Bán lẻ Việt Nam lại chậm chân

0 Phạm Huyền
(ANTĐ) -Thời điểm mở cửa hoàn toàn đối với lĩnh vực phân phối bán lẻ (1-1-2009) theo cam kết trong WTO chỉ còn tính bằng ngày. Thế nhưng, sau 2 năm chuẩn bị cho cuộc cạnh tranh gay gắt này, thực lực ngành phân phối bán lẻ Việt Nam vẫn chưa có gì nổi trội. Quy hoạch bán lẻ chưa hoàn thành và đề án phát triển thị trường này vẫn chỉ dừng trên giấy.

Bán lẻ Việt Nam lại chậm chân

(ANTĐ) -Thời điểm mở cửa hoàn toàn đối với lĩnh vực phân phối bán lẻ (1-1-2009) theo cam kết trong WTO chỉ còn tính bằng ngày. Thế nhưng, sau 2 năm chuẩn bị cho cuộc cạnh tranh gay gắt này, thực lực ngành phân phối bán lẻ Việt Nam vẫn chưa có gì nổi trội. Quy hoạch bán lẻ chưa hoàn thành và đề án phát triển thị trường này vẫn chỉ dừng trên giấy.

Cuộc chơi khốc liệt

Sự xâm nhập của các doanh nghiệp (DN) bán lẻ nước ngoài sẽ mang đến màu sắc mới cho thị trường bán lẻ Việt Nam và trong đó, cả DN sản xuất và người tiêu dùng đều được lợi. Bà Đinh Thị Mỹ Loan - Tổng Thư ký Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam bình luận, trước đây, đã có dự đoán rằng, sẽ chỉ còn khoảng 20% DN bán lẻ Việt Nam trụ lại được trong 10 năm tới. Tuy nhiên, tâm lý e ngại, lo sợ bị thôn tính bởi đối thủ nước ngoài đã giảm bớt. Dự báo, xu hướng các chuỗi siêu thị chuyên dụng về điện máy, thời trang, sản phẩm sức khỏe... sẽ phát triển mạnh. Các kênh bán lẻ truyền thống như hệ thống chợ sẽ vẫn tồn tại song song và sẽ bị thu hẹp dần.

Trước mối lo các tập đoàn bán lẻ nước ngoài vào nhiều sẽ trở thành đầu mối kích thích hàng nhập ngoại, ông Ngô Thành Đạt - Trưởng phòng Maketing, Công ty CP Pico cho rằng: “Nếu e sợ như vậy thì tại sao, các nhà sản xuất Việt Nam không nghĩ đến chuyện nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm của mình? Mọi nhà bán lẻ khi nhận hàng phân phối đều căn cứ vào lợi thế cạnh tranh của mặt hàng dẫn tới sức tiêu thụ tốt. Đó là chất lượng tốt, giá rẻ và thu được lợi nhuận cao. Do đó, giữa nhà bán lẻ và nhà sản xuất là mối quan hệ đối tác sòng phẳng chứ không có chuyện ai giúp đỡ ai.

Dự báo các siêu thị chuyên dụng về điện máy sẽ phát triển tại Việt Nam.

Hiện nay, nhiều công ty bán lẻ Việt Nam đã nhận được những lời đề nghị mua lại hoặc sáp nhập của các tập đoàn bán lẻ nước ngoài. Ông Đạt cho biết, Pico cũng đã nhận được 5 lời mời như vậy và đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược với 1 tập đoàn bán lẻ lớn thứ 6 của Hàn Quốc. Nếu như trong tương lai, không cạnh tranh được thì Pico cũng sẵn sàng sáp nhập hay chấp nhận bán công ty và tìm một hướng kinh doanh mới. Ông Đạt nhấn mạnh, nên nhìn nhận việc mở cửa hoàn toàn đối với bán lẻ như một cơ hội cạnh tranh đầy hấp dẫn hơn là sự  dè chừng, cảnh giác, lo lắng và tính chuyện bảo hộ. Trong cuộc chơi này, thắng-thua xảy ra là chuyện hết sức bình thường.

