B. đuổi theo tên cướp, đối tượng này rất có thể sẽ có những hành vi chống trả quyết liệt. Sự chống trả này dù là lúc đang đi xe máy trên đường hay dừng lại chắc chắn đều gây ra nguy hiểm đối với anh B. Do đó hành động dùng chân đạp vào xe máy của đối tượng cướp giật là hành động phòng vệ chính đáng của anh Đinh Quốc B. Việc làm của anh B. nhằm để ngăn chặn hành vi tấn công của đối tượng cướp giật này. Theo những căn cứ này, trong vụ việc nói trên, anh B. đã phạm tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng theo Điều 126, Bộ luật Hình sự.

Trần Thị Minh (Đông Hà - Quảng Trị)

Vô ý làm chết người

Trong vụ việc này, anh Đinh Quốc B. đã phạm tội vô ý làm chết người theo Điều 128, Bộ luật Hình sự. Theo quy định của pháp luật, vô ý làm chết người là trường hợp phạm tội tuy thấy hành vi của mình có thể gây ra hậu quả chết người nhưng cho rằng hậu quả đó sẽ không xảy ra hoặc có thể ngăn ngừa được hoặc người phạm tội không thấy hành vi của mình có thể xảy ra hậu quả chết người, mặc dù phải thấy trước và có thể thấy trước hậu quả đó. Căn cứ theo nội dung vụ việc có thể thấy khi anh B. đuổi theo và đạp vào xe máy của đối tượng cướp, bản thân anh B. phải nhận thức được rằng hành vi của mình có thể sẽ gây ra hậu quả chết người bởi khi đó cả 2 xe đều đang chạy với tốc độ cao. Tuy nhiên vì quyết tâm muốn lấy lại túi xách cho chị Vũ Thị T. nên anh B. vẫn bất chấp để đạp đổ xe máy của đối tượng. Do vậy, hành vi của anh Đinh Quốc B. trong vụ việc này đã đủ cơ sở để cấu thành tội vô ý làm chết người. 

Nguyễn Văn Thà (Quốc Oai - Hà Nội)

Cố ý gây thương tích gây hậu quả chết người

Hành vi đạp vào xe máy của đối tượng cướp giật tài sản của anh Đinh Quốc B. khiến cho đối tượng này bị đập đầu xuống đường gây chấn thương sọ não sau đó tử vong trong bệnh viện đã phạm vào tội cố ý gây thương tích dẫn đến hậu quả chết người. Có thể thấy việc anh Đinh Quốc B. đạp vào xe máy của tên cướp thể hiện mong muốn làm cho đối tượng mất khả năng kháng cự để nhằm mục đích là lấy lại chiếc túi xách cho chị Vũ Thị T. Đây là một hành vi nguy hiểm, có tính chất cố ý và có thể gây tổn hại đến sức khỏe của người khác. Thực tế hậu quả là đối tượng sau khi bị anh B. đạp đã ngã đập đầu xuống đường dẫn đến chấn thương sọ não. Mặc dù cái chết của đối tượng có thể nằm ngoài mong muốn của anh B., tuy nhiên hành vi của anh B. đã đủ cơ sở để cấu thành tội cố ý gây thương tích theo Điều 134, Bộ luật Hình sự.

Đinh Thị Hà (Bình Liêu - Quảng Ninh)

Bình luận của luật sư

Có thể thấy, trong vụ việc này hành vi đạp đổ xe đối tượng vừa cướp giật tài sản và đang chạy trốn của anh Đinh Quốc Đ. ở trong hoàn cảnh ngăn chặn việc trốn chạy của nạn nhân và hành vi đó cũng là nguyên nhân dẫn đến cái chết của nạn nhân trong trường hợp này. Hậu quả chết người trong vụ việc là rất lớn, thể hiện tổn thất tính mạng con người và mất mát rất nhiều cho gia đình nạn nhân. Theo chúng tôi để xác định hành vi phạm tội của anh Đinh Quốc B. cần phải căn cứ vào những dấu hiệu cấu thành tội phạm trong các tội xâm phạm đến tính mạng con người được quy định từ Điều 123 đến Điều 132 theo quy định tại Bộ luật Hình sự năm 2015. Cụ thể cần phải đối chiếu dấu hiệu của hành vi nói trên đối với các hành vi khác trong các điều luật có nội dung liên quan đến hành vi giết người hay làm chết người khác để có thể nhìn nhận rõ hơn vấn đề dưới góc độ pháp lý:

