“Alô...” rồi sao nữa?

0 PGS.TS Phạm Văn Tình
ANTĐ Không biết từ khi nào, từ a lô (allo) được du nhập vào tiếng Việt, chỉ biết rằng, bây giờ nó đã trở thành từ cửa miệng trong mọi cuộc giao tiếp bằng điện thoại. Tuy nhiên, sau tiếng “A lô” kia thì người nói cần ứng xử thế nào cho hợp lí?
ảnh 1
Giao tiếp qua điện thoại cũng cần cách hành xử nhã nhặn (Ảnh minh họa)

Giao tiếp điện thoại có những nét đặc thù khác với giao tiếp thông thường. Trong nói năng hàng ngày, chúng ta thực hiện các cuộc đối thoại “mặt đối mặt”. Vì vậy mà việc nhận diện đối tác, xác lập các vai giao tiếp, chủ đề giao tiếp thường đơn giản và dễ dàng. Nhưng qua điện thoại, không thể biết chắc chắn ai là người nhấc máy. Chính vì vậy, ở các nước phương Tây đều có thói quen là người nghe bắt buộc phải xưng tên kèm chức danh. Chẳng hạn “A lô, tôi - Maria, nhân viên hành chính Công ty Xerox xin nghe”, “A lô, tôi - Alisa nghe đây”... Ở Việt Nam, nhiều cơ quan cũng có cách trả lời như thế: “A lô, số 219 tổng đài 1080 xin nghe”, “A lô, Vân Anh, quầy 16, Ngân hàng V., Chi nhánh Hải Phòng nghe máy”, “A lô, tôi, Phan Hùng Anh nghe”, v.v. Điều này giúp cho người gọi xác định chính xác tên, tư cách của người đang đối thoại để đưa ra cách ứng xử tiếp theo.

Nhưng thói quen như vậy thật tiếc là chưa thực sự phổ biến ở nước ta hiện nay. Có rất nhiều người nhấc máy điện thoại chỉ nói “a lô” gọn lỏn, có khi còn hỏi ngược: Ai đấy? Trừ phi đó là những người thân quen tới mức nhận ra ngay giọng nói mà bỏ qua công đoạn “nhận diện đối tác”, còn trong nhiều trường hợp, vì chưa đủ thông tin để xác lập giao tiếp, người gọi phải đưa ra một phát ngôn “thăm dò”: “Xin lỗi, đây có phải số máy của...”, hoặc “Xin lỗi, ai đang nghe đấy? Có phải là...”. Gặp người hòa nhã dễ tính thì còn được trả lời. Người khó tính, hay cáu bẳn có thể sẽ gắt gỏng, khó chịu: “Anh là ai vậy? Tôi là mẹ chứ không phải chị nó mà anh cứ “chị chị em em”...”, “Đang bận. Lúc khác gọi lại”, “Gần trưa rồi, không còn ai ở đây đâu”,...

Không ít lần ta gọi điện thoại vì cần gặp một cán bộ nào đó, nhưng người này hoặc đã chuyển bộ phận khác, hoặc máy của cơ quan nọ đã hoán đổi. Ấy vậy mà chỉ nghe đầu dây bên kia nói ngắn gọn: “Thằng Hà chuyển phòng khác rồi...” rồi cúp ngay, không kịp để người gọi hỏi thêm thông tin mà lại gọi người khác bằng “thằng” khi chưa hề biết người đối thoại là ai quả là bất lịch sự và kém văn hoá.

Với người nghe thì như vậy. Nhưng còn người gọi nhiều khi cũng có thể làm mất lòng với cách nói chỏng lỏn, xách mé, thậm chí hách dịch. Người nghe vừa mới “a lô” chưa kịp xưng danh thì đã nghe: “Cho gặp giám đốc Mạnh”, “Anh Huy có đấy không? Cho tôi nói chuyện”, “Hương à! Điếc hay sao mà gọi mãi không nghe?”, “Đức sang phòng bên à? Sang gọi ngay cho tôi cần gặp...”. Họ cứ làm như người nghe máy là “đầu sai” của họ. Ngay cả khi đó là nhân viên trực điện thoại thì cũng phải từ tốn đưa ra lời yêu cầu chứ không thể lên giọng ra lệnh như vậy.

Dân gian có câu “Người nói vô tình, người nghe hữu ý”. Trong giao tiếp điện thoại rất hay xảy ra điều này. Những câu trả lời “vô nhân xưng”, thiếu tế nhị, cốt cho xong và ngữ điệu “vô hồn, vô cảm”... sẽ rất dễ gây mất thiện cảm từ phía người đối thoại, rất có thể dẫn đến nhiều hệ quả không hay trong công việc.

bình luận(0 bình luận)

Cùng chuyên mục
Top