Quy hoạch bán lẻ còn…đang xây dựng

Thương hiệu của ngành bán lẻ Việt Nam đến nay chỉ đếm trên đầu ngón tay Hapromart, Hapro Food, Coop Mart, Satra, Vinatex Mart... Ngoài ra, các DN tư nhân chủ yếu phát triển các siêu thị chuyên dụng như các siêu thị điện máy Pico, Nguyễn Kim, HC... Tất nhiên, các siêu thị này qui mô nhỏ hơn nhiều so với hệ thống các siêu thị nước ngoài như BigC, Metro. Ông Hoàng Thọ Xuân - Vụ trưởng Vụ Chính sách thị trường trong nước, Bộ Công Thương đánh giá, ngành bán lẻ Việt Nam vẫn còn manh mún và chưa có DN nào được coi là đủ tiềm lực, xứng tầm quốc tế.

Theo nhiều DN bán lẻ Việt Nam, sự hỗ trợ cần thiết của Nhà nước về chính sách là phải lập được một “bản đồ” bán lẻ mà trong đó, các tỉnh, thành phố cần xác định rõ có bao nhiêu trung tâm bán lẻ, đặt tại vị trí nào, Nhà nước giữ bao nhiêu cổ phần và phần còn lại, DN được tham gia và điều hành như thế nào? Việc thu hút FDI của Việt Nam trong lĩnh vực bán lẻ cần phải làm sao để các DN này vào các tỉnh, thành phố khác, phát triển được thị trường. Hiện nay, tất cả DN lớn đều muốn tập trung ở Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.

Hai khó khăn lớn nhất của DN bán lẻ Việt Nam là tài chính và địa điểm đẹp. Tuy nhiên, thực tế là tài chính của DN bán lẻ Việt Nam không bằng các DN FDI và do đó, kể cả khi tìm được vị trí mặt bằng đẹp, các DN Việt Nam cũng khó mà cạnh tranh được. Kỳ vọng vào chuyện địa phương có vị trí đẹp và “nhường” cho các DN bán lẻ trong nước là chuyện “viển vông” khi mà, tỉnh nào cũng muốn thu hút FDI thật mạnh.

Quy hoạch bán lẻ Việt Nam đã được nhắc tới cách đây 2 năm và tại cuộc họp gần đây nhất về lĩnh vực này của Bộ Công Thương, Thứ trưởng Nguyễn Cẩm Tú cho biết, phải cuối năm 2009 (mở cửa được 1 năm) quy hoạch này mới được hoàn thành. Trong khi đó, quy hoạch này được nhiều DN kỳ vọng sẽ tạo nên những rào cản đối với các Tập đoàn phân phối quốc tế, góp phần hỗ trợ cho DN bán lẻ trong nước.

Đề án các giải pháp phát triển thị trường bán lẻ Việt Nam của Bộ này với tham vọng “là công cuộc đổi mới, tổ chức lại thị trường trong nước” cũng mới đang trong giai đoạn trình Thủ tướng. Đề án này dự kiến sẽ tập trung phát triển một số kênh phân phối chủ lực, đủ sức chi phối thị trường, giúp Nhà nước điều tiết khi thị trường căng thẳng. Nhiều DN thương mại đã cho rằng, sự chuẩn bị và phát triển bán lẻ Việt Nam như vậy là một kịch bản “ngược”.

Các DN Việt Nam đều muốn nhanh chân chiếm lĩnh thị trường song, việc “chính sách vẫn đi sau cuộc sống” như trên sẽ khiến cho các DN Việt Nam thường yếu về vốn sẽ càng thêm bất lợi hơn trong cuộc cạnh tranh sắp tới đối với các tập đoàn bán lẻ hàng đầu của nước ngoài.

Phạm Huyền

bình luận(0 bình luận)

Cùng chuyên mục
Top