Thứ nhất, hành vi đuổi theo và đạp đổ xe một người vừa cướp giật tài sản, đang chạy thoát để lấy lại tài sản cho người bị hại thể hiện tinh thần ngăn chặn việc trốn chạy của đối tượng, giúp người bị hại lấy lại tài sản bị cướp. Đây không phải là hành vi nhằm tước đoạt tính mạng của người khác, ý thức của người thực hiện hành vi chỉ muốn ngăn chặn việc trốn chạy của một đối tượng vừa thực hiện hành vi cướp giật tài sản để lấy lại tài sản cho người bị hại. Ở đây không tồn tại ý thức cố ý tước đoạt tính mạng của nạn nhân, mà trong ý thức của người thực hiện hành vi chỉ thể hiện hành động có tính nghĩa hiệp, ngăn chặn sự chạy trốn và mong muốn giành lại tài sản bị cướp giật cho người bị hại. Do đó, không đủ dấu hiệu cấu thành tội giết người theo Điều 123, Bộ luật Hình sự.

Thứ hai, việc đạp đổ xe mô tô của người khác ngã xuống đường trong lúc người đó phóng xe với tốc độ nhanh, lại không đội mũ bảo hiểm, đường có giải phân cách (con lươn)… thể hiện khả năng rất cao có thể dẫn đến chết người. Anh Đinh Quốc B. ý thức điều này nhưng lại đứng trước hoàn cảnh không thể lựa chọn biện pháp khác nên buộc phải đạp đổ xe của đối tượng vừa có hành vi cướp giật tài sản để ngăn chặn việc chạy thoát. Như vậy, anh B. ý thức được hành vi của mình có thể gây hậu quả nguy hại cho xã hội, nhưng buộc phải lựa chọn việc thực hiện hành vi đó nhằm mục đích đấu tranh chống lại hành vi xâm phạm đến lợi ích hợp pháp của người khác. Hơn nữa, không đủ căn cứ để chứng minh anh Đinh Quốc B. “cho rằng hậu quả đó sẽ không xảy ra hoặc có thể ngăn ngừa được” theo quy định tại khoản 1, Điều 11, Bộ luật Hình sự nên không thể xác định hành vi này được thực hiện một cách vô ý. Từ đó, không đủ dấu hiệu cấu thành “tội vô ý làm chết người” theo Điều 128, Bộ luật Hình sự.

Thứ ba, anh Đinh Quốc B. trong trường hợp này không thuộc chủ thể thực hiện nhiệm vụ công theo nghề nghiệp, do công tác như: công an, bộ đội biên phòng, kiểm lâm, hải quan, bảo vệ cơ quan… Đồng thời, anh B. thực hiện hành vi đuổi bắt cướp không phải trên cơ sở nhiệm vụ được giao, cũng không phải trong trường hợp đang cùng với người có nhiệm vụ cùng thực hiện một nhiệm vụ công (Ví dụ: người này tự nguyện cùng với công an đuổi bắt cướp, hoặc được công an đề nghị giúp đỡ việc bắt cướp…). Hiện nay, việc người dân tự ý tham gia đấu tranh chống những hành vi xâm phạm đến lợi ích của Nhà nước hoặc lợi ích hợp pháp của công dân như đuổi bắt trộm, cướp, phòng chống tham nhũng… chưa được quy định là hành vi thực hiện nhiệm vụ công. Như vậy, hành vi của anh B. không được coi là hành vi thuộc trường hợp đang thi hành công vụ. Thế nên, không phải là dấu hiệu cấu thành “tội làm chết người trong khi thi hành công vụ” theo Điều 127, Bộ luật Hình sự.

