Khí tượng và kiểu dự báo... lạ đời!

0 Hạ Quỳnh
(ANTĐ) - Trận mưa vừa qua trên địa bàn Hà Nội được đánh giá là trận mưa lịch sử, thiệt hại tính đến thời điểm này là vô cùng lớn. Thế nhưng, trong các bản tin dự báo khí tượng trước đó lại không được đề cập đến. Hầu hết người dân Thủ đô đều không lường được cường độ của trận mưa, cũng như không hề có một thông tin nào về trận mưa to sắp diễn ra từ phía khí tượng. Dư luận ngày càng bức xúc trước nghi vấn phải chăng năng lực dự báo thời tiết của chúng ta có vấn đề?

Khí tượng và kiểu dự báo... lạ đời!

(ANTĐ) - Trận mưa vừa qua trên địa bàn Hà Nội được đánh giá là trận mưa lịch sử, thiệt hại tính đến thời điểm này là vô cùng lớn. Thế nhưng, trong các bản tin dự báo khí tượng trước đó lại không được đề cập đến. Hầu hết người dân Thủ đô đều không lường được cường độ của trận mưa, cũng như không hề có một thông tin nào về trận mưa to sắp diễn ra từ phía khí tượng. Dư luận ngày càng bức xúc trước nghi vấn phải chăng năng lực dự báo thời tiết của chúng ta có vấn đề?

Ngành khí tượng không thể chối bỏ trách nhiệm trong trận mưa vừa qua tại Hà Nội

Dự báo hay dự đoán?

Bản tin phát vào đêm thứ năm ngày 30-10, khu vực Hà Nội vẫn được Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Trung ương (DBKTTV TƯ) dự báo chung chung: ít mây, có mưa rào nhẹ và dông nhiều nơi…

Thực tế, từ mưa rào nhẹ đã trở thành trận mưa lịch sử với tổng lượng mưa tính đến chiều 1-11 ở khu vực Hà Nội đã phổ biến từ 350-550mm, một số nơi rất lớn: ứng Hòa: 603mm, TP Hà Đông: 707mm, Thanh Oai: 914mm. Có thể khẳng định, nếu được dự báo trước một trận mưa lớn như trên, cả chính quyền và người dân Hà Nội đã chủ động hơn nhiều trong việc chống ngập lụt.

Khi trận mưa đã tạm ngớt, chỉ còn mưa nhỏ ở một số nơi thì, Trung tâm DBKTTV TƯ lại “đe” một trận mưa kế tiếp với cường độ mưa từ 100-200mm, có nơi sẽ lên đến trên 300mm. Tối 4-11, trong cuộc họp BCĐ PCLB Trung ương, ông Bùi Minh Tăng - Giám đốc Trung tâm DBKTTV TƯ đã nhận định, trong những ngày tới, bắt đầu từ chiều tối 7-11, tại miền Bắc, đặc biệt vùng Bắc bộ (trong đó có Hà Nội) sẽ tiếp tục có có mưa lớn từ 200-300mm, cá biệt sẽ có những nơi mưa lên trên 300mm. Đứng trước dự báo này, từ chính quyền đến người dân Hà Nội đều phải tiếp tục chuẩn bị phương án đối phó.

Người dân đổ xô mua lương thực tích trữ phòng mưa lớn sẽ gây ngập lụt trở lại. Song, ngày 8-11, thời tiết tại Hà Nội lại nắng đẹp, đến tối và đêm mới rải rác có mưa nhẹ. Lượng mưa đo được tại một số nơi trên địa bàn Hà Nội tối đa chỉ lên đến 20mm. Cả thành phố dốc sức người, sức của, tập trung cao độ tinh thần để chuẩn bị đối phó với một trận mưa nhưng không xảy ra.

Theo đánh giá của một chuyên gia trong lĩnh vực PCLB, trong nhiều năm nay, bản tin dự báo của Trung tâm Dự báo KTTV TƯ không hề thay đổi, dự báo rất chung chung, thậm chí đến học thuộc lòng, dự báo thời tiết cho 7 vùng khu vực trong cả nước thì chỉ gói gọn, đại loại: “Khu vực phía Tây Bắc bộ ít mây ngày nắng, đêm không mưa...”.

