Bảo hiểm xã hội tự nguyện: Thị trường tiềm năng nhưng khó khai thác

0 An Nhiên
ANTD.VN - Sau gần 10 năm triển khai, đến nay, số người tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) vẫn khiêm tốn. Tại sao người lao động không mặn mà với BHXH tự nguyện và làm thế nào để thu hút họ vẫn đang là câu hỏi được đặt ra.

ảnh 1

Lao động phi chính thức vẫn thờ ơ với BHXH tự nguyện

Tham gia BHXH tự nguyện đồng nghĩa với việc người lao động có cơ hội được hưởng lương hưu khi về già, khi ốm đau không còn khả năng làm việc. Mặc dù có ý nghĩa lớn trong công tác an sinh xã hội nhưng hiện nay số người lao động tham gia còn thấp hơn nhiều so với tiềm năng.

Ưu việt nhưng chưa hấp dẫn

Theo ông Mai Đức Thắng – Phó Trưởng Ban thu (BHXH Việt Nam) tính đến hết ngày 31-5, số người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc là 13,79 triệu người, bảo hiểm xã hội tự nguyện là 240.000 người, bảo hiểm thất nghiệp là 11,6 triệu người; bảo hiểm y tế là 81,3 triệu người, đạt tỷ lệ bao phủ 86,6% dân số.

So với khoảng 35 triệu lao động khu vực phi chính thức, đối tượng chính của BHXH tự nguyện thì số người đang tham gia BHXH tự nguyện còn rất khiêm tốn. Đáng nói là, trong số những người tham gia BHXH tự nguyện có đến 60% đã tham gia BHXH bắt buộc trước đó nên đong tiếp để đủ thời gian hưởng hưu trí. Điều này đồng nghĩa với khoảng 98% lao động phi chính thức nằm ngoài lưới an sinh xã hội.

Theo các chuyên gia, nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng trên là vấn đề quyền lợi thụ hưởng. Người tham gia BHXH bắt buộc được hưởng 5 chế độ, gồm: Ốm đau, thai sản, tai nạn lao động - tai nạn nghề nghiệp, chế độ hưu trí, chế độ tử tuất. Trong khi BHXH tự nguyện chỉ có 2 chế độ hưu trí và tử tuất. Những người tham gia BHXH tự nguyện là lao động tự do, thu nhập bấp bênh nên không có khoản dư tích lũy ổn định để tham gia bảo hiểm.

Một nguyên nhân khác không kém quan trọng khiến chính sách ưu việt nhưng không thể bao phủ là do người lao động thiếu thông tin, nhận thức và niềm tin. 35 triệu lao động trong diện tham gia BHXH tự nguyện làm những công việc khác nhau, mức thu nhập, chi phí sinh hoạt khác nhau cho nên yêu cầu đối với mức đóng-hưởng BHXH tự nguyện cũng khác nhau. Việc thiếu thông tin khiến họ cho rằng, chính sách không phù hợp với nhu cầu nên không cần ưu tiên tham gia.

Thiết kế chính sách linh hoạt

Nhằm hiện thực hóa chủ trương bảo hiểm xã hội toàn dân, Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Ðảng khóa XII đã thông qua Ðề án cải cách chính sách BHXH với nhiều nội dung cần tập trung cải cách trên cơ sở đảm bảo 3 nguyên tắc: công bằng, có đóng - có hưởng và chia sẻ.

Dự báo, đến năm 2020, lực lượng lao động của Việt Nam sẽ đạt khoảng 60 triệu người, để đạt mục tiêu 50% đặt ra, số người tham gia BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện phải tiến tới con số 30 triệu người. Ở thời điểm này, thiết kế lại chính sách, củng cố niềm tin, thu hút người lao động tham gia là giải pháp căn cơ.

Thời gian tới, BHXH Việt Nam sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp hướng tới mục tiêu mở rộng diện bao phủ BHXH bao gồm việc rà soát, kiến nghị điều chỉnh một số chính sách chưa phù hợp như: rút ngắn thời gian đóng, tăng thêm chế độ phúc lợi được hưởng. Khi chính sách được điều chỉnh linh hoạt hơn, hấp dẫn hơn, người lao động tự do được hưởng nhiều lợi ích hơn từ việc tham gia BHXH tự nguyện thì số người tham gia sẽ tăng.

Ngoài ra, Bảo hiểm xã hội Việt Nam tích cực tuyên truyền, đối thoại bảo hiểm tự nguyện tại xã, phường, thôn bản, có dùng hệ thống loa truyền thanh vào trưa tối.. để thấy được lợi ích của bảo hiểm xã hội tự nguyện. Cần mở rộng mạng lưới thu ở các tỉnh, thành phố, ít nhất mỗi thôn bản có một nhân viên thu để thuận tiện nhất cho người dân tham gia BHXH tự nguyện.

bình luận(0 bình luận)

Cùng chuyên mục
Top