Thứ tư, khoản 1, Điều 125 quy định: “Người nào giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân đối với người đó hoặc đối với người thân thích của người đó, thì bị phạt tù từ sáu tháng đến ba năm”. Tuy nhiên, trường hợp này hành vi cướp giật tài sản của nạn nhân được thực hiện đối với một người phụ nữ qua đường, không phải cướp giật tài sản của người bạn của bạn hoặc người thân thích của người bạn này, do đó hành vi này không phải là dấu hiệu cấu thành tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh theo Điều 125, Bộ luật Hình sự.

Thứ năm, hành vi cướp giật tài sản của nạn nhân đã hoàn thành, do đó việc đuổi theo đạp đổ xe của nạn nhân trong trường hợp này không mang tính chất “phòng vệ”. Bởi vì, hành vi có tính phòng vệ chỉ đặt ra khi nạn nhân trong trường hợp này đang có hành vi vi phạm pháp luật, nghĩa là hành vi cướp giật đã bắt đầu nhưng chưa kết thúc. Do vậy, không thể xác định đây là hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng theo Điều 22, Bộ luật Hình sự, thế nên không đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm về tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng theo Điều 126, Bộ luật Hình sự. 

Tuy nhiên, cũng trong Điều 126, Bộ luật Hình sự cũng có quy định về hành vi giết người do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội. Theo đó, giết người trong trường hợp do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội là hành vi của người tiến hành bắt giữ người phạm tội đã sử dụng vũ lực rõ ràng là quá mức cần thiết làm cho người bị bắt giữ chết. Theo quy định của pháp luật, để xem xét hành vi của người tiến hành việc bắt giữ có phải là vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội hay không cần phải căn cứ vào mối tương quan giữa lực lượng tiến hành việc bắt giữ và người bị bắt giữ; tính chất, mức độ nguy hiểm, cường độ tấn công chống lại việc bắt giữ, vũ khí, phương tiện của hành vi chống trả của người bị bắt giữ… Nếu biện pháp dùng vũ lực là cần thiết, hợp lý thì dù nạn nhân có chết cũng không phạm tội này. Còn nếu hành vi chống trả rõ ràng là quá mức cần thiết so với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi xâm hại, hoàn toàn chưa đến mức phải dùng các phương tiện và phương pháp đã sử dụng để bắt giữ, dẫn đến cái chết cho nạn nhân do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội thì người bắt giữ phải chịu trách nhiệm hình sự. Căn cứ theo nội dung vụ việc có thể thấy, sau khi thực hiện việc cướp giật điện thoại của chị Vũ Thị T., đối tượng đã bỏ chạy, khi anh Đinh Quốc B. đuổi theo, đối tượng chưa có biểu hiện của việc tấn công, chống trả lại người bắt giữ. Tuy nhiên, anh B. đã có hành động đạp đổ xe mô tô của đối tượng trong lúc người này phóng xe với tốc độ nhanh, lại không đội mũ bảo hiểm… Đây là hành vi thể hiện sự quá mức cần thiết so với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi xâm hại và hậu quả là đã dẫn đến cái chết cho nạn nhân. Do đó, trong vụ việc này anh Đinh Quốc B. phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi giết người do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội theo Điều 126, Bộ luật Hình sự.

Luật sư Đoàn Mạnh Hùng (Văn phòng Luật sư Hùng Mạnh)

bình luận(3 bình luận)

20x20Ti Phu Lan

theo luật sư anh ấy đã có tội. nhưng hành vi của tên cướp này còn đáng tội hơn, (vi phạm luật giao thông ko đội mũ bảo hiểm mà còn chạy nhanh, bất chấp nguy hiểm của chị kia có thể khiến chị ấy bị những tai nạn khác do các phương tiện khác lưu thông, cướp điện thoại). 1 thành phần nguy hiểm như vậy thì kết cục của hắn là xứng đáng để ko nguy hại cho những người khác về sau nữa. Gia đình của tên cướp này có thể bị tổn thất nhưng xã hội thì bớt đi một thành phần nguy hiểm. Cảm ơn anh B rất rất nhiều

20x20Thu Dinh Thi

Nếu bị tội thì không có ai làm Lục Vân Tiên nữa

20x20Nguyen Van Vinh

Tóm lại anh Đinh Quốc B. có tội. Và nếu như thế thì không có Lục Vân Tiên.

video được quan tâm

Cùng chuyên mục
Top