Nắng thu Ba Đình

0 Mạnh Toàn
(ANTĐ) - “Niềm ao ước bấy lâu nay đã thỏa nỗi chờ mong, trời Ba Đình xanh trong tỏa hương sắc sen hồng. Về thăm Bác hôm nay bao mến thương xao xuyến trong lòng, xin kính dâng Người nghĩa tình sâu nặng của núi sông”... Bầu trời Ba Đình bồng bềnh mây trắng như từ nghìn năm kéo về. Trong ánh nắng xôn xao rực rỡ, tôi nghe thoảng trong gió bài hát mà suốt những năm tháng ấu thơ, tôi vừa hát vừa mơ ước một ngày được đặt chân lên địa danh nổi tiếng và thiêng liêng này.

Nắng thu Ba Đình

(ANTĐ) - “Niềm ao ước bấy lâu nay đã thỏa nỗi chờ mong, trời Ba Đình xanh trong tỏa hương sắc sen hồng. Về thăm Bác hôm nay bao mến thương xao xuyến trong lòng, xin kính dâng Người nghĩa tình sâu nặng của núi sông”... Bầu trời Ba Đình bồng bềnh mây trắng như từ nghìn năm kéo về. Trong ánh nắng xôn xao rực rỡ, tôi nghe thoảng trong gió bài hát mà suốt những năm tháng ấu thơ, tôi vừa hát vừa mơ ước một ngày được đặt chân lên địa danh nổi tiếng và thiêng liêng này.

Tình cờ và may mắn, tôi được gặp nhạc sĩ Dân Huyền, người sáng tác nên ca khúc đầu tiên về Quảng trường Ba Đình, về Lăng Bác cho cả nước hát với niềm yêu kính tự hào tràn ngập trong tim. Nhạc sĩ Dân Huyền đã ngoài bảy mươi tuổi nhưng dáng đi của ông còn nhanh nhẹn, nụ cười hồn nhiên chất phác lấp lánh niềm yêu đời. Ông đã kể về hoàn cảnh sáng tác bài hát “Bên lăng Bác Hồ” của mình.

Đấy là vào dịp cuối năm 1974, khi công trường xây dựng Lăng Bác đang trên đà xây dựng ở mặt Tây - mặt chính của quảng trường - thì nhạc sĩ Dân Huyền cùng đoàn văn nghệ sĩ Đài Tiếng nói Việt Nam đến thăm. Với lòng thương yêu và biết ơn vô hạn đối với Bác, ông đã xúc động viết lên ca khúc trong vòng một tuần lễ với giai điệu ấm áp trữ tình của dân ca Nam Bộ. Tháng 8-1975, “Bên lăng Bác Hồ” lần đầu tiên được phát trên làn sóng của Đài tiếng nói Việt Nam qua giọng hát nghệ sĩ Kiều Hưng. Tiếng hát nhanh chóng lan đi khắp mọi miền Tổ quốc.

Trong những đêm dài ở núi rừng Tây Nguyên nơi cả gia đình tôi đưa nhau từ Thanh Hóa vào lập nghiệp cha tôi vẫn thường kể cho chúng tôi nghe với niềm tự hào. Tên gọi của Quảng trường Ba Đình bắt nguồn từ một địa danh của Thanh Hóa. Năm 1885, hưởng ứng phong trào Cần Vương của Vua Hàm Nghi, dải đất mang tên là Ba Đình ở Thanh Hóa đã trở thành một căn cứ địa rất mạnh do cụ nghè Tống Duy Tân và cụ Đinh Công Tráng lãnh đạo. Thực dân Pháp cố đánh tan căn cứ Ba Đình vì chúng coi đây là dinh lũy quan trọng nhất để xiết chặt vòng vây đối với Vua Hàm Nghi ở Nghệ Tĩnh. Sau khi cụ Đinh Công Tráng và cụ Tống Duy Tân qua đời, nghĩa quân không còn tồn tại. Tuy vậy, nó đã để lại một tiếng thơm lẫy lừng về tấm lòng kiên trung vì nước của các anh hùng, chí sĩ của dân tộc.

Quảng trường Ba Đình trước Cách mạng tháng Tám còn gọi là Quảng trường Tròn (Rond Point Puginier) hay còn gọi là Quảng trường Puginier - tên một cha cố người Pháp. Trong nhiệm kỳ ngắn ngủi của mình (từ 20-7 đến 19-8-1945), bác sĩ Trần Văn Lai - Thị trưởng đầu tiên của Hà Nội dưới chính quyền bù nhìn Trần Trọng Kim - đã làm được một việc vô cùng to lớn đó là đặt lại tên đường phố Hà Nội từ việc mang tên những người Pháp thành mang tên những vị anh hùng, chí sĩ yêu nước làm nên lịch sử đất Việt, trong đó có Quảng trường Ba Đình.

Sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, Ban tổ chức buổi lễ tuyên bố độc lập (gồm đạo diễn Phạm Văn Khoa, kiến trúc sư Ngô Huy Quỳnh và họa sĩ Nguyễn Đinh Hàm) đã chọn Quảng trường Ba Đình vì đáp ứng yêu cầu chứa được mấy vạn người, lại có ý nghĩa lịch sử. Buổi lễ trọng đại ngày 2-9-1945, giữa Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Bao giờ cha tôi cũng kết thúc câu chuyện bằng chất giọng trùng xuống đầy ngậm ngùi. Ngày 9-9-1969, bảy ngày sau khi Hồ Chủ Tịch qua đời, cũng tại Quảng trường này, lễ truy điệu Người đã được cử hành trọng thể. Hơn mười vạn đồng bào Thủ đô và các địa phương cùng 34 đoàn đại biểu quốc tế đã tới đây dự lễ trong niềm tiếc thương tột cùng “Đời tuôn nước mắt trời tuôn mưa”.

Cha tôi mất, rồi các con tôi lớn lên, mãi đến khi Thăng Long - Hà Nội sắp tròn 1.000 tuổi tôi thu xếp được chuyến đi Hà Nội để tận mắt được nhìn thấy quảng trường với 320m chiều dài và 100m chiều rộng, đủ chỗ cho 20 vạn người dự mít tinh. Đi giữa 168 ô cỏ bốn mùa xanh tươi, tôi nhìn nắng thu mênh mang đang nhạt dần đi, thấy dòng người đổ về đây vừa để dạo mát như một sinh hoạt hàng ngày, lại vừa hướng về Lăng Bác với lòng biết ơn, thành kính vô bờ. Nhiều cụ già bảo tôi, việc đến Quảng trường Ba Đình là việc không thể thiếu mỗi ngày. Những gia đình trẻ, những đôi trai gái yêu nhau, người Việt từ khắp mọi miền Tổ quốc, cả những người khách nước ngoài, tất thảy đều chờ đến lễ hạ cờ lúc 9 giờ tối để chiêm ngưỡng một nghi thức thiêng liêng chỉ riêng Hà Nội mới diễn ra hàng ngày. Chợt nghĩ, chứng kiến cảnh tượng này, dù lần đầu tiên đặt chân đến đây, bạn cũng sẽ thấy mình như đã yêu mến Hà Nội tự bao giờ.

Mạnh Toàn

bình luận(0 bình luận)

Cùng chuyên mục
Top