Biết đâu địa ngục thiên đường

0 Đoan Trang
(ANTĐ) - Mượn câu thơ của cụ Nguyễn Du, vốn chỉ có nghĩa không biết là phúc hay họa đang chờ Kiều ở phía trước; rồi bằng một cốt chuyện lâm ly, tác giả Nguyễn Khắc Phê đã thổi vào nó hàm nghĩa mới: Khi chưa chắc chắn rằng niềm tin của mình có cơ sở khoa học, ta không thể đưa gia đình, cộng đồng mình hướng vào niềm tin ấy vì rất có thể ta tưởng đưa mình đến thiên đường nhưng hóa ra lại là địa ngục.

Biết đâu địa ngục thiên đường

(ANTĐ) - Mượn câu thơ của cụ Nguyễn Du, vốn chỉ có nghĩa không biết là phúc hay họa đang chờ Kiều ở phía trước; rồi bằng một cốt chuyện lâm ly, tác giả Nguyễn Khắc Phê đã thổi vào nó hàm nghĩa mới: Khi chưa chắc chắn rằng niềm tin của mình có cơ sở khoa học, ta không thể đưa gia đình, cộng đồng mình hướng vào niềm tin ấy vì rất có thể ta tưởng đưa mình đến thiên đường nhưng hóa ra lại là địa ngục.

Như Tâm, một trí thức có học vấn và thiên lương tốt, anh bỏ cách mạng đi theo một tôn giáo và thế là một địa ngục mở ra với vị hôn thê, với cha mẹ, anh chị em ruột của Tâm. Như Thanh, sự giác ngộ có đi kèm mặc cảm xuất thân khiến cô càng trở nên quyết liệt với cả những người thân của cô; tính cách cương cứng còn di họa cho chồng con mà lẽ ra cô có thể đã trở nên một trí thức mới, một người vợ hạnh phúc. Nhân vật hay nhất của tiểu thuyết là bà cụ Huy - người mẹ của những người con, sự dày vò quẩn quanh mẹ cả đời; từng bị tịch thu điền sản còn chồng bị tù tội nhưng khi đứa con trai út được kết nạp Đảng thì mẹ mãn nguyện như bao bà mẹ thấy con mình trưởng thành, sống có lý tưởng và có cơ hội thăng tiến. Chương kết gồm những đứa con của bà cụ Huy tề tựu bên giường bệnh lại thêm nghĩa mới cho một ẩn dụ đẹp về Mẹ - Tổ quốc, với thật nhiều thắm thiết ngậm ngùi…

Theo nhà văn Nguyễn Khắc Phê, “Biết đâu địa ngục thiên đường” là cuốn sách quan trọng nhất trong cuộc đời cầm bút của ông - bút pháp đa dạng với nhiều tìm tòi đổi mới; lối kết cấu không theo trình tự thời gian, hình thức độc thoại và độc thoại nội tâm, kết hợp với lối kể chuyện theo dòng ý thức của nhân vật và giọng văn tự nhiên, nhiều lúc dí dỏm mà thâm trầm. “Biết đâu địa ngục thiên đường là đâu” là câu Kiều mà trong cuộc đời dâu bể, câu Kiều ấy ứng với nhiều nhân vật, nhiều cảnh ngộ… Hơn 600 trang sách, tác giả dẫn người đọc đi vào thế giới tinh thần của nhiều nhân vật khác nhau trên con đường đi tìm hạnh phúc, lẽ sống, giữa những cơn lốc của lịch sử đất nước trong suốt hàng chục năm trời nên không thiếu những tình huống éo le, bi thảm, nhưng tác giả cũng dành nhiều tâm huyết miêu tả những cảnh đời bình dị, êm đẹp ở một làng quê, với tình mẹ con, họ hàng, làng xóm đầm ấm - vẻ đẹp truyền thống và là cội nguồn của sức mạnh Việt Nam.

Cũng có thể coi “Biết đâu địa ngục thiên đường” là một cuốn tiểu thuyết tự truyện - Ở đó, các nhân vật chính đều có khuynh hướng tự ý thức để nhận diện và sửa đổi bản thân. Dù họ là lớp thanh niên giàu lý tưởng, bước vào cuộc kháng chiến bằng tất cả niềm xác tín với trái tim nồng nàn, hăm hở hay ngập ngừng, do dự, hoài nghi; dù họ là kỹ sư hay nhà giáo, nhà nông hay nhà buôn, là chủ hay là tớ, dù đứng ở bên này hay bên kia chiến tuyến trong cuộc cách mạng trời long đất lở... thì sau nhiều chục năm họ vẫn nối kết lại trong tình làng nghĩa xóm, trong tình bằng hữu thủy chung, cùng chia ngọt sẻ bùi với tất cả sự cảm thông, rộng lượng và nhân hậu!

Đoan Trang

bình luận(0 bình luận)

Cùng chuyên mục
Top