Từ năm 2015: Khó nhập khẩu than

0 Thế Nam
(ANTĐ) - Tính toán của các tập đoàn kinh tế cho thấy, kể từ năm 2015, Việt Nam sẽ buộc phải nhập khẩu than số lượng lớn để sản xuất điện. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, việc nhập than sẽ gặp rất nhiều khó khăn bởi không chỉ cần nguồn tài chính khổng lồ mà ngay chen chân để mua được than cũng không hề đơn giản.

Từ năm 2015: Khó nhập khẩu than

(ANTĐ) - Tính toán của các tập đoàn kinh tế cho thấy, kể từ năm 2015, Việt Nam sẽ buộc phải nhập khẩu than số lượng lớn để sản xuất điện. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, việc nhập than sẽ gặp rất nhiều khó khăn bởi không chỉ cần nguồn tài chính khổng lồ mà ngay chen chân để mua được than cũng không hề đơn giản.

Than dùng cho sản xuất điện không đủ đáp ứng nhu cầu

Thiếu than, “yếu” điện

Để giải bài toán nhu cầu năng lượng, 3 tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), Dầu khí Việt Nam và Điện lực Việt Nam vừa hoàn tất đề án trình Chính phủ xin thành lập Ban chỉ đạo nhập khẩu than cho tổng sơ đồ phát triển điện Việt Nam. Tuy nhiên, phương án nhập khẩu than nhận được nhiều ý kiến cho rằng khó khả thi bởi giá thành rất cao.

Chiến lược phát triển ngành điện nêu định hướng, đến năm 2010, sản lượng điện đạt khoảng 88 đến 93 tỷ kWh và năm 2020 đạt từ 201 đến 250 tỷ kWh. Trong đó, nhiệt điện than đến năm 2010 có tổng công suất khoảng 4.400 MW, giai đoạn 2011-2020 xây dựng thêm khoảng 4.500-5.500 MW (phụ tải cơ sở), 8.000-10.000 MW (phụ tải cao). Trong khi đó, theo TKV, do các mỏ khai thác than ở Quảng Ninh và nhiều tỉnh, thành khác thuộc tập đoàn đã gần hết đối với loại than cho sản xuất điện. Do vậy, kể từ năm 2015 trở đi, Việt Nam sẽ buộc phải nhập khẩu số lượng than lớn cho sản xuất điện và đến năm 2020, số lượng nhập mỗi năm lên tới 100 triệu tấn.

Theo kết quả giám sát của của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội về “việc thực hiện chiến lược và quy hoạch phát triển ngành điện đến năm 2015”  (CL&QHPT), tổng công suất nguồn điện chạy than khoảng 4.500 MW, lớn hơn số định hướng trong CL&QHPT (do nhu cầu tăng nhanh) và cao hơn khả năng cung ứng than nội địa. Do vậy, sắp tới, sẽ buộc phải nhập khẩu than nếu muốn duy trì hoạt động của các nhà máy nhiệt điện, nhất là các nhà máy mới.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, ông Hà Văn Hiền cảnh báo, tình trạng thiếu than sẽ diễn ra từ năm 2015 đến 2020, thậm chí, có nơi sẽ phải nhập than ngay từ năm 2012. “Theo Quy hoạch điện lực VI, tổng công suất nguồn điện chạy than lên đến trên 43.660 MW, trong khi dự báo nhu cầu than năm 2015 khoảng 78 triệu tấn/năm. Để đáp ứng nhu cầu này, TKV dự kiến sẽ phải nhập khẩu than từ năm 2012. Nếu không có phương án về nguồn khai thác trong nước và nhập khẩu, về chủng loại, giá cả và bến bãi, thì khả năng bảo đảm khai thác nguồn sơ cấp bằng nhiệt điện sẽ gặp khó khăn” - báo cáo giám sát của Ủy ban Kinh tế chỉ rõ.

Khó tìm được nguồn tài chính

Trước bài toán nan giải “thiếu than cho sản xuất điện”, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội kiến nghị thành lập một cơ quan đủ thẩm quyền (có thể là Ủy ban An ninh năng lượng quốc gia, hoặc tái lập Bộ Năng lượng) để giúp Chính phủ chỉ đạo và phối hợp thực hiện chiến lược an ninh năng lượng quốc gia, chỉ đạo đồng bộ các vấn đề liên quan đến lập chiến lược, quy hoạch, kế hoạch. Mặt khác, Tập đoàn Điện lực Việt Nam cần tiếp tục nghiên cứu, xem xét và lấy ý kiến các cơ quan hữu quan trong quá trình xây dựng Đề án tái cơ cấu ngành điện, chống độc quyền trong kinh doanh điện.

Tuy nhiên, cũng theo Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Hà Văn Hiền, việc nhập khẩu than sẽ hết sức khó khăn do thị trường than trên thế giới đã được sắp xếp tương đối ổn định nên việc chen chân để mua được than không hề đơn giản. Điều này dẫn đến việc xây dựng các nhà máy nhiệt điện chạy than đã có trong danh mục phát triển nguồn điện của Quy hoạch điện VI, đặc biệt là các nhà máy nhiệt điện chạy than ở phía Nam không tránh khỏi khó khăn về tiến độ thực hiện bị kéo dài. Ngay cả khi nhập được than, giá thành sản xuất điện sẽ tăng cao.

TS Nguyễn Thành Sơn - Giám đốc Công ty Năng lượng sông Hồng (TKV) cho rằng, Việt Nam sẽ rất khó nhập khẩu được than cho sản xuất điện vì nguồn lực tài chính để đầu tư khai thác than ở nước ngoài cực lớn và giá thành quá chênh lệch so với giá thành sản xuất hiện nay trong nước. Ông Nguyễn Thành Sơn dẫn chứng: “Mới đây, Trung Quốc đã phải đầu tư 5,6 tỷ USD vào Australia để khai thác 30 triệu tấn than/năm, tính ra là gần 3 tỷ USD/năm”.

TS Nguyễn Thành Sơn cho rằng, để tránh việc nhập khẩu than chỉ còn cách sử dụng tiết kiệm điện, tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo, tự nhiên (gió, mặt trời…), phát triển nhà máy điện nguyên tử... Đại diện TKV cũng cho biết, vào thời điểm năm 2020, Việt Nam sẽ phải nhập khẩu trên 100 triệu tấn than/năm để duy trì sản xuất điện với mức giá 120 USD/tấn (thời điểm hiện nay) là một khoản chi ngoại tệ rất lớn. Do đó, nếu không có ngay biện pháp cho bài toán cạn than sản xuất điện thì nguy cơ thiếu điện là rất lớn.

Thế Nam

bình luận(0 bình luận)

Cùng chuyên mục
Top