Cần liệu pháp riêng

0 Đan Thanh
(ANTĐ) - Việc kiểm soát giá chưa bao giờ là vấn đề mang tính khả thi cao. Dự thảo thông tư mới nhằm thay thế Thông tư 104 do Bộ Tài chính đang soạn thảo về việc bình ổn, kiểm soát, đăng ký kê khai giá, mặc dù dày mấy chục trang nhưng dường như chưa tìm được tiếng nói chung trong việc xác định mức giá hợp lý của các mặt hàng thuộc diện bình ổn giá.

Cần liệu pháp riêng

(ANTĐ) - Việc kiểm soát giá chưa bao giờ là vấn đề mang tính khả thi cao. Dự thảo thông tư mới nhằm thay thế Thông tư 104 do Bộ Tài chính đang soạn thảo về việc bình ổn, kiểm soát, đăng ký kê khai giá, mặc dù dày mấy chục trang nhưng dường như chưa tìm được tiếng nói chung trong việc xác định mức giá hợp lý của các mặt hàng thuộc diện bình ổn giá.

Trong năm 2009 dư luận xã hội nóng lên chuyện giá sữa tăng liên tục, nhiều người bất bình vì có loại sữa giá ở Việt Nam cao hơn nhiều so với các thị trường trong khu vực. Tuy vậy, Thông tư 104 đã không cung cấp cho các cơ quan Nhà nước cũng như chính quyền địa phương một công cụ để bình ổn giá vì đã quy định chỉ áp dụng các biện pháp bình ổn giá khi giá sữa bán lẻ tăng từ 20% trở lên trong thời gian tối thiểu 15 ngày liên tục.

Trở ngại tương tự cũng xảy ra với các mặt hàng như gạo, đường, thuốc chữa bệnh… Nếu giá các mặt hàng này tăng dưới mức quy định trong Thông tư 104 thì các cấp quản lý đành… bó tay. Sự bất lực của cơ quan quản lý giá đối với sữa, đường hay tân dược trong năm 2009 là điều kiện cho ra đời dự thảo thay thế cho Thông tư 104. Việc loại bỏ các điều kiện cụ thể trước khi có thể áp dụng các biện pháp bình ổn giá được kỳ vọng sẽ giúp cơ quan quản lý kiểm soát được giá sữa bất kể có tăng dưới 20% hay giá thuốc chữa bệnh dưới 15%.

Buộc đăng ký giá đối với tất cả các khâu từ sản xuất, nhập khẩu, bán buôn, bán lẻ cho đến đại lý cũng được kỳ vọng sẽ lấp “lỗ hổng” của Thông tư 104. Theo dự thảo, cơ quan quản lý Nhà nước sẽ áp dụng các biện pháp bình ổn khi giá hàng hóa trong diện bình ổn có biến động bất thường: “Tăng giá quá cao hoặc giảm giá quá thấp, không hợp lý so với giá thị trường trong nước trước khi có biến động”. Vậy hiểu thế nào là giá không hợp lý? Việc nâng giá theo hình thức độc quyền, đầu cơ sẽ chịu sự kiểm soát của Luật Cạnh tranh. Còn vấn đề giá không đúng các yếu tố hình thành giá, thì liệu có xử phạt và bình ổn được không? Một chuyên gia cho rằng, trước hết cơ quan quản lý phải làm rõ thế nào là lợi nhuận hợp lý và lợi nhuận bất hợp lý trong giá thành sản phẩm.

Theo ông, điều kiện này đưa ra là phi thị trường, chứng tỏ những người soạn dự thảo chưa hiểu rõ sự vận động của thị trường và chắc chắn nếu áp dụng, thị trường sẽ trả lời bằng những phản ứng riêng. Mỗi thị trường hàng hóa có cách vận động riêng nên không thể can thiệp theo một cách chung. Sữa không giống thép nên việc bình ổn giá sữa và giá thép không thể dùng cùng một công cụ và tuyệt nhiên đó không phải là công cụ hành chính theo kiểu đăng ký, kê khai và chờ phê duyệt.

Dự thảo còn nhiều đoạn mang tính mơ hồ không định lượng được như “biến động một cách bất thường”, “giá tăng không hợp lý”, “những yếu tố hình thành giá không hợp lý”. Hơn nữa, bộ máy hành chính phục vụ công tác kiểm soát giá cũng không thể nào kham nổi khối lượng công việc khổng lồ như tiếp nhận đăng ký giá, theo dõi biến động giá, hiệp thương giá… bởi vì giá cả chịu rất nhiều yếu tố đầu vào tác động như tỷ giá, giá cả thế giới, giá xăng dầu, giá điện, lương, chí phí sản xuất… Làm sao doanh nghiệp có thể kiểm soát được việc bán đúng giá đã đăng ký tại hàng chục nghìn điểm bán lẻ trên cả nước.

Câu hỏi đặt ra là: Tại sao không sử dụng các luật đã có như Luật Cạnh tranh, Luật Bảo vệ người tiêu dùng và quan trọng nhất là quy luật thị trường để kiểm soát giá? Riêng với các mặt hàng “nhạy cảm” như sữa, thuốc chữa bệnh thì nên có những “biện pháp” riêng.

Đan Thanh

bình luận(0 bình luận)

Cùng chuyên mục
Top