Trước bức xúc của dư luận và báo chí, ông Bùi Minh Tăng - Giám đốc trung tâm đã cho rằng, để dự báo được những trận mưa có cường độ kỷ lục lên tới vài ba trăm milimet trong 1-2 ngày thì trên thế giới cũng chưa thể dự báo được! Tuy nhiên, Nhật Bản đã có thể dự báo được chính xác thời tiết đến từng khu vực (tương đương cấp quận), với thời gian, lượng mưa chính xác.

Và kiểu dự báo... ba phải?

Bài học đau lòng của công tác dự báo bão không chính xác khiến gần 300 ngư dân bị thiệt mạng trong cơn bão số 1 (bão Chanchu) năm 2006 vẫn được nhắc đến trong mỗi cuộc họp BCĐ PCLB Trung ương. Nhưng dường như, chất lượng dự báo của chúng ta vẫn chưa được cải thiện.

Cơn bão số 7 cuối tháng 9 vừa qua, bão đã đổ bộ sớm hơn 10 giờ so với dự báo của Trung tâm DBKTTV TƯ. Ông Bùi Minh Tăng đã nhận định ngay sau đó rằng, bão đã đi nhanh hơn dự kiến của chúng tôi. Theo ông Tăng, ngày 28-9, Trung tâm DBKTTV TƯ dự báo bão đổ bộ vào sáng 1-10.

Nhưng đến chiều 29-9, tốc độ di chuyển của bão đột ngột tăng nhanh lên tới 20-25km/h trong khi vài tiếng trước đó bão chỉ di chuyển ở khoảng 10-15 km/h. Về việc này, ông Bùi Minh Tăng giải thích: “Bão đột ngột di chuyển nhanh hơn dự báo ban đầu là do nội lực của cơn bão, việc bão di chuyển nhanh hơn 10km/h so với bản tin dự báo chúng tôi chưa lường được”. 

Đến cơn bão số 9 (Maysak) vừa suy yếu thành áp thấp nhiệt đới hiện nay, Trung tâm DBKTTV TƯ cũng có cách dự báo khiến các địa phương không biết xoay xở ra sao. Theo Trung tâm DBKTTV TƯ, bão số 9 có tới 3 hướng di chuyển có thể xảy ra: đi dọc theo bờ biển phía Nam rồi vòng qua Cà Mau đi về vùng biển phía Tây; hoặc quay ngược trở lại ra biển Đông rồi suy yếu; phương án thứ 3 là đi thẳng vào đất liền.

Còn duy nhất phương án đi lên phía Bắc là không dự báo, bởi ảnh hưởng của không khí lạnh. Trong khi đó, đài Khí tượng Hồng Kông chỉ đưa ra một hướng báo, và thực tế bão số 9 đã đi xuống vịnh Thái Lan, hầu như không có ảnh hưởng gì tới Việt Nam.

Cũng cần phải nói, tại cuộc họp BCĐ PCLB TƯ 10h sáng 7-11, Đại tá Phan Văn Quang - Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng “gợi ý” rằng trong bản tin tiếp theo, Trung tâm Khí tượng nên cho thêm dòng cảnh báo, có thể bão sẽ đổi hướng xuống phía Nam để bà con ngư dân cảnh giác.

Trong cuộc họp BCĐ PCLB TƯ chiều tối 7-11, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng cũng cho rằng, dự báo của Trung tâm DBKTTV TƯ vẫn còn chung chung, khó hiểu, chưa rõ ràng. Dự báo thiên tai là nhiệm vụ vô cùng quan trọng, căn cứ vào dự báo chúng ta mới phòng tránh tốt. Tuy nhiên, thực tế hiện nay, nên chăng cần đánh giá lại năng lực dự báo thời tiết, đặc biệt là bão, mưa, lũ?

Hạ Quỳnh

bình luận(0 bình luận)

Cùng chuyên mục
Top