Tuyến có điểm đầu tại ga An Bình (phường Dĩ An, TP HCM), điểm cuối tại ga Cần Thơ (phường Hưng Phú, TP Cần Thơ) với tổng chiều dài 175,2 km, đi qua 5 địa phương gồm TP.HCM, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và TP Cần Thơ.
Tuyến đường được đầu tư mới, phục vụ vận tải hỗn hợp hành khách và hàng hóa. Trong giai đoạn 1, tuyến được xây dựng theo tiêu chuẩn đường đơn, khổ 1.435mm; giai đoạn sau hoàn thiện thành đường đôi theo quy hoạch. Toàn tuyến dự kiến bố trí 12 ga và 3 depot tại An Bình, Tân Kiên và Cần Thơ.
Tốc độ thiết kế với tàu khách đạt 160 km/h, tàu hàng 120 km/h. Đoàn tàu khách sử dụng động lực phân tán EMU, tàu hàng sử dụng động lực tập trung. Hệ thống điện khí hóa sử dụng nguồn xoay chiều 25 kV, kết hợp hệ thống thông tin truyền dẫn cáp quang, công nghệ số, cùng các hệ thống tín hiệu hiện đại.
Về phương án kỹ thuật, tuyến đường sắt TP HCM - Cần Thơ được thiết kế theo nguyên tắc bảo đảm năng lực khai thác, an toàn vận hành, giao cắt khác mức với đường bộ và hạn chế tối đa tác động đến môi trường khu vực tuyến đi qua.
Theo đề xuất, khoảng 56% chiều dài tuyến sẽ được xây dựng trên cầu, chủ yếu tại các khu vực đô thị, khu dân cư đông đúc, vị trí vượt sông hoặc giao cắt với các công trình hạ tầng hiện hữu nhằm bảo đảm khai thác liên tục. Khoảng 44% chiều dài còn lại sử dụng kết cấu nền đất tại các khu vực dân cư thưa, địa chất ổn định và ít chịu ảnh hưởng ngập lụt.
Đối với các công trình cầu, giai đoạn 1 dự kiến xây dựng với bề rộng khoảng 6,5 m, chiều dài nhịp từ 24 m đến 450 m. Riêng tại vị trí vượt sông Hậu, phương án sơ bộ là tuyến đường sắt đi chung với cầu Cần Thơ 2.
Về tổng mức đầu tư, phương án 1 với đoạn đường sắt đi chung cầu đường bộ khoảng 4,7 km tại vị trí vượt sông Hậu, tổng mức đầu tư sơ bộ dự án khoảng 171.300 tỷ đồng, tương đương 6,4 tỷ USD.
Phương án 2 cầu đường sắt xây dựng riêng, tách biệt với cầu đường bộ, có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 175.110 tỷ đồng, tương đương 6,6 tỷ USD.
Trên cơ sở quy mô nền kinh tế, khả năng huy động vốn và kinh nghiệm quốc tế, đơn vị tư vấn đề xuất lựa chọn hình thức đầu tư công để bảo đảm khả năng triển khai dự án.
Dự án đường sắt TP.HCM - Cần Thơ dự kiến trình Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư vào tháng 8/2026. Thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED) dự kiến hoàn thành trong quý I/2028. Công tác giải phóng mặt bằng dự kiến triển khai từ quý I/2028 và cơ bản hoàn thành toàn tuyến vào năm 2035.
Được biết, Bộ Xây dựng đang lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư, mục tiêu hoàn thành và đưa vào khai thác đồng bộ cùng tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc Nam.
