Vì lợi ích cục bộ, doanh nghiệp nhà nước trì hoãn tái cơ cấu

0 Vân Hằng
ANTD.VN - Dầu thô dần cạn kiệt, giá than đá giảm sâu, chi phí sản xuất tăng lên… nếu không tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước, năm 2018 và các năm tiếp sau, nền kinh tế sẽ hết động lực để tăng trưởng.

ảnh 1Tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước để doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn

Là 1 trong 3 trọng tâm của tái cơ cấu kinh tế, cơ cấu lại doanh nghiệp Nhà nước đang ngày càng trở nên bức thiết, bởi lẽ, tiến độ tái cơ cấu đang chậm lại trong khi chất lượng của quá trình này rất thấp.

Thiếu cả lượng và chất

Ông Phạm Đức Trung - Trưởng ban Cải cách và phát triển doanh nghiệp (Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương - CIEM) cho biết, 508 doanh nghiệp thực hiện cổ phần hóa trong giai đoạn 2011-2015, đạt 93% so với kế hoạch. Tuy nhiên, trong số này, nhiều doanh nghiệp mới chỉ thông qua phương án cổ phần hóa chứ chưa thực hiện.

“Chất lượng cổ phần hóa rất thấp, Nhà nước vẫn nắm giữ tới 81% vốn chủ sở hữu tại các doanh nghiệp này dù nhiều doanh nghiệp không thuộc diện Nhà nước phải nắm giữ cổ phần. Số vốn Nhà nước chuyển sang sở hữu tư nhân rất thấp so với mục tiêu đề ra” - ông Phạm Đức Trung cho hay. 

Đáng chú ý, từ năm 2016, cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước đang chậm lại. Chỉ có 52 doanh nghiệp Nhà nước được cổ phần hóa trong năm vừa qua, trong đó có 3 đơn vị sự nghiệp công lập. 5 tháng đầu năm 2017 có thêm 13 doanh nghiệp nữa tiến hành cổ phần hóa. Tuy nhiên, chất lượng cổ phần hóa thấp vẫn chưa được cải thiện. Nguyên nhân chủ yếu do quan hệ lợi ích nên nhiều doanh nghiệp không muốn thay đổi, thậm chí trì hoãn tái cơ cấu.

Đánh giá về công tác này, TS Nguyễn Đình Cung - Viện trưởng CIEM cho hay: “Giai đoạn 2011-2015, việc doanh nghiệp phải cổ phần hóa, thoái vốn được thông tin rất mạnh mẽ. Nếu đơn vị nào không làm được thì người đứng đầu bị cách chức, thuyên chuyển công tác… song đến nay, tỷ lệ cổ phần hóa vẫn rất thấp, công việc còn ngổn ngang. Giai đoạn 2016-2020 nhiều doanh nghiệp mới được phê duyệt phương án cổ phần hóa mà chưa triển khai. Hơn 1 năm của giai đoạn này đã qua đi, hơn 3 năm nữa liệu có thực hiện được hết không?” - ông Nguyễn Đình Cung băn khoăn. 

Theo tính toán của ông Nguyễn Đình Cung, Việt Nam hoàn toàn có thể tăng trưởng GDP 8 - 9% thay vì loay hoay với con số 6,7% nếu như cải thiện hiệu quả việc sử dụng tài sản khối kinh tế Nhà nước, mà trước hết là doanh nghiệp Nhà nước. “Với khối tài sản 300 tỷ USD, nếu tăng 1 điểm phần trăm hiệu quả thì chúng ta có thêm 3 tỷ USD, tức bằng 1,5 điểm phần trăm tăng trưởng” - ông Nguyễn Đình Cung cho hay. 

Phải dũng cảm cho doanh nghiệp phá sản

Mặc dù việc giao, bán, giải thể, phá sản doanh nghiệp Nhà nước là để giảm gánh nặng cho nền kinh tế, nhưng hiện nay, công tác này gặp nhiều khó khăn. Số lượng doanh nghiệp phá sản rất thấp so với số doanh nghiệp thực chất bị phá sản. Giai đoạn 2011 - 2015, cả nước có 8 doanh nghiệp Nhà nước thua lỗ phá sản. Từ năm 2016 đến nay phá sản 1 doanh nghiệp.

Ông Phạm Đức Trung cho rằng, có 2 nguyên nhân chủ yếu khiến doanh nghiệp Nhà nước dù thua lỗ nặng nề cũng khó phá sản. Cụ thể, pháp luật quy định chỉ có 3 đối tượng được quyền yêu cầu phá sản là: chủ sở hữu, người lao động và chủ nợ. Nhưng 3 đối tượng này đều không muốn doanh nghiệp phá sản, vì chủ nợ sợ mất tiền, chủ sở hữu sợ trách nhiệm, còn người lao động không muốn mất việc làm. 

“Ai cũng muốn phục hồi các doanh nghiệp này vì phá sản doanh nghiệp Nhà nước được cho là gây tâm lý nặng nề. Vì vậy, cần phải phân loại danh mục doanh nghiệp cụ thể, dự án nào không thể phục hồi được thì phải chấp nhận, dũng cảm, kiên quyết cho phá sản, vì tổn thất để cứu doanh nghiệp này sẽ lớn hơn nhiều so với tổn thất để doanh nghiệp phá sản” - ông Phạm Đức Trung phân tích. 

bình luận(0 bình luận)

Cùng chuyên mục
Top