Di sản nào sẽ được vinh danh?

0 Thùy Anh
(ANTĐ) - Với 4 di sản được UNESCO ghi danh, công nhận, năm 2010 đã được ví là “mùa vàng” di sản thế giới của Việt Nam. Vậy những di sản nào sẽ được đệ trình UNESCO trong năm 2011 và liệu Việt Nam sẽ có “mùa vàng” di sản mới?

Di sản nào sẽ được vinh danh?

(ANTĐ) - Với 4 di sản được UNESCO ghi danh, công nhận, năm 2010 đã được ví là “mùa vàng” di sản thế giới của Việt Nam. Vậy những di sản nào sẽ được đệ trình UNESCO trong năm 2011 và liệu Việt Nam sẽ có “mùa vàng” di sản mới?

Hội Gióng ở đền Phù Đổng

Năm 2010, UNESCO đã vinh danh ba di sản văn hóa (DSVH) của Việt Nam. Hồ sơ Bia đá các khoa thi Tiến sĩ triều Lê và Mạc (1442-1779) được UNESCO chính thức công nhận là Di sản tư liệu thế giới vào ngày 9-3-2010, Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long là Di sản thế giới và Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc là DSVH phi vật thể đại diện của nhân loại.

Bên cạnh vinh dự được vinh danh, sắp tới Việt Nam phải triển khai hàng loạt chương trình hành động để bảo tồn, phát huy giá trị di sản theo cam kết với UNESCO. Chẳng hạn, Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long tiếp tục chỉnh trang mở cửa đón khách; chỉnh lý, hoàn thiện và công bố hiện vật đã được khảo cổ và hoàn thành quy hoạch tổng thể di tích Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long… Còn với Hội Gióng, trước mắt Việt Nam sẽ sớm hoàn thiện kết quả kiểm kê; bảo tồn, tôn tạo các di sản vật thể ở đền Phù Đổng và đền Sóc như Giếng Mẫu (đền Hạ), miếu Ban làng Đổng Viên…

Hiện hai DSVH của Việt Nam cũng đang “trên đường” đệ trình và sẽ được UNESCO xem xét vinh danh là di sản thế giới hay không trong năm 2011. Đó là Hồ sơ Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm - Bắc Giang đăng ký vào Danh sách Di sản tư liệu thế giới và Hồ sơ Hát Xoan Phú Thọ - Danh sách DSVH phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp. Dự kiến đợt xét vinh danh cho Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm sẽ được UNESCO tổ chức vào tháng 3-2011. Còn Hát Xoan Phú Thọ đã vượt qua hai vòng thẩm định của các chuyên gia UNESCO để có mặt trong đợt xét chọn cuối cùng của UNESCO dành cho DSVH phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp, sẽ được tổ chức vào tháng 4-2011.

Ngoài ra, theo thông lệ của UNESO để được xem xét và ghi nhận di sản thế giới vào năm 2012, trước ngày 31-3-2011 các quốc gia thành viên cần gửi Hồ sơ di sản đệ trình vào Danh sách DSVH phi vật thể đại diện của nhân loại và thời hạn với Hồ sơ di sản đệ trình vào Danh sách DSVH phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp là trước ngày 31-8-2011. Hiện hồ sơ Tín ngưỡng thờ Vua Hùng đang gấp rút hoàn thiện để kịp đệ trình UNESO xét ghi danh vào Danh sách DSVH phi vật thể đại diện của nhân loại và Nghệ thuật Đờn ca tài tử của Việt Nam bắt đầu triển khai công tác xây dựng hồ sơ, kiểm kê di sản đệ trình UNESCO đưa vào Danh sách DSVH phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp.

TS Lê Thị Minh Lý - Phó Cục trưởng Cục DSVH, Bộ VH-TT&DL cho biết: “Nhìn chung, các chuyên gia UNESCO đánh giá Việt Nam có chiến lược trong việc bảo vệ di sản, đặc biệt là DSVH phi vật thể, quan tâm đến vấn đề kiểm kê, nhận dạng và tìm cách bảo vệ di sản hơn là danh hiệu”. Ngoài ra  UNESCO cũng đánh giá cao Việt Nam khi mỗi đợt xét vinh danh chúng ta chỉ đệ trình một hoặc hai hồ sơ. Hành cử đó không chỉ cho thấy Việt Nam biết người biết ta mà còn  giúp chúng ta có nhiều điều kiện “chăm sóc”, bảo tồn và phát huy di sản sau khi được UNESCO vinh danh.

Dù vậy, sau “mùa vàng” di sản thế giới mà Việt Nam được UNESCO vinh danh trong những năm gần đây, mong muốn được xây dựng hồ sơ để đệ trình UNESCO trong các địa phương trên cả nước đang dần trở thành một phong trào. Thực tế, sau thành công với Hồ sơ Quan họ Bắc Ninh - đã được UNESCO vinh danh năm 2009, tỉnh Bắc Ninh rất háo hức xây dựng Hồ sơ Tranh Dân gian Đông Hồ đệ trình UNESCO dù biết rằng kinh phí xây dựng hồ sơ này khá tốn kém. Trong khi đó các tỉnh Tây Nguyên cũng sẵn sàng xây dựng Hồ sơ Sử thi Tây Nguyên và tỉnh Nghệ An tỏ ý mặn mà với Hò ví dặm Nghệ Tĩnh…

Điều đáng nói là dù chúng ta đã có nhiều kinh nghiệm trong công tác xây dựng Hồ sơ, nhưng theo thông lệ mỗi năm Việt Nam chỉ đệ trình một di sản vào một bảng Danh sách của UNESCO nên cơ hội vinh danh di sản thế giới không phải là nhiều. Cũng vì lý do này, trong năm 2010 sẽ chỉ có nhiều nhất là hai di sản được  UNESCO vinh danh là Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm và Hát Xoan Phú Thọ.

Trong khi đó, từ năm 2010 theo Thông tư Quy định việc kiểm kê DSVH phi vât thể và lập hồ sơ khoa học DSVH phi vật thể để đưa vào Danh mục DSVH phi vật thể quốc gia do Bộ VH-TT&DL ban hành ngày 30-6-2010, hàng năm sẽ công bố kết quả kiểm kê ở các địa phương trước ngày 31-10. Dù không xếp hạng, nhưng trên cơ sở đó DSVH phi vật thể tiêu biểu trong cả nước sẽ được đưa vào Danh sách DSVH phi vật thể quốc gia.

Từ đó, DSVH phi vật thể được xây dựng Hồ sơ quốc gia đệ trình UNESCO xét vinh danh di sản thế giới trước tiên phải là những di sản được đưa vào Danh sách DSVH phi vật thể quốc gia. Với di sản vật thể, tiên quyết phải là di sản được xếp hạng là di sản đặc biệt rồi đến di sản quốc gia mới được xây dựng Hồ sơ đệ trình UNESCO.

Thùy Anh

bình luận(0 bình luận)

Cùng chuyên mục
Top